NGA SERVILIZMI I DEMSHEM NE "REBELIM" TE RREZIKSHEM
Lajmet e fundit për iniciativën e Kombeve të Bashkuara për bisedime të reja në mes Kosovës dhe Serbisë për gjashtë pikat e njohura (policia, doganat, drejtësia, transporti, vija kufitare dhe trashëgimia serbe), apo për ndarje funksionale të Kosovës (propozim i Serbisë) nuk janë aspak të papritura. Përkundrazi. Ato janë rrjedhojë logjike e situatës në terren dhe zhvillim krejt normal i kësaj situate.
Që nga përfundimi i luftës, të gjithë e kanë ditur se strukturat serbe në veri të Kosovës (madje edhe në brendësi!), janë për çdo ditë duke u forcuar dhe duke lëshuar rrënjë në Kosovë dhe askush nuk është merakosur për këtë punë; askush nuk e ka bërë as hapin më të vogël për pengimin e tyre. Që nga përfundimi i luftës e deri më sot, jo vetëm që nuk është bërë asgjë për këtë problem, por ka munguar e po mungon edhe strategjia e qasje ndaj këtij problemi. Qeveritarët tanë, duke qenë bashkëfajtorë për këtë gangrenë, tërë vëmendjen e opinionit janë munduar e po mundohen ta kthejnë te pavarësia e Kosovës. Dje me shpalljen, sot me mbrojtjen e pavarësisë!
Opinioni i gjerë nuk guxon të gënjehet se pavarësia e Kosovës është në rrezik! Opinionit duhet t‘i thuhet e vërteta se nuk është në rrezik pavarësia e Kosovës (ajo tanimë ka marrë fund; këtë e di edhe Serbia dhe herët a vonë do ta pranojë), por në rrezik është territori i Kosovës.
Qeveria e sotme e Kosovës, edhe pse i ka si barrë mbi supe gabimet, servilizmin dhe paaftësinë e qeverive të kaluara, edhe pse po i shfaq edhe vetë të njëjtat simptoma, nuk guxon ta ndjekë një politikë të tillë çfarë është ndjekur deri më tani, për shkak se situata është tejet të rëndësishme dhe e rrezikshme.
Problemi i veriut të Kosovës (edhe i enklavave në brendësi) ekziston dhe nuk guxon të injorohet. Nuk mjafton dhe nuk zgjidh asgjë duke deklaruar se Kushtetuta e Kosovës e mbron integritetin territorial; nuk mjafton dhe nuk siguron asgjë deklarimi i një pjese të faktorit ndërkombëtar, se janë për ruajtjen e integritetit territorial të Kosovës; nuk mjafton dhe është e dëmshme në këtë situatë të refuzohen bisedimet. Refuzimi i bisedimeve që ndodhi dje nga ana e përfaqësuesve institucionalë të Kosovës në këtë situatë nuk është asgjë tjetër pos shitje e patriotizmit nga ana e atyre që patriotizmin e kanë shitur me kohë; refuzimi i bisedimeve në këtë situatë nuk është asgjë tjetër pos vazhdim i gjendjes gangrenoze; refuzimi i bisedimeve nuk ka domethënie tjetër pos t‘u lësh duar të lira OKB-së dhe Serbisë ta zgjidhin këtë situatë dhe ata do ta zgjidhin; refuzimi i bisedimeve do të kishte pasoja shumë të rënda për popullin e Kosovës, përkundër "patriotizmit" të përfaqësuesve tanë. Dhe ato pasoja do të ishin:
1. Serbia do të merret vesh edhe pa përfaqësuesit e Kosovës me OKB-në për ndarjen funksionale të veriut (konfederalizim i Kosovës) dhe institucionet e Kosovës nuk kanë mekanizma t‘i kundërvihen një marrëveshjeje të tillë;
2. Problemi i enklavave (në mos qoftë subjekt i marrëveshjes OKB-Serbi) do të mbetej në stadin e tanishëm:
3. Problemi i Preshevës, Bujanocit e Medvegjës do të mbetej akoma i padiskutueshëm.
Pra, do të ndodhë ashtu siç ka ndodhur me Serbinë: shteti serb e pat sanksionuar në Kushtetutë sovranitetin e vet mbi Kosovën, kishte Rezolutën 1244 që ia njihte këtë sovranitet dhe gjithashtu kishte përkrahjen e një pjese të faktorit ndërkombëtar kundër shpalljes së pavarësisë së Kosovës. Por kur ajo ndodhi nuk e kishte dhe nuk e ka mekanizmin për anulimin e saj.
