Mihail Gorbaçovi: “Ju tregoj krimet e bëra nga Stalini”
Vijon fjalimi i presidentit rus, botuar në “The New York Times”. Pasojat e luftës së klasave, kolektivizimit dhe kultit të individit
Mihail Gorbaçovi
(Vijon nga numri i kaluar)
Për shokët, nëse ne vlerësojmë domethënien e kolektivizimit, si një tërësi në konsolidimin e socializmit në vend, ai (kolektivizimi, - shën. red.) ishte rezultati final i transformimit themelor. Kolektivizimi përfshiu një ndryshim radikal në mënyrën tërësore të jetesës së pjesës mbizotëruese të popullsisë së vendit, themelet e socializmit. Ai krijoi bazën sociale për modernizimin e sektorit agrar dhe riingranimin e saj në linjat e teknikave të përparuara bujqësore. Ai bëri të mundur ngritjen e konsiderueshme në produktivitetin e punës dhe solli një ndarje thelbësore të fuqisë punëtore sipas nevoja për sferat e tjera të ndërtimit të socializmit. E gjitha kjo kishte ndikime historike.
Pasojat
Të kuptosh situatën e atyre viteve duhet ta kesh në mendje se sistemi i drejtimit administrativ, i cili kishte nisur të marrë formë në procesin e industrializimit dhe mori vrull të shpejtë gjatë kolektivizimit, duhet të kuptohet në tërësinë e jetës social-politike të vendit. Dikur u instalua në ekonomi dhe ai (kolektivizimi, - shën. red.) u përhap në superstrukturën e tij duke kufizuar zhvillimin e potencialit demokratik të socializmit dhe frenimin e progresit të demokracisë socialiste. Por, për sa më lart, nuk jepet një pamje e plotë se sa e ndërlikuar ishte ajo periudhë. Çfarë kishte ndodhur? Koha e testimeve politiko-ideologjike e gravitetit maksimal te partia atëherë ishte i tepërt. Miliona njerëz ishin bashkuar në mënyrë entuziaste në punën për sjelljen e transformimeve socialiste. Suksesi i parë ishte thjesht shfaqja e përshtatshme.
Në atë kohë ende metodat diktoheshin nga periudha e luftës me qëndrim armiqësor ndaj klasave shfrytëzuese, të cilat ishin transferuar në mënyrë mekanike në procesin e ndërtimit paqësor të socializmit, ku kushtet kishin ndryshuar në mënyrë thelbësore. Një atmosferë e intolerancës, armiqësisë dhe dyshimit ishte krijuar në të gjithë vendin.
Koha e krimeve
Siç po ecte koha, kjo praktikë politike po rritej shkallë-shkallë dhe mbështetej nga një teori e gabuar e rëndimit të luftës së klasës në linjën e ndërtimit të socializmit.
E gjitha kjo pati efekte të tmerrshme në zhvillimin social-politik të vendit dhe prodhoi konsekuenca të pamëshirshme. Me sa duket ajo ishte tërësisht mungesë e nivelit të duhur të demokracisë në shoqërinë sovjetike, që bëri të mundur ngritjen e kultit të personalitetit, legjitimimin e dhunës dhe masat e kota represive të viteve ‘30. Unë jam duke i thënë mendimet hapur. Ato ishin krimet reale që po buronin nga abuzimi i pushtetit. Me mijëra njerëz, brenda dhe jashtë partisë, ishin subjekt i një sërë masash represive. Shokë, është një e vërtetë e hidhur.
Rreziku serioz ishte bërë në degjenerimin e socializmit dhe autoritetin e partisë. Dhe ne duhet ta themi këtë hapur. Kjo është e nevojshme për të gjithë, për të mbrojtur idealin e dikurshëm socialist.
Abuzimet e Stalinit
Tani ekzistojnë shumë diskutime rreth rolit të Stalinit në historinë tonë. Ai ishte një personalitet kontradiktor në mënyrë ekstreme. Që të mbetesh plotësisht besnik tek e vërteta historike, ne duhet të themi edhe kontributin e padiskutueshëm të Stalinit në luftën për socializmin, të mbrojmë fitoret e tij; por edhe gabimet e trasha politike dhe abuzimet e kryera prej tij dhe atyre rreth e rrotull tij, për të cilët populli ynë pagoi një çmim të rëndë dhe i cili ka sjellë konsekuenca për jetën e shoqërisë tonë. Ndonjëherë është thënë se Stalini nuk i njihte shumë raste të shkeljeve të ligjeve. Dokumentet që posedojmë tregojë se kjo nuk është ashtu. Faji i Stalinit dhe i rrethit të tij të afërt përpara partisë dhe popullit për veprimet e shumta represive dhe shkeljet ligjore, është i tmerrshëm dhe i paharrueshëm. Ky është një leksion për të gjithë brezat. Në kundërshtim të vlerësimeve të kundërshtarëve tanë ideologjikë, kulti i personalitetit të Stalinit, sigurisht nuk ishte i pashmangshëm. Ai ishte i papajtueshëm me natyrën e socializmit, përfaqëson një largim prej parimeve themelore të tij dhe për pasojë, nuk ka justifikim.
