Maqedonia ngec ne reforma
Isuf Kadriu
Mospermbushja e reformave ne gjyqesi, respektimi jo i mjaftueshem i te drejtave dhe lirive te njeriut, si dhe mospermbushja e disa kritereve te caktuara politike, jane disa nga arsyet, qe, sipas eksperteve, Maqedonine e largojne nga integrimi ne strukturat euroatlantike. Veprimi joserioz i institucioneve le hapesire per te menduar se vete qytetaret nuk deshirojne te punojne per integrimin e vendit dhe me kete i jepet shkas Bashkimit Evropian per te vendosur kritere te reja per Maqedonine. Sanja Kostovska, nga Qendra per menaxhimin dhe hartimin e politikave, thote se kontesti rreth emrit eshte vetem nje arsye per moszbatimin e 8 kritereve, te cilat jane parashtruar nga komisionari per zgjerim, Oli Ren, vitin e kaluar. "Per fat te keq, Maqedonia nuk ka arritur te tregoje perparim me te madh ne permbushjen e reformave ne baze te 8 kritereve te BE-se. Ajo qe neve na mungon, eshte menaxhimi me i mire i vete procesit te permbushjes se standardeve dhe afrimi i vendit drejt BE-se. Ceshtja e emrit ka lene ne hije permbushjen e kritereve tjera. Pra, gjithmone duket se kontestin me emrin e kemi shfrytezuar per te mos permbushur apo avancuar ne raport me kriteret tjera", tha Sanja Kostovska. Ajo, si shume brengoses e vlereson faktin e gjykimit te kompanise austriake te energjetikes, EVN, nga nja gjykate e Shkupit per nje borxh me te cilin fare nuk kishte te bente kjo kompani. Kostovska thote se kjo flet per nivelin ne te cilin ndodhet gjyqesori ne vend, qe coi edhe ne reagime te fuqishme nga perfaqesues te Bashkimit Evropian ne Bruksel.
Se niveli i gjyqesorit eshte larg standardeve evropiane, flet edhe Osmani Kadriu, ekspert per ceshtje juridike, sipas te cilit, politizimi, joefikasiteti, por edhe korrupsioni, jane tre elementet qe karakterizojne pushtetin gjyqesor, nga te cilet do te pesoje edhe procesi i integrimit te vendit. "Nuk mendoj se deri ne fund te vitit do te eliminohen te gjitha keto dukuri, qe te flasim se Maqedonia i ploteson kushtet edhe nga aspekti i pavaresise se pushtetit gjyqesor per anetaresim ne strukturat euro-atlantike",deklaroi Osman Kadriu.
Nderkohe, duke pare te gjitha keto zhvillime, ambasadori i Bashkimit Evropian, Ervan Fuere, kerkoi angazhim me te madh te Qeverise ne zbatimin e reformave te mbetura, me qellim qe vendi sa me shpejt te marre date per fillimin e negociatave per anetaresim ne BE. Ambasadori Fuere nuk do qe te spekuloje nese raporti i vjeshtes do te sjelle daten per fillimin e negociatave. "Nuk kam nje top te kristalte qe te mund te parashikoj nese raporti i vjeshtes do te perfshije edhe rekomandimin. Presim nga Qeveria dhe institucionet shteterore te angazhohen, me qellim qe te plotesojne reformat, te cilat jane duke pritur. Dhe, gjithsesi, nese plotesohen reformat, atehere Komisioni do te kete fakte te mjaftueshme qe te rekomandonte date per fillimin e bisedimeve, por kjo do te varet nga vleresimi i progresit te arritur dhe kjo eshte ajo per cka po shpresojme", deklaroi ambasadori i BE-se, Ervan Fuere. Ai tha se Maqedonia ka bere perparime te theksuara, porse mbeten edhe shume sfera ku duhet punuar seriozisht, duke vecuar nevojen urgjente per pavaresimin e gjykatave, depolitizimin e administrates publike dhe luftimin me efektiv te korrupsionit dhe krimit te organizuar.
