Maturantet e para 2012, kriteret per universitet Luljeta Ndoka
Kandidatet qe e kane kryer shkollen e mesme para vitit shkollor 2011-2012, por nuk kane dhene provimet me zgjedhje, per te vazhduar studimet ne universitetet publike, duhet t’i japin ato. Sipas Rregullores se Matures Shteterore per vitin 2012, regjistrimi per provimet me zgjedhje do te behet ne shkollat ku kandidatet kane kryer gjimnazin dhe ne Komisionin e Matures Shteterore (KMSH) te Drejtorise Arsimore Rajonale apo Zyres Arsimore, ne rast se shkolla e mesme apo profili i shkolles se mesme qe kane kryer, eshte mbyllur. Sipas rregullores se matures, ne kete rast, kandidatet paraqesin ne KMSH-ne perkatese disa dokumente. Behet fjale per kerkesen me shkrim per dhenien e provimeve me zgjedhje te detyruar, deftesen e pjekurise/kopje te noterizuar me fotografi te defteses se pjekurise, vertetimin me fotografi qe ka perfunduar shkollen e mesme, i cili permban notat e te gjitha viteve te shkolles se mesme, leshuar nga drejtori i shkolles perkatese, bazuar ne regjistrin e amzes apo dokumentin e leshuar nga arkivi i shtetit, legalizuar nga titullari i DAR/ZA-ve. Dhe dokumenti i fundit qe kerkohet, eshte kopja e noterizuar e pasaportes ose kartes se identitetit. Me pas, KMSH i DAR/ZA-ve percakton shkollen e mesme ku kandidatet do te plotesojne formularet, ia percjell ato zyrtarisht shkolles, ku keta kandidate do te japin provimet. Kandidatet qe i jane nenshtruar Matures Shteterore 2006 e ne vijim, nuk japin provimet e detyruara (D1 dhe D2), kur kane marre deftese pjekurie. Sipas nenit 24 te rregullores, cdo maturant qe eshte vleresuar kalues ne vitin e fundit te shkolles se mesme para vitit shkollor 2005-2006, por nuk ka fituar deftesen e pjekurise, jep provime te detyruara dhe me zgjedhje. Provimet e detyruara per ta, do te jene lendet: gjuhe shqipe dhe letersi, si dhe matematike. Per shkollat profesionale dhe social-kulturore, ne rastet kur maturanti ka fituar deftesen, si provime te detyruara do te njihen: Letersia dhe matematika, nese jane dhene e fituar te dyja, letersia ose matematika (nese eshte dhene e fituar njera prej tyre). Gjithashtu, provime do te njihen nje ose dy nga provimet, sipas planit mesimor te shkolles se tyre, te vleresuara me rezultat me te larte. Sipas rregullores, kandidatet e MSH 2006 - 2011, lejohen te aplikojne ne IALP, bazuar ne rezultatet e viteve te meparshme te MSH-se, nese: nuk jane shpallur fitues, vertetuar kjo nga AKP-ja, jane shpallur fitues dhe nuk jane regjistruar, vertetuar nga AKP-ja, ose qe jane shpallur fitues dhe jane cregjistruar gjate vitit te pare akademik deri me date 15 shkurt, vertetuar nga AKP-ja dhe dekanatet perkatese.
Maturantet qe e kane kryer te mesmen jashte shtetit
Sipas rregullores, shtetasit shqiptare qe e kane kryer arsimin e mesem jashte shtetit, kane te drejte qe te vazhdojne studimet e larta ne Republiken e Shqiperise, me kusht qe te zoterojne gjuhen shqipe ne nje nivel te pranueshem. Zoterimi i gjuhes shqipe vertetohet nepermjet deshmise se provimit qe zhvillohet mbi bazen e programit per te huajt ne Fakultetin Histori-Filologji ne Universitetin e Tiranes. Ata paraqesin prane komisionit te posacem, nga data 1 deri me 15 prill 2012, keto dokumente: kerkesen me shkrim per te vazhduar nje program studimi ne IALP dhe deftesen/diplomen origjinale, se bashku me listen e notave te shkolles se mesme, te perkthyera dhe te noterizuara. Shtetasit shqiptare qe kane kryer arsimin e mesem jashte shtetit, por qe nuk kane dhene provimet e Matures Shteterore (D1, D2 dhe provimet me zgjedhje te detyruar), per t'u pranuar ne IALP, duhet te japin provim matematiken, si dhe gjuhen shqipe dhe letersine, ose nje nga gjuhet e huaja te listes se lendeve me zgjedhje, e konceptuar sipas standardit te testit te gjuhes shqipe dhe letersise se Matures Shteterore.
