Kriza, emigrantët shqiptarë i thonë "Lamtumirë Greqisë"

Shumë prej tyre e kanë marrë vendimin e guximshëm, të tjerë zhvendosen në vende të tjera evropiane

Lavazhi q ka hapur n periferi t kryeqytetit, nuk i ofron t ardhurat q priste, por gjithsesi pr t sht m mir se papunsia q kaloi pr katr muaj me radh n Greqi, ku jetonte prej 9 vitesh. N maj, Tomi vendosi t merrte vendimin e vshtir; n t tridhjetat, i martuar dhe me nj vajz t vogl, rikthimi n atdhe nuk ishte zgjedhja e tij e par. “Mbeta pa pun dhe un e gruaja ime… harxhuam shum nga kursimet tona… nuk kishim ’t bnim m n Greqi”, - na thot ai.

Pa pun, m mir n Shqipri

Historia e tij nuk sht e vetmja e ktij lloji. Burime nga Ministria e Puns, shtjeve Sociale dhe Shanseve t Barabarta thon se numri i emigrantve q po rikthehen nga Greqia, sht n rritje, e madje n formn e nj fluksi, q prej vitesh nuk ishte par. Mediat greke raportojn do dit pr braktisjen e Greqis, jo vetm nga emigrantt, destinacioni i radhs i t cilve mbetet kryesisht nj vend tjetr i BE-s, por edhe nga vendalinjt, t cilt prballen me papunsin m t madhe t 40 viteve t fundit. Ndrkoh q t vetmit q duket se po “frkojn duart”, jan pronart e linjave Athin - Tiran. “Ktu e thuajse nj muaj, ikin 10 deri n 15 familje do jav vetm nga agjencia jon. Bhet fjal kryesisht pr burra dhe ifte t reja me fmij t vegjl”, - na thot pronari i nj prej agjencive. E n shum raste ata nuk rikthehen t vetm.

“Vetm ktu ku jam un, njoh nja katr veta q punonim s bashku n Larisa (qytet n Greqi) dhe q jan kthyer tani... sht
shum keq andej, - na thot Tomi, kur e pyesim nse ishte ndr t paktt q kishin marr vendimin pr t’u rikthyer. - Sa erdha, vendosa q t hapja kt lavazhin, n pronn e babait tim dhe nusja filloi pun n nj qendr kursesh. T paktn ktu po jetojm m mir sesa n muajt e fundit n Greqi”. Kur u nis 9 vjet m par, Ethemi kishte n plan t mos rikthehej m; ishte hera e dyt pr t n emigracion, pas nj periudhe disavjeare n Itali, prej nga u deportua para trazirave t vitit ‘97. N Larisa, ai, kt her me emrin Thoma, nisi t punonte n ndrtim, tregun e tejmbushur me shqiptar n vendin fqinj pr 8 vjet me radh. “Punoja n nj kompani, e cila kishte qendrn n Athin, por ajo shkurtoi punonjsit nj vit m par dhe u detyrova q t punoja me dit, - na thot me nj theks t huazuar n vendin fqinj. - Kur filloi kriza, mbeta fare pa pun, do dit dilnim pr t punuar, por askush nuk vinte t krkonte. Pr her t par pash komshinj t mit aty, q i bnin vet punt e vogla, pa thirrur neve ustallart, ngaq s’kishin lek”.

Ambasadori grek: Ka nisur rikthimi

Pr her t par pas 20 vitesh, papunsia n Greqi ka rikapur numra dyshifror, duke arritur deri n 14 pr qind, shifr kjo e papar prej fundit t junts ushtarake greke. Pr m tepr, duket se edhe emigrantt shqiptar n vendin fqinj jan prekur ndjeshm nga kjo kriz. T dhnat nga Banka e Shqipris bjn t ditur se n gjysmn e par t vitit, parat e kthyera nga emigrantt n vendin ton kan rn me m shum se 10 pr qind ose afrsisht 24 milion euro, n krahasim me gjashtmujorin e par t vitit 2009. Ambasadori i Greqis n Shqipri, n nj intervist t dhn pr mediat greke thot se rikthimi ka nisur. “Kriza ekonomike detyron shqiptart q punojn n Greqi, q t rikthehen n Shqipri dhe kshtu vrtetohet se n realitet, integrimi i vendeve t Ballkanit n Bashkimin Evropian nuk do t zgjidh n mnyr magjike problemet e tyre”, - tha z. Pazios. Pr m tepr, edhe krkesat e paraqitura n kt ambasad pr punsim sezonal kan rn ndjeshm. do vit, n kt periudh, pundhnsit grek drgojn lista emrash t puntorve shqiptar, t cilt shkojn gjat muajve t vers, punojn kryesisht n bujqsi dhe rikthehen n atdhe n vjesht. Por, kt vit, numri i personave “t ftuar” pr punsim sezonal ka rn shum, sipas mediave t vendit fqinj.

