Korrupsioni ne gjykata, me mbrojtje politike
Shqiperia renditet nder vendet me korrupsionin me te theksuar ne gjyqesor. Raporti Glonal per Korrupsionin, qe i dedikohet te dhenave te mbledhura per vitin 2007 rreth sistemit gjyqesor nderkombetar, sinjalizon se gjyqtaret e korruptuar rrezikojne kapacitetet e organizmave nderkombetare per te goditur fenomenet negative dhe krimin, si dhe mbeshtet dhunen e shkeljet e te drejtave te njeriut. Pikerisht ryshfeti, qe cilesohet si nje suport ekonomik per te korruptuarit, behet shkak qe te minoje edhe drejtesine dhe ta beje inefektive sistemin. Raporti eshte pergatitur nga Transparency International, e cila ka sugjeruar dhe ndermarre disa nisma per te "kuruar" kete fenomen global, ku perfshihet edhe vendi yne. Madje, ne listen e afishuar, vihet re se Shqiperia eshte nder 20 vendet e para me problematike per korrupsionin ne gjyqesor dhe se ka influenca te politikes ne pavaresine e sistemit te drejtesise. "Nese paraja dhe influenca hyn ne drejtesi, atehere te varfrit nuk mund te konkurrojne per drejtesi", deklaroi Akere Muna per mediat nderkombetare qe publikuan lajmin. Muna eshte zevendespresidenti i Transparency International dhe njekohesisht kreu i Unionit Panafrikan te Juristeve.
Raporti informon edhe per kategorite e vendeve problematike qe kane gjyqesorin te korruptuar dhe shkaqet qe vihen re. "Kur Gjykatat jane te korruptuara, rrezikohet edhe gjykimi i qytetareve. Korrupsioni ne drejtesi ndahet ne dy kategori. Interferencat politike ne procesin gjyqesor, pjesa e Pushtetit Legjislativ dhe Ekzekutiv dhe ryshfeti", thuhet ne raport. Ky nentekst perkon edhe me deklaratat e fundit te bera nga nenkryetari i Keshillit te Larte te Drejtesise, Kreshnik Spahiu, se gjyqtaret ne Shqiperi jane te lidhur me politiken. "Rendesia e drejtesise se pavarur nuk duhet te rezultoje ineficente. Te gjithe jane te humbur nese drejtesia eshte e implikuar, pasi vetem ata qe kane para perfitojne padrejtesisht", thuhet me tej ne raportin qe i jane referuar shume prej mediave boterore.
Por renditja globale e TI nxjerr ne pah edhe nivelin e korrupsionit qe vihet re ne 25 vendet e para, ndersa ne dhjete prej tyre dukuria me e theksuar eshte pagesa ne dore e ryshfeteve per gjyqtaret, qe nuk kane besim te drejtesia, ose u eshte kerkuar para. Vendet me problematike jane Shqiperia, Greqia, Indonezia, Meksika, Moldavia, Maroku, Peruja, Tajvani dhe Venezuela. Sipas numrit dy te TI, Akere Muna, korrupsioni ne gjyqesor vihet re edhe ne rastet kur nje gjyqtar kerkon favore te ndryshme nga palet, apo persona me pushtet. Po keshtu dhe per personat qe behen seksere te gjyqtareve, nga sekretaret e deri te njerezit e aferm.
Pergatiti Artur Qoraj
Gjyqtaret e ndershem rrezikohen nga politika
Raporti Global per Korrupsionin nuk le pas edhe probleme te tilla qe kercenojne sistemin gjyqesor qe vepron ne pavaresi, apo per ate pjese qe cilesohet si e ndershme. Vihet ne dukje se keta gjyqtare qe kane ceshtje te medha ne duar, kercenohen ose u behet presion politik e ne forma te tjera per te dhene vendime te njeanshme. Ata i rezistojne komprometimit, por bien pre e reprezaljeve politike, te cilave u duhet qe t'i sherbejne pasi nuk kane rruge tjeter. Po keshtu edhe emerimet e gjyqtareve, ku preferohen ata me "problematiket" dhe qe marrin ceshtjet me delikate ose kane suporte ne emerime. Ne shumicen e rasteve permendet fjala "legale" per te perdorur nepotizmin, falsitetin dhe vendimet ilegjitime. Ne 32 prej vendeve, sipas raportit, gjyqtaret pranojne para per lehtesira ne vendime apo favore, apo te influencojne te koleget e tyre.