Kthehet part-time, leksione edhe ne vere
Luljeta Ndoka
Studimet part-time rikthehen serish. Kerkesat e shumta te maturanteve per te kryer studime me kohe te pjesshme e per me teper, nevoja e universiteteve per parate qe vijne nga keta studente, ka bere qe part-time te mos neglizhohet. "Kemi nevoje per te ardhurat qe vijne nga studimet me kohe te pjesshme", pranon Ministria e Arsimit. Nisur nga ky fakt, ajo ka nxituar t'u kerkoje fakulteteve pershpejtimin e dergimit te programeve te riformatuara, sipas Kartes se Bolonjes. Fakultetet, ne vija te pergjithshme pa probleme, i kane derguar programet e reja, te cilat po shqyrtohen aktualisht nga MASH. Sipas zedheneses Ermelinda Muho, pasi specialistet e Ministrise se Arsimit t'ia percjellin programet Keshillit te Arsimit te Larte dhe Shkences, bashkengjitur me sugjerimet, propozimi per kuotat do t'i dergohet Keshillit te Ministrave.
Te gjithe maturantet, te cilet pane si zgjidhje te vetme studimet me kohe te pjesshme nuk duhet te demoralizohen. Zyrtarisht Ministria e Arsimit ka deklaruar se studimet part-time nuk do te mbyllen sivjet. Por, ajo nuk mund te jape nje shifer te sakte te numrit te kuotave qe do t'i propozohet Keshillit te Ministrave, per shkak se programet e riformatuara te studimeve po shqyrtohen nga specialiste te ketij dikasteri. "Po shohim nese propozimet e fakulteteve perputhen me kerkesat e Kartes se Bolonjes. Synojme qe volumi i studimeve te jete aq sa i studenteve qe mesojne me kohe te plote", thone specialistet e MASH. Deri tani rezulton se disa fakultete kane derguar te njejtat programe, sic kane qene deri me tash, me ndryshime formale. MASH ka njoftuar se te gjitha propozimet formale do te kthehen mbrapsht per t'i bere ndryshimet e domosdoshme.
Duke qene se po perfundon muaji i katert i studimeve, sipas vitit akademik, universitetet do te gjejne zgjidhje individuale per faktin se si do te perballohet volumi i studimeve ne kaq pak kohe. "Duke qene se viti akademik eshte sa nje vit kalendarik tashme, zgjidhja eshte me e thjeshte. Universitetet mund te perdorin auditoret dhe stafin pedagogjik sa here qe ta shohin te arsyeshme per te perballuar fluksin e leksioneve", tha specialiste te Arsimit te Larte ne MASH. Sipas tyre, studimet mund te vazhdojne edhe gjate stines se veres, ne menyre qe te mos cohet dem nje vit akademik. Sikurse mesohet paraprakisht, per kete vit akademik numri i kuotave te propozuara per sistemin me kohe te pjesshme priten te jene te reduktuara ne krahasim me kuotat e percaktuara gjate viteve te kaluara. Nderkohe qe, programet dhe kohezgjatja e studimeve per kete kategori studentesh do te ndryshojne, duke shtuar dhe dy vjet me shume. Qellimi i gjithe ketyre ndryshimeve eshte qe diploma part-time te kete te njejten vlere si diplomat e studenteve me kohe te plote.
Part-time, burim te ardhurash per universitetet
Studimet me kohe te pjesshme me shume se nevoje per te arsimuar popullaten, shihen si burime te ardhurash per universitetet. "Nese part-time do te deshtonte, do te ishte nje bumerang per universitetet. Ato do te shkonin drejt nje krize financiare, sepse jane pikerisht studentet part-time ata qe "furnizojne" universitetet me para", thote nje dekan i sapozgjedhur ne njerin prej fakulteteve te UT-se. Mesatarisht, nje student qe kryen studime me kohe te pjesshme, paguan rreth 50 mije deri ne 100 mije leke te rinj per nje vit studime. Po te behet nje llogaritje e thjeshte, del se per afro 1 mije kuota qe ka propozuar Universiteti i Tiranes, ky i fundit perfiton rreth 500 milione leke. Kostoja e ketyre studenteve nuk eshte shume e madhe, perjashtuar koston e pageses se pedagogeve. Studentet part-time i zene auditoret vetem te shtunave dhe te dielave. Kesisoj, duket se sivjet sistemi part-time po kthehet me shume objekt komercializmi sepse domosdoshmeri per arsimim. Kjo rrezikon te vere ne dyshim nivelin e ketyre studimeve. Duke shtuar edhe faktin se kohezgjatja e studimeve do te shtohet me dy vjet, atehere edhe kostoja e nje studenti eshte miminalisht 3 milione leke per nje diplome (6 vjet). Kjo perllogaritje behet duke pasur parasysh pagesen per deget me te pa preferuara, ndersa per ato te kerkuarat pagesa shumefishohet.