Rishikimi
Në Kongreset XX dhe XXII partia kundërshtoi ashpërsisht kultin e personalitetit dhe konsekuencat e tij. Tani ne e dimë se akuzat politike dhe masat represive kundër një numri udhëheqësish partiakë dhe shtetarësh, kundër komunistëve dhe njerëzve jopartiakë, kundër ekonomistëve dhe ushtarakëve, kundër shkencëtarëve dhe personaliteteve të kulturës, ishin rezultat i falsifikimit të paramenduar.
Shumë akuza dolën më vonë, veçanërisht pas Kongresit XX të Partisë, pasi ishin të rezervuara. Mijëra viktima ishin përfundimisht të pafajshëm. Por procesi i restaurimit të drejtësisë nuk dukej deri në fund dhe ishte mënjanuar deri në mesin e viteve ‘60. Tani, në linjë me një vendim të marrë nga takimi plenar i Komitetit Qendror, i mbajtur në tetor të vitit 1987, ne po kthehemi tek kjo.
Materiali është shpërndarë nga agjencia ruse “TASS” në anglisht me rastin e përvjetorit të Revolucionit të Luq
Shkrimi është botuar në “The New York Times” më 3 nëntor 1987
Titulli është redaksional
Përgatiti: Albert Gjoka
Në numrin e ardhshëm do të lexoni
Si e rishikoi të kaluarën staliniste Bashkimi Sovjetik në fund të viteve ‘80
Analizat e bëra në Komitetin Qendror dhe Byronë Politike të Partisë Komuniste të BS
Dalin në dritë dokumentet që flasin për krimet e kryera në vitet ‘30 deri në vitet ‘60
Gabimet e bëra gjatë Luftës së Dytë Botërore dhe reagimi i Bashkimit Sovjetik në atë kohë
Për më shumë, na ndiqni në numrin pasardhës
4 Qershor 2008
Mihail Gorbaçovi
(Vijon nga numri i kaluar)
Për shokët, nëse ne vlerësojmë domethënien e kolektivizimit, si një tërësi në konsolidimin e socializmit në vend, ai (kolektivizimi, - shën. red.) ishte rezultati final i transformimit themelor. Kolektivizimi përfshiu një ndryshim radikal në mënyrën tërësore të jetesës së pjesës mbizotëruese të popullsisë së vendit, themelet e socializmit. Ai krijoi bazën sociale për modernizimin e sektorit agrar dhe riingranimin e saj në linjat e teknikave të përparuara bujqësore. Ai bëri të mundur ngritjen e konsiderueshme në produktivitetin e punës dhe solli një ndarje thelbësore të fuqisë punëtore sipas nevoja për sferat e tjera të ndërtimit të socializmit. E gjitha kjo kishte ndikime historike.
Pasojat
Të kuptosh situatën e atyre viteve duhet ta kesh në mendje se sistemi i drejtimit administrativ, i cili kishte nisur të marrë formë në procesin e industrializimit dhe mori vrull të shpejtë gjatë kolektivizimit, duhet të kuptohet në tërësinë e jetës social-politike të vendit. Dikur u instalua në ekonomi dhe ai (kolektivizimi, - shën. red.) u përhap në superstrukturën e tij duke kufizuar zhvillimin e potencialit demokratik të socializmit dhe frenimin e progresit të demokracisë socialiste. Por, për sa më lart, nuk jepet një pamje e plotë se sa e ndërlikuar ishte ajo periudhë. Çfarë kishte ndodhur? Koha e testimeve politiko-ideologjike e gravitetit maksimal te partia atëherë ishte i tepërt. Miliona njerëz ishin bashkuar në mënyrë entuziaste në punën për sjelljen e transformimeve socialiste. Suksesi i parë ishte thjesht shfaqja e përshtatshme.
Në atë kohë ende metodat diktoheshin nga periudha e luftës me qëndrim armiqësor ndaj klasave shfrytëzuese, të cilat ishin transferuar në mënyrë mekanike në procesin e ndërtimit paqësor të socializmit, ku kushtet kishin ndryshuar në mënyrë thelbësore. Një atmosferë e intolerancës, armiqësisë dhe dyshimit ishte krijuar në të gjithë vendin.
