Ligji antiduhan, nis fushata per kontrolle neper lokale

Emanuela Sako

Kontrolli antiduhan, duket se po merr formen e tij te vertete duke inspektuar ne te gjitha subjektet, ne te cilat ndalohet duhanpirja. Vetem diten e djeshme, jane gjobitur me shumen e 50 mije lekeve 39 subjekte. Vlera e te cilave e kalon shumen e 19.5 mije lekve, qe i kalojne shtetit. Duket se Ministria e Shendetesise, ne bashkepunim me institucione te tjera eshte e vendosur ta çoje deri ne fund miratimin e ketij ligji, qe ne fillim u duk se nuk zbatohet. Per t’iu dhene fund aludimeve te shumta qe iu bene ligjit antiduhan se nuk ishte momenti i duhur per tu vendosur ne vendin tone, tashme po hiqet hija e dyshimit. Inspektoret kane nisur qe heret ne mengjes kontrollet ne te gjithe kryeqytetin, ku ka rezultuar se shkeljet nga subjektet jane ne permasa te medha.
Gjobat
Per funksionimin e ligjit, penalizimet nuk do te bien vetem mbi subjektet por edhe mbi institucionet shteterore, te cilat nuk marrin masa per zbatimin korrekt te ligjit. Per kete, veç subjekteve eshte vendosur te penalizohen te gjithe drejtuesit e Inspektoratit Sanitar Shteteror, ne te gjitha rrethet. Kete here ka ndryshuar edhe struktura e zbatimit te ligjit, duke praktikuar edhe menyren e denoncimeve per abuzimet me ligjin, nepermjet nje numri telefoni qe do te vihet ne dispozicion. Ne te njejten kohe Ministria e Shendetesise ka pergatitur nje strategji per te shtyre duhanpiresit qe te mos jene me ne varesine e duhanit. Per ta do te jepet nje asistence teknike. Dy dite me pare Ministria e Shendetesise, ka vendosi qe 75 subjektet qe u eshte vene gjobe dhe nuk e kane paguar, do t’iu vendoset kamat-vonesa. Kjo vlen per te gjitha subjektet qe do te gjobiten ne ditet e ardhshme.
Ligji
Ligji antiduhan u miratua nga parlamenti per here te pare ne maj te ketij viti. Ne baze te ligjit, te gjitha subjekteve; bare, restorante, ambiente te mbyllura publike e mjaft te tjera, iu eshte ndaluar lejimi i klienteve te ndiznin cigare brenda ambienteve. Pasi kjo eshte nje mase qe do te shmangte pasojat e semundjeve te ndryshme tek qytetaret qe nuk e pine duhanin. Pas daljes se ligjit, shumica e subjekteve nuk e lejuan duhanin ne ambientet e tyre, por duke pare kerkesat e klienteve, mospirja e duhanit u be e pashmangshme. Madje edhe kontrollet kane qene me te shpeshta, por kohet e fundit u duk zbatimi i ketij u la ne hije. Lidhur me zbatueshmerine e ligjit, Ministria e Shendetesise, veren, se ka nje mosmirekuptim per zbatimin e ketij ligji nga drejtues institucionesh apo administratore baresh dhe restorantesh.

Zbatimi i ligjit, nxit korrupsion
Venia ne zbatim e ketij ligji, detyrimisht do te ngjalle edhe korrupsion nepermjet marrjes se ryshfeteve. Subjektet qe nuk duan te gjobiten dhe qe kerkojne te kene sa me shume klientele, jane te detyruar qe te bejne nje “marreveshje” me inspektoret, per te mos shenuar emrin e tyre ne listen e “shkelesve te ligjit”.
Edhe pse ministria e Shendetsise ka kercenuar per kamatepagese per gjobat e pashlyera, pronaret e bareve serish nuk ua kane ndalur edhe sot duhanpirjen klienteve te tyre. Dhenia e ryshfeteve, eshte nje nga menyrat me te vjetra per t’i shpetuar ligjit, madje praktikohet ne shifra te larta nga subjektet e etiketurara si thithese te klienteles se madhe te duhanpirese. Kjo nuk vlen vetem per periferine e Tiranes, por edhe per lokalet ne qender, qe jane me te frekuentuara dhe me te ekspozuara si nga klientet ashtu edhe nga inspektoret e kontrollit.

15 Dhjetor 2007