Kriza financiare dhe ndikimi i saj ne vendet e BE-se
Nga Keida Kostreci
Kur udheheqesit evropiane te takohen kete jave ne Bruksel, ku do te marrin vendime te rendesishme per te zbutur efektet e krizes globale dhe do te pergatiten per diskutimet e 20shes, ata do te ndodhen para nje sfide. Kriza ka nxjerre ne pah veshtiresite ne marredheniet mes vendeve te Bashkimit, te cilat kane tipare te perbashketa por edhe politika dhe identitete te ndryshme. Por me gjithe keto veshtiresi, ekspertet thone se situata e krijuar nuk i prek direkt aspiratat e vendeve qe duan te anetaresohen ne organizate.
Ideja e nje Evrope te bashkuar ka pesuar nje goditje te rende nga stresi i recesionit. Meqenese ideja e bashkimit per Evropen eshte e lidhur ngushte me politikat monetare ky stres eshte edhe me i dukshem. Berry Vud, korrespondent i Zerit te Amerikes, mbulon zhvillimet ekonomike globale dhe amerikane. "Sigurisht qe Bashkimi Evropian eshte ne nje gjendje stresi sic nuk ka qene prej shume vjetesh dhe per sa i takon gjendjes ekonomike kjo eshte situata me e veshtire ndonjehere". - thote ai
Tensioni mes anetareve te ndryshem te organizates, shfaqet ne nivele te ndryshme. Se pari flitet per nje ndarje ne vende te Evropes Perendimore dhe atyre te Evropes Lindore dhe Qendrore. Por Xhon Glen, drejtor i Politikes se Jashtme ne Fondin Gjerman Marshall ne Uashington mendon se problemi nuk duhet ekzagjeruar. "Une mendoj se efekti i krizes financiare eshte shume real, por eshte shume i ndryshem ne pjese te ndryshme te kontinentit dhe nese e sheh thjesht si nje ndarje Lindje-Perendim, ngaterrohesh", - thote z. Glen.
Mosmarreveshje te tjera jane ato mes vendeve qe jane ne favor te masave proteksioniste, si Franca dhe atyre qe anojne nga globalizmi, si Britania, apo mes vendeve qe perdorin Euron dhe atyre qe kane monedhen vet.
Megjithate z. Glen e pranon se kriza ve ne pikepyetje themelet e idealeve te Evropes, ku nje nga arritjet me te medha ka qene krijimi i nje tregu te perbashket.
"Ceshtja e solidaritetit per anetaret me te dobet te Bashkimit, ekonomia e te cileve nuk eshte ne nje gjendje te mire, po vihet ne pikepyetje". - shton ai.
Por nese vihet ne pikepyetje solidariteti mes vendeve qe jane pjese e Bashkimit Evropian, a mund te thuhet qe nje situate e tille shkakton veshtiresi per aspiratat e vendeve qe duan te hyjne ne BE, si ato te Ballkanit?
Z.Glen i pergjigjet keshtu kesaj pyetje: "Mendoj se nuk ka pasur shenja qe Bashkimi Evropian do t'i ndryshoje kriteret e anetaresimit, qe do ta beje me te veshtire anetaresimin. Negociatat per anetaresim kane nje logjike te tyren. Kur fillojne, ato vazhdojne me nje proces autonom".
Por Berri Vud, qe ka mbuluar ceshtjet e Ballkanit per vite me radhe, mendon se ceshtja eshte me e komplikuar.
"Mosmarreveshjet e bejne me te veshtire realizimin e negociatave te cdo lloji per zgjerimin e shpejte te organizates drejt Ballkanit".
Daniel Gros eshte Drejtor i Qendres per Studimin e Politikave Evropiane ne Bruksel.
"Bashkimi Evropian ne keto momente ka perparesi krejt te tjera. Zgjerimi nuk eshte me i rendesishmi mes tyre".- thote z. Gros.
Ne nje interviste nga Brukseli, ai shton se nje nga faktoret qe mund ta shtojne hezitimin, eshte se zgjerimi para kohe ndonjehere shkakton shume probleme sic kane treguar rastet e Bullgarise dhe Rumanise. "Keto vende nuk funksionojne normalisht per sa i takon administrates dhe sistemit gjyqesor dhe gjeresisht eshte krijuar ideja qe nuk duhet te lejojme qe nje gje e tille te perseritet ne Bashkimin Evropian, pra eshte e nenkuptuar qe kriteret jane bere me te rrepta". - shton ai.
Qendrimi i presidences ceke eshte skeptik ndaj anetaresimeve te reja ne te ardhmen e afert. Ne fakt Shqiperia, eshte gjendur ne mes te deklaratave te tilla. Qeveria ka vendosur ta beje kerkesen per anetaresim brenda periudhes se kryesise ceke, por zyrtaret e BE-se kane bere thirrje se fundmi qe ata ta shtyjne nje gje te tille duke pasur parasysh situaten aktuale, por edhe zgjedhjet qe do te mbahen ne vere dhe qe jane konsideruar si prove per Shqiperine dhe aspiratat e saj evropiane. Megjithate Berri Vudd eshte optimist. "Une mbeshtes optimistet, sidomos duke pasur parasysh perparimin e arritur ne rajon, ku stabiliteti eshte ruajtur qofte ne Kosove, Bosnje-Hercegovine, Maqedonia, Serbia apo Shqiperi, pavaresisht nga veshtiresite". - thote ai.
