NATO përgatit arsenalin në rast lufte me Bashkimin Sovjetik
Drew Middleton
Vijon nga numri i kaluar
UASHINGTON – Vendimi i javës së kaluar që Kanadaja të mbetet në Aleancë, por të reduktojë forcat e saj politikisht, ishte i pranueshëm për anëtarët e tjerë, por ai ishte tepër shqetësues për Zyrën Qendrore Supreme, të Fuqive Aleate të Europës. Kjo ndodh kur presionet e kohëve të fundit në Europën Lindore janë duke shtuar dhe reduktimi dobëson kapacitetin e NATO-s për t’iu përgjigjur goditjes konvencionale.
Forcat kanadeze përbëhen nga një brigadë këmbësorie e mekanizuar prej 5500 personash, përfshirë 6 tanke të rënda dhe një kontingjent ajror prej 6 repartesh bombarduese CP 104. Ministri i Mbrojtjes së Britanisë, Denis Healey, kishte argumentuar se forcat e Aleancës janë dobësuar në rast të një përballjeje nukleare prej ndonjë sulmi të mundshëm sovjetik. Te zyrat e oficerëve të SHAPE, çështjet kanë shkuar shumë larg. “Por, nëse vendet e tjera jashtë Europës, veçanërisht Shtetet e Bashkuara reduktojnë angazhimet dhe shtetet kontinentale dështojnë në rritjen e pranisë së tyre, duhet të konfirmohet një marrëveshje për fuqizim forcash”, - parashikon zoti Harley.
Të gjithë anëtarët pranojë një mundësi për kontakt të ri me Bashkimin Sovjetik dhe shtetet e tjera të Europës Lindore, megjithëse arsyetimet e politikanëve “fëmijë” janë larguar shumë që para pushtimit të Çekosllovakisë. Por, qeveritë e Aleancës nuk pranojnë zgjerimin dhe propozimin për një të tillë kontakt.
Faktorët e fuqishëm politikë në Britani, vendet Skandinave dhe Vendet e Ulëta kritikojnë Portugalinë për politikën koloniale dhe Greqinë për pushtetin e saj autoritar; e majta e re e Europës, e përfaqësuar nga Parisi, përjashton në disa nivele bisedimet paqësore si objektiv kryesor të saj; ndërhyrja e Shteteve të Bashkuara në Vietnam, sulmet e paktit me vendosjen e forcës në fjalimet parlamentare dhe protestat në rrugë. Te anëtarët e rinj të Europës ky është një anakronizëm. Bota në të cilën anëtarët e Aleancës kanë hyrë në 21-vjetorin e saj është shumë e ndryshme që prej 4 prillit të vitit 1949, kur 12 qeveritë firmosën në Uashington Marrëveshjen e Atlantikut të Veriut. Atëherë Europa Perëndimore ishte e pafuqishme ushtarakisht, ekonomikisht dhe politikisht. Së fundi, një fuqi ekspansioniste e Bashkimit Sovjetik kishte shtypur Çekosllovakinë brenda bllokut komunist. Forcimi i Shteteve të Bashkuara dukej i pafundmë si e vetmja fuqi atomike. 12 firmëtarët kryesorë ishin Shtetet e Bashkuara të Amerikës, Britania, Franca, Italia, Holanda, Belgjika, Luksemburgu, Norvegjia, Danimarka, Kanadaja, Portugalia dhe Islanda. Greqia dhe Turqia u pranuan në vitin 1952 dhe Gjermania Perëndimore në vitin 1955.
Reagimi, Traktati i Varshavës,
Ekzistenca e Aleancës dhe rritja e fuqisë në disa nivele, nxiti krijimin e Traktatit të Varshavës nga Bashkimi Sovjetik, i përshkruar si “një marrëveshje miqësore, e bashkëpunimit dhe asistencës së ndërsjellë”. Marrëveshja është firmosur në Varshavë më 14 Maj 1955 nga qeveritë komuniste të Bashkimit Sovjetik, Shqipërisë, Bullgarisë Çekosllovakisë Gjermanisë Lindore, Hungarisë, Polonisë dhe Rumanisë.
Shqipëria, formalisht akoma anëtare, ka ndërprerë marrëdhëniet me Bashkimin Sovjetik dhe nuk ka marrë pjesë kohët e fundit në aktivitetet e Traktatit.
Për Aleancën Perëndimore, detyra e parë e tij ishte të zgjerojë, trajnojë dhe pajisë forcat kombëtare të mbrojtjes, të afta, që të frenojnë agresionin sovjetik drejt lindjes sa të jetë e mundur. Në rast lufte, këto forca do të vihen nën drejtimin e Komandës Supreme Aleate Europiane, një detyrë e cila deri tani është mbajtur nga një gjeneral amerikan. Progresi ka qenë i vazhdueshëm, por jo i njëtrajtshëm.
Strategjia e re e NATO-s
Strategjia Perëndimore është transferuar në vitin 1967 nga një kundërpërgjigje masive nukleare te strategjia e tanishme e linjës së reagimeve ekuilibruese; konvencionale dhe nukleare, në të gjitha nivelet e agresionit. Që të jetë e zbatueshme, strategjia e re kërkon që forcat të pajisen më tepër dhe më mirë.
Siguria në mbajtjen e armëve nukleare, mbështetet në besimin e përkujdesjen amerikane dhe shpresat për një ulje tensionesh të gërshetuar me synimet e mbrojtjes kombëtare, - veçanërisht në këto pesë vjet.
Mbi bazën e dokumentit, forcimi ushtarak i Aleancës është i rëndësishëm. Në rast lufte, drejtuesit e NATO-s u kërkojnë angazhime 54 shteteve europiane të shtrira që nga Norvegjia veriore deri në Turqi, përfshirë edhe 15 brigadat e pavarura.
Arsenali ushtarak i NATO-s
Sipas kushteve optimale, kjo do të sigurojë forca tokësore që arrijnë në një numër mbi 800 mijë trupa. Nuk është në të tilla kushte për momentin dhe ajo është e pasigurt nëse ato (shtetet) nuk do të jenë të bindur në rast të një krize të mundshme. Shumë divizione dhe brigada janë duke u stërvitur në kushtet normale të një kohe paqeje. Në të vërtetë, tek këto forca në Europë dhe më tej, një fuqi prej 14 divizionesh mund të bëhet e aftë nëse ia lejon koha. Forcat tokësore do të jenë të mbështetura nga rreth 3500 avionë gjuajtës të mbështetura me rreth 150 aeroplanmbajtëse. Komanda Europiane ka në dispozicionin e saj rreth 7000 testato bërthamorë dhe ka marrë në dorëzim rreth 2500 makina, aeroplanë dhe raketa.
Në det, Aleanca është e mbështetur nga Komanda Aleate Atlantike, në të cilën, skuadronet e Amerikës, Britanisë, Danimarkës, Holandës dhe Portugalisë do të shërbejnë në rast lufte. Kanali anglez është i ruajtur nga Komanda Aleate, kanal i cili do të thërrasë flotat ushtarake të Britanisë, Holandës dhe Belgjikës. Flota e gjashtë e Shteteve të Bashkuara në Mesdhe do të jetë e gjitha nën drejtimin e NATO-s.
Vijon në numrin e ardhshëm
Shkrimi është publikuar në “The New York Times” më 9 prill 1969
Titulli origjinal është: “NATO pondering course as it enters third decade”
Përgatiti: Albert Gjoka
3 Prill 2008