Në një situatë krejt identike gjendemi ne në raport me veriun e Kosovës. Prandaj, përfaqësuesit e institucioneve të Kosovës, nëse duan ta mbrojnë seriozisht interesin e vërtetë të shumicës dërrmuese të popullsisë së Kosovës, në vend se të shesin patriotizëm e rebelizëm të paarsyeshëm, duhet që t‘i mbledhin të gjitha forcat politike në Kosovë, si dhe të gjitha forcat politike nga Presheva, Bujanoci e Medvegja e ta hartojnë interesin strategjik të Kosovës në situatën e dhënë.
Interesi strategjik i Kosovës kërkon zgjidhjen përfundimtare të problemit shqiptaro-serb. Kjo zgjidhje do t‘i kontribuonte të dy vendeve për një zhvillim normal.
Interesi strategjik i Kosovës do të duhej të mbështetej në realitetet e pamohueshme:
-Presheva, Bujanoci e Medvegja janë të banuara me shumicë shqiptare dhe kanë vazhdimësi territoriale më Kosovën;
-Veriu i Kosovës (pa Mitrovicën) është i banuar me shumicë serbe dhe ka vazhdimësi territoriale me Serbinë;
-Serbët në brendësi të Kosovës janë pakicë kombëtare dhe duhet t‘i gëzojnë të drejtat e pakicës sipas konventave ndërkombëtare.
Nëse ndonjëra palë nuk është e gatshme sot të bëhet zgjidhja më e mirë (ridefinimi i kufijve Kosovë-Serbi) në bazë të këtij realiteti, atëherë, si veriu i Kosovë, ashtu edhe Presheva, Bujanoci e Medvegja duhet të gëzojnë të drejta të njëjta.
Me një interes të tillë të qartë, i cili do të shqyrtohej dhe do të aprovohej nga të gjitha forcat politike të Kosovës, përfaqësuesit e Kosovës do të hynin në bisedime pa frikë dhe do të dilnin fitimtarë, pikërisht për shkak të drejtësisë së çështjes, ndërsa refuzimi sërish do t‘i mbetej Serbisë.
Që nga përfundimi i luftës, të gjithë e kanë ditur se strukturat serbe në veri të Kosovës (madje edhe në brendësi!), janë për çdo ditë duke u forcuar dhe duke lëshuar rrënjë në Kosovë dhe askush nuk është merakosur për këtë punë; askush nuk e ka bërë as hapin më të vogël për pengimin e tyre. Që nga përfundimi i luftës e deri më sot, jo vetëm që nuk është bërë asgjë për këtë problem, por ka munguar e po mungon edhe strategjia e qasje ndaj këtij problemi. Qeveritarët tanë, duke qenë bashkëfajtorë për këtë gangrenë, tërë vëmendjen e opinionit janë munduar e po mundohen ta kthejnë te pavarësia e Kosovës. Dje me shpalljen, sot me mbrojtjen e pavarësisë!
Opinioni i gjerë nuk guxon të gënjehet se pavarësia e Kosovës është në rrezik! Opinionit duhet t‘i thuhet e vërteta se nuk është në rrezik pavarësia e Kosovës (ajo tanimë ka marrë fund; këtë e di edhe Serbia dhe herët a vonë do ta pranojë), por në rrezik është territori i Kosovës.
Qeveria e sotme e Kosovës, edhe pse i ka si barrë mbi supe gabimet, servilizmin dhe paaftësinë e qeverive të kaluara, edhe pse po i shfaq edhe vetë të njëjtat simptoma, nuk guxon ta ndjekë një politikë të tillë çfarë është ndjekur deri më tani, për shkak se situata është tejet të rëndësishme dhe e rrezikshme.