Edhe biznesment

Por, edhe biznesment shqiptar n Greqi duket se e kan gjetur veten n pozicion t vshtir. Gjet Nikolla, pronar i nj firme ndrtimi dhe prfaqsues i shoqatave shqiptare n Greqi, thot se rnia e sektorit t ndrtimit n vendin fqinj i la shum shqiptar pa pun. “Jan t shumt ata q thon se gjja m e zgjuar q mund t bjn, sht t kthehen pas. do dit vrtetojn se do gj sht shtrenjtuar, se pun nuk ka dhe se e ardhmja sht e mjegullt, - thot ai pr gazetn greke “Eleftherotipia”. - Bhet fjal kryesisht pr ata q nuk kan m nj pun stabl dhe kan fmij t vegjl q shkojn n shkoll. Kuptohet, se ka shum q kan krijuar jetn mir n Greqi: kan bler shtpi, kan pun, fmij q studiojn etj; kta, pavarsisht problemeve q kan pr shkak t krizs, nuk do t kthehen”. Megjithat, disa prej tyre e kan ndrmarr kt hap. Njri prej tyre, prej vitesh kishte qen pronar i nj fast food-i n Athin, por rnia e puns, koht e fundit, e bri q t zgjidhte rrugn e rikthimit. Ai ka hapur n Qytetin Studenti nj tjetr fast food dhe, si na thot, fitimet nuk ndryshojn shum. “Pak a shum, n t njjtin nivel jan fitimet, por andej ra puna shum dhe kostoja e jetess sht m e lart. T them t drejtn, biznesi n Greqi ishte m i sigurt sesa ktu, por mund t them q kam
zgjedhjen e duhur”.

“Ende n pritje”

Dukuria e rikthimit t emigrantve sht ende n hapat e par, sipas gazetarve shqiptar n Greqi. Dhe kjo, pr shum arsye. S pari, sipas botuesit t gazets “Tribuna” n Athin, Robert Goro, pritet t shihet se si do t shkoj kriza greke, shenjat pr t ciln nuk jan t mira. “Shum shqiptar jan ende n pritje. Ka nj numr t madh q tani mbijetojn me pagesn e papunsis. Grat e tyre punojn n shtpi, ka nga ata q bjn ndonj pun n t zez e kshtu mbajn barkun plot. Me prfundimin e dhnies s pagess gjat muajve t ardhshm dhe nse nuk gjejn nj pun t sigurt, shum prej tyre ndoshta do t zgjedhin rikthimin. Gjendja sht realisht pa shpres, sepse ishin t part q u prekn nga kriza ekonomike”, - thot ai. Pr m tepr, pagesa e papunsis sht vetm nj problem. Nse n librezat e tyre t puns nuk shnohet nj numr i caktuar ditsh pune, ather ata nuk do t mund t rimarrin lejen e qndrimit, parakusht i t cilit sht punsimi pr t paktn 1/4 e periudhs s qndrimit. Por sot, pr Goron, ekziston fenomeni i rikthimit “kryesisht pr moshat 60-65 vje. Bhet fjal pr njerz q punojn prej vitesh n Greqi, arritn t blinin nj tok n Shqipri dhe tani po rikthehen”. Shenjat e krizs greke jan n rritje. Gjat gjashtmujorit t par t vitit, rnia ekonomike arriti n 2.5 pr qind, 0.4 pr qind m shum nga ka ishte parashikuar, sipas Eurostatit. Pr m tepr, mimet jan n rritje t vazhdueshme dhe qeveria greke nuk duket se ka mundsi t’i frenoj. Kryeministri grek, Jorgos Papandreu, krkoi “sakrifica pr t shptuar vendin”, gjat fjals s tij n Parlamentin grek dy dit m par dhe duket se kto sakrifica bien edhe mbi qytetart shqiptar. N nj situat t till, me papunsi t lart, shtrenjtim t vazhdueshm dhe recesion q nuk duket se do t prfundoj pr s paku dy vjet, shqiptart duket se po rishohin mundsin e rikthimit. Shum prej tyre e kan marr vendimin e guximshm, t tjer kan vendosur q t zhvendosen n vende t tjera evropiane, ndrsa t tjer kan ngritur jett e tyre mbi baza t forta n Greqi. Gjithsesi, pjesa m e madhe sht ende n pritje t kurbs q do t marr ekonomia greke dhe simptomat flasin fort pr nj vendim pr rikthim...