Kompensimi me keste ish-pronaret qe do ti marrin parate te paret
Anilejda Shembitraku
Gazeta Albania nisur nga burimet prane Agjencise se Kthimit dhe Kompensimit te Pronave publikon menyren se si do te perzgjidhen ish-pronaret e pare qe do te kompensohen me keste per pronat e humbura. Kompensimi i ish-pronareve ka pesuar disa ndryshime ne metodiken e tij kjo pas rregullimeve qe i jane bere ligjit Per kthimin dhe kompensimin e ish-pronareve te ligjshem. Pas botimit ne Fletoren Zyrtare ligji i ri parashikon disa ndryshime ne menyren se si do te behet shperndarja e parave per te gjithe ish-pronaret ne baze te regjistrit rendor te emrave dhe aplikimeve. Sipas eksperteve te AKKP-se fondit te percaktuar nga qeveria ne buxhetin e shtetit per kompensimin e ish-pronareve per vitin 2010 do tu shtohen edhe parate qe do te kalojne ne llogari te Agjencise nga ALUIZNI. Ky i fundit ka nisur tashme me nje flukse te ndjeshem procesin e pagesave per dhenien e dokumenteve te legalizimit per ndertimet informale nje pjese e te cilave po behet me letra me vlere nga banoret e ketyre zonave. Sipas ligjit paralelisht me kerkesat per njohje dhe kthim fizik do te nise puna dhe per ndarjen e fondit te parashikuar per kete vit si dhe mbi shumat qe do te kalojne ne llogari gjate procesit te legalizimit te ndertimeve te paligjshme. Ndersa pritet qe serish te perdoret kriteri i skualifikimit ne renditjen e perfituesve te pare.
Kompensimi
Ne kompensimin e pronareve pritet te renditen dy kategori. Ne kriteret e propozuara eshte vendosur kualifikimi i perfituesve qe nuk kane perfituar me pare kompensim financiar apo fizik. Kjo eshte nje procedure e ndjekur ne te pese vitet e shkuara. Ndersa ne rast se serish do te duhet renditja e kritereve te tjera ne fuqi do te qendroje dhe kushti qe ata ish-pronare qe do te perfitojne kompensim ne te holla te mos kete perfituar prej kompensimit te 200 m2 te dhene deri tani. Ne kete menyre do tu jepet perparesi personave qe nuk jane demshperblyer per pronen qe nuk u eshte kthyer ende. Nderkohe kriter do te mbetet dhe afati i kerkeses se bere per njohjen e prones. Gjithsesi perfituesit do te kualifikohen per gjithe siperfaqen qe kane kerkuar per kompensim dhe jo vetem per 200 m2 toke. Kjo do te beje te mundur dhe nje miratim te plote te listes dhe nisjen e nje procesi te pandalshem per kompensimin financiar. Kete vit vec fondit 7 miliarde leke do te shtohen dhe te ardhurat nga legalizimet apo donacionet. Nje tjeter kategori perfituesish do te jene dhe ish-pronaret tokat e te cileve jane zene me ndertime te paligjshme. Per ta pritet qe renditja te jete ne baze te procesit te regjistrimit te pronave te paligjshme. Duke pare kompensimet e meparshme pritet qe aplikuesit dosja e te cileve daton ne vitet 1996-1997 ose me pare te jene perfitues nga fondi financiar.
Fondi
Ashtu si ne vitet e shkuara edhe ne vazhdim trashegimtaret do te duhet te paraqiten ne AKKP me prokure te noterizuar dhe te firmosur nga te gjithe trashegimtaret e tjere te ligjshem nese ka. Ndersa per te kerkuar kompensimin financiar do te duhet vendimi per njohjen e pronave si dhe hartat perkatese. Ekspertet tashme kane nisur hartimin e procedures se ndarjes se fondit financiar. Burimet kane bere te ditur se pas konsultimeve me Ministrine e Drejtesise do te nisin dhe pranimet e dosjeve. Ndersa eshte AKKP-ja e cila administron procesin. Gjithsesi afatet per ndarjen e fondit do te vendosen pas miratimit te projektit ne qeveri.
Pagesa
Kompensimi financiar i pronareve do te behet per te gjithe siperfaqen e tokes se shpronesuar por pagesa e te gjithe shumes se parave do te behet me keste. Qeveria ka zgjedhur te perdore edhe per ish-pronaret te njejten skeme qe do zbatohet per demshperblimin e ish-te perndjekurve politike duke e bere kompensimin e parave me keste. Keshilli i Ministrave me propozimin e ministrit te Financave miraton shumen ne dispozicion te pronareve si dhe shtrirjen kohore te perfitimit te kesaj shume. Pjesa e mbetur e fondit te kompensimit perdoret per kompensimin e subjekteve te shpronesuara ne periudha te ndryshme kohore gjate vitit ne varesi te te ardhurave qe gjenden ne fondin e kompensimit te pronave. Kjo skeme do ti jape mundesi qeverise qe te percaktoje nje afat konkret per permbylljen e ketij procesi si dhe do tu jape mundesi ish-pronareve te marrin te gjithe shumen per pronen e tyre pasi deri vitin e kaluar kompensimi behej per siperfaqe deri ne 200 metra katrore.
box
Si do te behet ndarja e fondit special
Qeveria ka percaktuar nje llogari te posacme bankare qe administrohet nga ana e AKKP-se dhe celet ne nje llogari te posacme te thesarit ne Banken e Shqiperise. Per burimet e fondit te pronave qeveria ka percaktuar disa menyra.
1- Se pari jane te ardhurat buxhetore ku perfshihen te ardhurat nga buxheti faktik i shtetit per kompensimin e subjekteve te shpronesuara.
2- Se dyti ne kete fond perfshihen te ardhurat te realizuara nga shitja me ankand e pasurive shteterore per te cilat nuk ka vendim te dhene nga komisionet e Kthimit dhe Kompensimit te Pronave ne masen 65 per qind e vleres se shitjes per objektet dhe 100 per qind e vleres se shitjes per truallin.
3- Se treti jane te ardhurat e arketuara nga transferimi i pronesise se parceles ndertimore sipas ligjit Per legalizimin urbanizimin dhe integrimin e ndertimeve pa leje te ndryshuar. Nderkohe qe pjese e fondit do te jene edhe te ardhura te tjera qe sipas ligjeve te vecanta apo akteve nenligjore kalojne per llogari te kompensimit te pronave.
Perfitimi i parave
Shuma e te hollave te perfituara nga kompensimi financiar e depozituar ne llogarine bankare terhiqet personalisht nga subjekti perfitues apo nga kujdestari i tij ligjor kur ai ka humbur zotesine juridike per te vepruar. Pagimi i shumes se depozituar ne favor te subjekteve perfitues behet pas paraqitjes te se gjithe dokumentacionit ligjor te nevojshem per kryerjen e pagesave nga buxheti i shtetit.
10 Nentor 2010