Kthim në NATO

Nga Christoph Hasselbach DW

Pas 43 vjetësh, Franca do të kthehet si anëtare me të drejta të plota në NATO. Hapin e kthimit në Bashkësinë Transatlantike Franca do ta ndërmarrë me rastin e 60-vjetorit të NATO-s.

Franca në vitin 1949 ishte një nga anëtaret themeluese të NATO-s, madje edhe selia e aleancës ndodhej në Paris. Por Presidenti Sharl de Gol, qysh në fillim e kishte halë në sy mbipeshën amerikane. Me forcimin e Francës si fuqi atomike ai nuk donte që t’ua linte në dorë të tjerëve kompetencat e vendimmarrjes lidhur me armët bërthamore. Për këtë arsye, në vitin 1966, ai u shkëput nga kjo strukturë ushtarake.

De Gol: “Qëllimi është që të rivendosim një gjendje normale të sovranitetit kombëtar”.

Selia u zhvendos nga Parisi në Bruksel. Franca, ndonëse mund të vendoste sërish vetë për fuqinë e saj atomike, ajo humbi dukshëm ndikimin në Aleancë. Me këtë u pajtuan pasardhësit e De Golit. Gjatë fushatës së Presidentit të SHBA-së, Xhorxh W. Bush, në vitin 2003 në Irak, u përforcua edhe një herë argumenti për kontradiktën transatlantike. Presidenti i Francës, Zhak Shirak, atëherë: “Ne nuk shohim asnjë arsye ta ndryshojmë logjikën tonë, logjikën e paqes, duke kaluar në logjikën e luftës”.

Por në vitet ‘90 në Paris nisi një mënyrë e re e të menduarit. Fundi i Luftës së Ftohtë krijoi një situatë krejt tjetër strategjike. Qysh nga viti 2001 nisi të dilte gjithnjë e më shumë në plan të parë lufta kundër terrorizmit. Presidenti Nikola Sarkozi, do tani ta realizojë kthimin në NATO. Por shumë francezë vazhdojnë të jenë skeptikë. Duke folur përpara oficerëve Sarkozi bënte reklamë për nismën e tij, duke theksuar një argument për politikën ndaj Evropës: “Në Evropë, gati të gjithë partnerët tanë janë anëtarë të Aleancës. Ata nuk e kuptojnë përse ne vazhdojmë të qëndrojmë të mënjanuar”. Sarkozi kthimin në strukturën ushtarake nuk e konsideron më si dobësi, por si forcim të Francës, aq më tepër që me sa duket, tani ai ka premtimin për poste të rëndësishme të francezëve në NATO. Sarkozi nuk do të forcojë vetëm Francën, por me këtë ai synon edhe forcimin e të gjithë pjesës evropiane të NATO-s. Franca gjithsesi angazhohet në misionet e rëndësishme të NATO-s, si në Afganistan dhe në Ballkan. Sarkozi: “Të dyja bashkë - një Evropë e pavarur e mbrojtjes dhe një organizatë atlantike - ne do të zëmë vendin tonë në të dyja këto struktura”.

Një NATO evropiane, me këtë fjalë Sarkozi prek zemrat jo vetëm të shumë francezëve, por edhe të partnerëve evropianë të Aleancës e gjithashtu edhe të gjermanëve. Ministri i Mbrojtjes, Franc-Jozef Jung, në konferencën e NATO-s në Krakov në fund të shkurtit deklaroi: “Unë besoj se do të ishte e dobishme, jo vetëm për NATO-n, nëse Franca do të jetë sërish anëtare me të drejta të plota, por edhe për Evropën, nëse BE-ja do të vazhdojë të zhvillohet si një shtyllë e fuqishme në fushën e politikës së mbrojtjes, në mënyrë që të mund të veprojë me efikasitet në këtë drejtim në partneritet me NATO-n. Shihni Afganistanin, shihni Kosovën. Atje është e nevojshme dhe kuptimplotë që NATO bashkëpunon ngushtë me Evropën”.

Në këtë mënyrë nuk ka më asnjë pengesë për kthimin e djalit të humbur me rastin e samitit të NATO-s në prill.