Koha e krimeve
Siç po ecte koha, kjo praktikë politike po rritej shkallë-shkallë dhe mbështetej nga një teori e gabuar e rëndimit të luftës së klasës në linjën e ndërtimit të socializmit.
E gjitha kjo pati efekte të tmerrshme në zhvillimin social-politik të vendit dhe prodhoi konsekuenca të pamëshirshme. Me sa duket ajo ishte tërësisht mungesë e nivelit të duhur të demokracisë në shoqërinë sovjetike, që bëri të mundur ngritjen e kultit të personalitetit, legjitimimin e dhunës dhe masat e kota represive të viteve ‘30. Unë jam duke i thënë mendimet hapur. Ato ishin krimet reale që po buronin nga abuzimi i pushtetit. Me mijëra njerëz, brenda dhe jashtë partisë, ishin subjekt i një sërë masash represive. Shokë, është një e vërtetë e hidhur.
Rreziku serioz ishte bërë në degjenerimin e socializmit dhe autoritetin e partisë. Dhe ne duhet ta themi këtë hapur. Kjo është e nevojshme për të gjithë, për të mbrojtur idealin e dikurshëm socialist.
Abuzimet e Stalinit
Tani ekzistojnë shumë diskutime rreth rolit të Stalinit në historinë tonë. Ai ishte një personalitet kontradiktor në mënyrë ekstreme. Që të mbetesh plotësisht besnik tek e vërteta historike, ne duhet të themi edhe kontributin e padiskutueshëm të Stalinit në luftën për socializmin, të mbrojmë fitoret e tij; por edhe gabimet e trasha politike dhe abuzimet e kryera prej tij dhe atyre rreth e rrotull tij, për të cilët populli ynë pagoi një çmim të rëndë dhe i cili ka sjellë konsekuenca për jetën e shoqërisë tonë. Ndonjëherë është thënë se Stalini nuk i njihte shumë raste të shkeljeve të ligjeve. Dokumentet që posedojmë tregojë se kjo nuk është ashtu. Faji i Stalinit dhe i rrethit të tij të afërt përpara partisë dhe popullit për veprimet e shumta represive dhe shkeljet ligjore, është i tmerrshëm dhe i paharrueshëm. Ky është një leksion për të gjithë brezat. Në kundërshtim të vlerësimeve të kundërshtarëve tanë ideologjikë, kulti i personalitetit të Stalinit, sigurisht nuk ishte i pashmangshëm. Ai ishte i papajtueshëm me natyrën e socializmit, përfaqëson një largim prej parimeve themelore të tij dhe për pasojë, nuk ka justifikim.
Rishikimi
Në Kongreset XX dhe XXII partia kundërshtoi ashpërsisht kultin e personalitetit dhe konsekuencat e tij. Tani ne e dimë se akuzat politike dhe masat represive kundër një numri udhëheqësish partiakë dhe shtetarësh, kundër komunistëve dhe njerëzve jopartiakë, kundër ekonomistëve dhe ushtarakëve, kundër shkencëtarëve dhe personaliteteve të kulturës, ishin rezultat i falsifikimit të paramenduar.
Shumë akuza dolën më vonë, veçanërisht pas Kongresit XX të Partisë, pasi ishin të rezervuara. Mijëra viktima ishin përfundimisht të pafajshëm. Por procesi i restaurimit të drejtësisë nuk dukej deri në fund dhe ishte mënjanuar deri në mesin e viteve ‘60. Tani, në linjë me një vendim të marrë nga takimi plenar i Komitetit Qendror, i mbajtur në tetor të vitit 1987, ne po kthehemi tek kjo.
Materiali është shpërndarë nga agjencia ruse “TASS” në anglisht me rastin e përvjetorit të Revolucionit të Luq
Shkrimi është botuar në “The New York Times” më 3 nëntor 1987
Titulli është redaksional
Përgatiti: Albert Gjoka
Në numrin e ardhshëm do të lexoni
Si e rishikoi të kaluarën staliniste Bashkimi Sovjetik në fund të viteve ‘80
Analizat e bëra në Komitetin Qendror dhe Byronë Politike të Partisë Komuniste të BS
Dalin në dritë dokumentet që flasin për krimet e kryera në vitet ‘30 deri në vitet ‘60
Gabimet e bëra gjatë Luftës së Dytë Botërore dhe reagimi i Bashkimit Sovjetik në atë kohë
Për më shumë, na ndiqni në numrin pasardhës
4 Qershor 2008