Kur futbolli ushqen pavarësinë

Gerard Pique ka më shumë arsye të jetë i famshëm. Së pari është një lojtar i madh, një shtyllë e Barcelonës dhe ekipit kombëtar spanjoll. Së dyti është i fejuar me Shakirën, yllin kolumbian të këngës. Pique është gjithashtu një nacionalist i zjarrtë i Katalonjës. Pranverën e kaluar, gjatë “Clásico”, ndeshja mes Barcelonës dhe Real Madrid, ndërsa lojtarët e të dyja ekipeve ishin duke u larguar nga dhomat e zhveshjes dhe përgatitur për të hyrë në fushë, Pique u ka thënë rivalëve: “Hej spanjollë, ne kemi fituar tashmë kampionatin! Mbetet vetëm për të fituar Kupën e Mbretit, të mbreti juaj!”. Pique thotë me zë të lartë atë që mendojnë shumë lojtarë dhe tifozë të Barças. Gjithkush dëshiron që Barcelona të fitojë në emër të katalanasve, që rajoni mund të marrin pjesë në botëror dhe që Pique, Puyol, Busquets, Xavi dhe Fabregas të fitonin trofeun jo në emër të mbretit Juan Karlos të Spanjës, por për Katalonjën. Tani për tani është e pamundur, pasi FIFA e ndalon qasjen në garat ndërkombëtare. Për nacionalistët katalanas sporti ka qenë gjithmonë një element i rëndësishëm i identitetit kombëtar. Sidomos në kohën e diktaturës së Frankos, kur Real Madrid-i ishte ekipi i favorizuar i regjimit, dhe golat e shënuar kundër "realistëve" kishte shijen e ëmbël të hakmarrjes për vitet e poshtërimit dhe diskriminimit kulturor të vuajtur.
Ky diskutim është i ngjashëm edhe për skocezët, të cilët flasin gjithmonë e më hapur për një shtet sovran (një referendum për pavarësi është i planifikuar për vitin 2014) dhe e marrin futbollin e tyre shumë seriozisht. Janë të gatshëm të bëjë gjithçka për të mbështetur ekipin e tyre, si dhe ekipet e tjera britanike që luajnë kundër Anglisë. Ngjarjet sportive ofrojnë një kornizë ideale për ngjarjet separatiste. Himnet, banerat, skenat e unitetit kombëtar përbëjnë skenografinë tipike të stadiumeve të Katalonjës, të rajoni Bask dhe Skocisë. Por, kjo është vetëm aspekti më i dukshëm i një luftë të ashpër politik për pushtet dhe para.
Deri tani sheshi ka qenë terreni i favorizuar i kësaj lufte. Në pjesë të ndryshme të Evropës separatistët kanë vënë bomba nëpër dyqane, kanë goditur policinë dhe kanë organizuar greva urie. Shumë shpesh frika e kaosit dhe shpërbërjes së shtetit kanë nxitur politikbërësit spanjollë, anglezë apo francezë të përgjigjen me dhunë. Konteksti dhe mënyra e të bërit të gjërave ka ndryshuar në vitet e fundit, megjithatë. Tani ithtarët e vetëvendosjes veçanërisht preferojnë ambiente të shurdhët të zyrave ministrore ose të institucioneve evropiane, ngjarjet kulturore dhe promovimin të gjuhëve rajonale. Një strategji që duket të ketë sukses: në prag të zgjedhjeve qeveritë përkulen ndaj kërkesave të separatistëve në këmbim të mbështetjes së tyre. Në këtë betejë gjuha është një armë shumë e fuqishme. Katalanasit e përdorin atë me aftësinë e njëjtë me të cilën luajnë futboll. Në Katalonjë gjuha spanjoll është konsideruar si një gjuhë e huaj dhe shkollat janë të detyruara të sigurojnë vetëm katër orë në javë e spanjisht. Për ata që vijnë nga Kastilja apo Andaluzia me familjen e tij është e pamundur për të gjetur një shkollë me një mësim krejtësisht në spanjisht. Duke negociuar me autoritetet shtetërore, separatistët nuk hezitojnë të përdorin argumente pro-evropiane si dhe mbrojnë argumentin se pavarësia e Katalonjës, të rajoni Bask apo Skocisë, nuk do të shkaktonte vështirësi për kombin britanik ose spanjoll, për shkak të federalizimit në Bashkimin Europian,që zvogëlon rolin e shteteve kombëtare. Në qoftë se kryeqytete nga viti në vit heqin pak nga pak kompetencat e në favor të Komisionin Europian, pse mos të jepen edhe pak Edinburgut apo Barcelonës? Me këtë retorikë Europeiste, separatistët kanë gjetur një zgjidhje praktike për të hequr etiketën e fanatikëve të rrezikshëm e të papërgjegjshëm që u është bashkangjitur atyre. Në këto kushte, qeveria qendrore lufton me vështirësi tezën separatiste. Në Europën aktuale nocioni i "autoritet publik" nuk është i vlerësuar shumë, dhe preferojnë terma të tillë si "decentralizim", "mbrojtje të gjuhëve lokale", "promovim të prodhimeve vendore" ose të "bashkëpunimit rajonal".
Ndjekje e përjetshme – Por nëse Skocia, Katalonja dhe Padania të bëheshin anëtare të BE-së, cila do të ishte pushteti i tyre politik? Do ta gjenin veten diku midis Luksemburgut dhe Sllovakisë, sigurisht jo në pozitën ideale për të mbrojtur në mënyrë efektive interesat e tyre në Bruksel. Në mënyrë paradoksale, janë të mbrojtur mirë nga Italia apo Spanja. Separatistët europianë ndjekin lepurin, por pa dashur ta kapin. Taktikat e “do ut des” (më jep, të jap) duket shumë më e dobishme. Në fakt, kur Lidhja e Veriut ishte ende pjesë e koalicionit të Silvio Berluskonit ka arritur të ndryshojë rregullat për financimin e rajoneve në kurriz të rajoneve më të varfra. Demokristianët e Convergencia i unio (CiU), me 16 deputetët e tyre në parlamentin spanjoll, bënë mbështetjen e tyre për reformat e Mariano Rajoy që ky të japë koncesione në favor të Katalonjës. Me sa duket Gerard Pique do të luajë ende me ekipin spanjoll kombëtar. Për fat të mirë, vitin e kaluar iu kursye detyra e heqjes së Kupën e Mbretit, e cila u fitua nga Real.
(Presseurop.eu)