Mospermbushja e reformave ne gjyqesi, respektimi jo i mjaftueshem i te drejtave dhe lirive te njeriut, si dhe mospermbushja e disa kritereve te caktuara politike, jane disa nga arsyet, qe, sipas eksperteve, Maqedonine e largojne nga integrimi ne strukturat euroatlantike. Veprimi joserioz i institucioneve le hapesire per te menduar se vete qytetaret nuk deshirojne te punojne per integrimin e vendit dhe me kete i jepet shkas Bashkimit Evropian per te vendosur kritere te reja per Maqedonine. Sanja Kostovska, nga Qendra per menaxhimin dhe hartimin e politikave, thote se kontesti rreth emrit eshte vetem nje arsye per moszbatimin e 8 kritereve, te cilat jane parashtruar nga komisionari per zgjerim, Oli Ren, vitin e kaluar. "Per fat te keq, Maqedonia nuk ka arritur te tregoje perparim me te madh ne permbushjen e reformave ne baze te 8 kritereve te BE-se. Ajo qe neve na mungon, eshte menaxhimi me i mire i vete procesit te permbushjes se standardeve dhe afrimi i vendit drejt BE-se. Ceshtja e emrit ka lene ne hije permbushjen e kritereve tjera. Pra, gjithmone duket se kontestin me emrin e kemi shfrytezuar per te mos permbushur apo avancuar ne raport me kriteret tjera", tha Sanja Kostovska. Ajo, si shume brengoses e vlereson faktin e gjykimit te kompanise austriake te energjetikes, EVN, nga nja gjykate e Shkupit per nje borxh me te cilin fare nuk kishte te bente kjo kompani. Kostovska thote se kjo flet per nivelin ne te cilin ndodhet gjyqesori ne vend, qe coi edhe ne reagime te fuqishme nga perfaqesues te Bashkimit Evropian ne Bruksel.
Se niveli i gjyqesorit eshte larg standardeve evropiane, flet edhe Osmani Kadriu, ekspert per ceshtje juridike, sipas te cilit, politizimi, joefikasiteti, por edhe korrupsioni, jane tre elementet qe karakterizojne pushtetin gjyqesor, nga te cilet do te pesoje edhe procesi i integrimit te vendit. "Nuk mendoj se deri ne fund te vitit do te eliminohen te gjitha keto dukuri, qe te flasim se Maqedonia i ploteson kushtet edhe nga aspekti i pavaresise se pushtetit gjyqesor per anetaresim ne strukturat euro-atlantike",deklaroi Osman Kadriu.
Nderkohe, duke pare te gjitha keto zhvillime, ambasadori i Bashkimit Evropian, Ervan Fuere, kerkoi angazhim me te madh te Qeverise ne zbatimin e reformave te mbetura, me qellim qe vendi sa me shpejt te marre date per fillimin e negociatave per anetaresim ne BE. Ambasadori Fuere nuk do qe te spekuloje nese raporti i vjeshtes do te sjelle daten per fillimin e negociatave. "Nuk kam nje top te kristalte qe te mund te parashikoj nese raporti i vjeshtes do te perfshije edhe rekomandimin. Presim nga Qeveria dhe institucionet shteterore te angazhohen, me qellim qe te plotesojne reformat, te cilat jane duke pritur. Dhe, gjithsesi, nese plotesohen reformat, atehere Komisioni do te kete fakte te mjaftueshme qe te rekomandonte date per fillimin e bisedimeve, por kjo do te varet nga vleresimi i progresit te arritur dhe kjo eshte ajo per cka po shpresojme", deklaroi ambasadori i BE-se, Ervan Fuere. Ai tha se Maqedonia ka bere perparime te theksuara, porse mbeten edhe shume sfera ku duhet punuar seriozisht, duke vecuar nevojen urgjente per pavaresimin e gjykatave, depolitizimin e administrates publike dhe luftimin me efektiv te korrupsionit dhe krimit te organizuar.