Tafaj: Provimi i Shtetit, filtrues i mire i dijeve
Pavaresisht se numri i mbetesve ne Provimin e pare te Shtetit ka qene i konsiderueshem, kreu i arsimit, Myqerem Tafaj, e cileson ate si nje sukses dhe nje rruge teper efikase per te rritur cilesine. Ai shprehet se ky proces, ne baze te parashikimeve, eshte i krahasueshem me ate qe ndodh ne vendet evropiane. “Ne ditet ne vijim,- eshte shprehur Tafaj,- do te kete nje analize se sa per qind e studenteve mbetes i takojne universiteteve publike, ne raport me ato private. Eshte nje standard i ri per rritjen e cilesise qe vendoset ne Shqiperi. Ky eshte nje provim shteti dhe ne cdo vend Provimi i Shtetit ka nje shkalle suksesi relative qe nuk mund te jete asnjehere 100 per qind, asnjehere nuk eshte 80. Ne kemi vendosur nje shkalle suksesi 50 per qind, qe eshte e krahasueshme me ate qe perdoret ne vendet e tjera evropiane", thote Myqerem Tafaj, minister i Arsimit. Rreth nivelit te ulet qe kane shfaqur ne vecanti studentet e sapodiplomuar te infermierise, jane dhene shume mendime nga perfaqesuesit e arsimit te larte.
Maturantet qe e kane kryer te mesmen jashte shtetit
Sipas rregullores, shtetasit shqiptare qe e kane kryer arsimin e mesem jashte shtetit, kane te drejte qe te vazhdojne studimet e larta ne Republiken e Shqiperise, me kusht qe te zoterojne gjuhen shqipe ne nje nivel te pranueshem. Zoterimi i gjuhes shqipe vertetohet nepermjet deshmise se provimit qe zhvillohet mbi bazen e programit per te huajt ne Fakultetin Histori-Filologji ne Universitetin e Tiranes. Ata paraqesin prane komisionit te posacem, nga data 1 deri me 15 prill 2012, keto dokumente: kerkesen me shkrim per te vazhduar nje program studimi ne IALP dhe deftesen/diplomen origjinale, se bashku me listen e notave te shkolles se mesme, te perkthyera dhe te noterizuara. Shtetasit shqiptare qe kane kryer arsimin e mesem jashte shtetit, por qe nuk kane dhene provimet e Matures Shteterore (D1, D2 dhe provimet me zgjedhje te detyruar), per t'u pranuar ne IALP, duhet te japin provim matematiken, si dhe gjuhen shqipe dhe letersine, ose nje nga gjuhet e huaja te listes se lendeve me zgjedhje, e konceptuar sipas standardit te testit te gjuhes shqipe dhe letersise se Matures Shteterore.
Tafaj: Provimi i Shtetit, filtrues i mire i dijeve
Pavaresisht se numri i mbetesve ne Provimin e pare te Shtetit ka qene i konsiderueshem, kreu i arsimit, Myqerem Tafaj, e cileson ate si nje sukses dhe nje rruge teper efikase per te rritur cilesine. Ai shprehet se ky proces, ne baze te parashikimeve, eshte i krahasueshem me ate qe ndodh ne vendet evropiane. “Ne ditet ne vijim,- eshte shprehur Tafaj,- do te kete nje analize se sa per qind e studenteve mbetes i takojne universiteteve publike, ne raport me ato private. Eshte nje standard i ri per rritjen e cilesise qe vendoset ne Shqiperi. Ky eshte nje provim shteti dhe ne cdo vend Provimi i Shtetit ka nje shkalle suksesi relative qe nuk mund te jete asnjehere 100 per qind, asnjehere nuk eshte 80. Ne kemi vendosur nje shkalle suksesi 50 per qind, qe eshte e krahasueshme me ate qe perdoret ne vendet e tjera evropiane", thote Myqerem Tafaj, minister i Arsimit. Rreth nivelit te ulet qe kane shfaqur ne vecanti studentet e sapodiplomuar te infermierise, jane dhene shume mendime nga perfaqesuesit e arsimit te larte.