Problemi i veriut të Kosovës (edhe i enklavave në brendësi) ekziston dhe nuk guxon të injorohet. Nuk mjafton dhe nuk zgjidh asgjë duke deklaruar se Kushtetuta e Kosovës e mbron integritetin territorial; nuk mjafton dhe nuk siguron asgjë deklarimi i një pjese të faktorit ndërkombëtar, se janë për ruajtjen e integritetit territorial të Kosovës; nuk mjafton dhe është e dëmshme në këtë situatë të refuzohen bisedimet. Refuzimi i bisedimeve që ndodhi dje nga ana e përfaqësuesve institucionalë të Kosovës në këtë situatë nuk është asgjë tjetër pos shitje e patriotizmit nga ana e atyre që patriotizmin e kanë shitur me kohë; refuzimi i bisedimeve në këtë situatë nuk është asgjë tjetër pos vazhdim i gjendjes gangrenoze; refuzimi i bisedimeve nuk ka domethënie tjetër pos t‘u lësh duar të lira OKB-së dhe Serbisë ta zgjidhin këtë situatë dhe ata do ta zgjidhin; refuzimi i bisedimeve do të kishte pasoja shumë të rënda për popullin e Kosovës, përkundër "patriotizmit" të përfaqësuesve tanë. Dhe ato pasoja do të ishin:
1. Serbia do të merret vesh edhe pa përfaqësuesit e Kosovës me OKB-në për ndarjen funksionale të veriut (konfederalizim i Kosovës) dhe institucionet e Kosovës nuk kanë mekanizma t‘i kundërvihen një marrëveshjeje të tillë;
2. Problemi i enklavave (në mos qoftë subjekt i marrëveshjes OKB-Serbi) do të mbetej në stadin e tanishëm:
3. Problemi i Preshevës, Bujanocit e Medvegjës do të mbetej akoma i padiskutueshëm.
Pra, do të ndodhë ashtu siç ka ndodhur me Serbinë: shteti serb e pat sanksionuar në Kushtetutë sovranitetin e vet mbi Kosovën, kishte Rezolutën 1244 që ia njihte këtë sovranitet dhe gjithashtu kishte përkrahjen e një pjese të faktorit ndërkombëtar kundër shpalljes së pavarësisë së Kosovës. Por kur ajo ndodhi nuk e kishte dhe nuk e ka mekanizmin për anulimin e saj.
Në një situatë krejt identike gjendemi ne në raport me veriun e Kosovës. Prandaj, përfaqësuesit e institucioneve të Kosovës, nëse duan ta mbrojnë seriozisht interesin e vërtetë të shumicës dërrmuese të popullsisë së Kosovës, në vend se të shesin patriotizëm e rebelizëm të paarsyeshëm, duhet që t‘i mbledhin të gjitha forcat politike në Kosovë, si dhe të gjitha forcat politike nga Presheva, Bujanoci e Medvegja e ta hartojnë interesin strategjik të Kosovës në situatën e dhënë.
Interesi strategjik i Kosovës kërkon zgjidhjen përfundimtare të problemit shqiptaro-serb. Kjo zgjidhje do t‘i kontribuonte të dy vendeve për një zhvillim normal.
Interesi strategjik i Kosovës do të duhej të mbështetej në realitetet e pamohueshme:
-Presheva, Bujanoci e Medvegja janë të banuara me shumicë shqiptare dhe kanë vazhdimësi territoriale më Kosovën;
-Veriu i Kosovës (pa Mitrovicën) është i banuar me shumicë serbe dhe ka vazhdimësi territoriale me Serbinë;
-Serbët në brendësi të Kosovës janë pakicë kombëtare dhe duhet t‘i gëzojnë të drejtat e pakicës sipas konventave ndërkombëtare.
Nëse ndonjëra palë nuk është e gatshme sot të bëhet zgjidhja më e mirë (ridefinimi i kufijve Kosovë-Serbi) në bazë të këtij realiteti, atëherë, si veriu i Kosovë, ashtu edhe Presheva, Bujanoci e Medvegja duhet të gëzojnë të drejta të njëjta.
Me një interes të tillë të qartë, i cili do të shqyrtohej dhe do të aprovohej nga të gjitha forcat politike të Kosovës, përfaqësuesit e Kosovës do të hynin në bisedime pa frikë dhe do të dilnin fitimtarë, pikërisht për shkak të drejtësisë së çështjes, ndërsa refuzimi sërish do t‘i mbetej Serbisë.