VOA
Kur udheheqesit evropiane te takohen kete jave ne Bruksel, ku do te marrin vendime te rendesishme per te zbutur efektet e krizes globale dhe do te pergatiten per diskutimet e 20shes, ata do te ndodhen para nje sfide. Kriza ka nxjerre ne pah veshtiresite ne marredheniet mes vendeve te Bashkimit, te cilat kane tipare te perbashketa por edhe politika dhe identitete te ndryshme. Por me gjithe keto veshtiresi, ekspertet thone se situata e krijuar nuk i prek direkt aspiratat e vendeve qe duan te anetaresohen ne organizate.
Ideja e nje Evrope te bashkuar ka pesuar nje goditje te rende nga stresi i recesionit. Meqenese ideja e bashkimit per Evropen eshte e lidhur ngushte me politikat monetare ky stres eshte edhe me i dukshem. Berry Vud, korrespondent i Zerit te Amerikes, mbulon zhvillimet ekonomike globale dhe amerikane. "Sigurisht qe Bashkimi Evropian eshte ne nje gjendje stresi sic nuk ka qene prej shume vjetesh dhe per sa i takon gjendjes ekonomike kjo eshte situata me e veshtire ndonjehere". - thote ai
Tensioni mes anetareve te ndryshem te organizates, shfaqet ne nivele te ndryshme. Se pari flitet per nje ndarje ne vende te Evropes Perendimore dhe atyre te Evropes Lindore dhe Qendrore. Por Xhon Glen, drejtor i Politikes se Jashtme ne Fondin Gjerman Marshall ne Uashington mendon se problemi nuk duhet ekzagjeruar. "Une mendoj se efekti i krizes financiare eshte shume real, por eshte shume i ndryshem ne pjese te ndryshme te kontinentit dhe nese e sheh thjesht si nje ndarje Lindje-Perendim, ngaterrohesh", - thote z. Glen.
Mosmarreveshje te tjera jane ato mes vendeve qe jane ne favor te masave proteksioniste, si Franca dhe atyre qe anojne nga globalizmi, si Britania, apo mes vendeve qe perdorin Euron dhe atyre qe kane monedhen vet.
Megjithate z. Glen e pranon se kriza ve ne pikepyetje themelet e idealeve te Evropes, ku nje nga arritjet me te medha ka qene krijimi i nje tregu te perbashket.
"Ceshtja e solidaritetit per anetaret me te dobet te Bashkimit, ekonomia e te cileve nuk eshte ne nje gjendje te mire, po vihet ne pikepyetje". - shton ai.
Por nese vihet ne pikepyetje solidariteti mes vendeve qe jane pjese e Bashkimit Evropian, a mund te thuhet qe nje situate e tille shkakton veshtiresi per aspiratat e vendeve qe duan te hyjne ne BE, si ato te Ballkanit?
Z.Glen i pergjigjet keshtu kesaj pyetje: "Mendoj se nuk ka pasur shenja qe Bashkimi Evropian do t'i ndryshoje kriteret e anetaresimit, qe do ta beje me te veshtire anetaresimin. Negociatat per anetaresim kane nje logjike te tyren. Kur fillojne, ato vazhdojne me nje proces autonom".
Por Berri Vud, qe ka mbuluar ceshtjet e Ballkanit per vite me radhe, mendon se ceshtja eshte me e komplikuar.
"Mosmarreveshjet e bejne me te veshtire realizimin e negociatave te cdo lloji per zgjerimin e shpejte te organizates drejt Ballkanit".
Daniel Gros eshte Drejtor i Qendres per Studimin e Politikave Evropiane ne Bruksel.
"Bashkimi Evropian ne keto momente ka perparesi krejt te tjera. Zgjerimi nuk eshte me i rendesishmi mes tyre".- thote z. Gros.
Ne nje interviste nga Brukseli, ai shton se nje nga faktoret qe mund ta shtojne hezitimin, eshte se zgjerimi para kohe ndonjehere shkakton shume probleme sic kane treguar rastet e Bullgarise dhe Rumanise. "Keto vende nuk funksionojne normalisht per sa i takon administrates dhe sistemit gjyqesor dhe gjeresisht eshte krijuar ideja qe nuk duhet te lejojme qe nje gje e tille te perseritet ne Bashkimin Evropian, pra eshte e nenkuptuar qe kriteret jane bere me te rrepta". - shton ai.
Qendrimi i presidences ceke eshte skeptik ndaj anetaresimeve te reja ne te ardhmen e afert. Ne fakt Shqiperia, eshte gjendur ne mes te deklaratave te tilla. Qeveria ka vendosur ta beje kerkesen per anetaresim brenda periudhes se kryesise ceke, por zyrtaret e BE-se kane bere thirrje se fundmi qe ata ta shtyjne nje gje te tille duke pasur parasysh situaten aktuale, por edhe zgjedhjet qe do te mbahen ne vere dhe qe jane konsideruar si prove per Shqiperine dhe aspiratat e saj evropiane. Megjithate Berri Vudd eshte optimist. "Une mbeshtes optimistet, sidomos duke pasur parasysh perparimin e arritur ne rajon, ku stabiliteti eshte ruajtur qofte ne Kosove, Bosnje-Hercegovine, Maqedonia, Serbia apo Shqiperi, pavaresisht nga veshtiresite". - thote ai.
VOA