Na ishte nje here hekurudha...
Durres- Dikur ishte nje sherbim masiv dhe i shpejte, kurse sot udhetimi me tren preferohet gjithmone e me pak nga qytetaret. Ne shumicen e linjave, shpejtesia e lokomotivave nuk i kalon te 40 km dhe nje udhetim i shkurter mund te zgjase me ore te tera, duke ulur ndjeshem numrin e udhetareve te ketij transporti. Kushtet e akomodimit ne vagone, lene per te deshiruar dhe kriza ne te cilen eshte futur ky sektor i sherbimit publik eshte me se i dukshem. E vetmja zgjidhje per hekurudhen shqiptare qe del me humbje nga ky sherbim, duket se eshte dhenia me koncesion tek kompanite private.
Situata
Per te pare nga afer kushtet e trenave dhe te transportit publik hekurudhor ne vend, vendosem te bejme nje vezhgim. Mjafton te kalosh ne zonen ku vendosen trenat ne qytetin e Durresit dhe lehtesisht konstatohen, dritare te thyera, kabina te rrenuara, dyer qe nuk arrin te mbyllen ne nivelin e sigurise gjate udhetimit, sedilje te prishura. E si mos te mjaftonte kjo, ne jo pak raste, treni eshte bere edhe subjekt i sulmeve me gure nga banoret e zones qe shpesh, rrezikojne udhetaret. Por, jo vetem aq pasi edhe kushtet higjienike ne tren jane pertej cdo kufiri normal. Per te sjelle sa me afer kete realitet, folem edhe me disa nga udhetaret qe e frekuentojne kete sherbim ne menyre te rregullt, sepse kjo zgjidhje, i lehtesonte ekonomikisht. Ndersa biseduam, ata u ankuan per kushtet e trenit, te padenja per sherbim te transportit publik. Njeri prej udhetareve, pikerisht Sadik Kurti, i cili frekuenton rregullisht linjen Durres-Vlore dhe anasjelltas, prej shume vitesh, thote se kushtet qe te ofrojne trenat jane tejet te amortizuara, jashte cdo sherbimi normal. Sipas tij, prej vitesh asgje nuk eshte restauruar, kushtet vazhdojne te jene mjaft te keqija, dritare te thyera, dyer te shkaterruara si dhe ndotja qe le shume per te deshiruar. Ne te njejtin mendim me Sadikun, eshte edhe nje tjeter udhetare e rregullt e sherbimit publik, Shpresa, nje grua rreth te 50-ve. Teksa e pyesim per kushtet qe te ofrojne trenat, ajo pergjigjet me nje fjale; "skandaloze!". Sipas saj, "trenat, sa vjen dhe po shkojne drejt degradimit, pasi deri me sot eshte bere fare pak per mirembajtjen e tyre, per te mos thene fare". Nder te tjera Shpresa shpjegon se te udhetosh me nje tren sot, eshte teper e rrezikshme, pasi jane mjaft te vjeter dhe te stresojne.
Zgjidhja
Drejtori Ekonomik prane Drejtorise se Pergjithshme te Hekurudhes, Leonard Garuli, shpjegon se hekurudha shqiptare prej vitesh vazhdon te mbetet nje sherbim me humbje, per arsye te gjendjes ku ndodhet, dhe se deri me tani nuk ka dhene rezultate pozitive per sa i perket transportit te udhetareve apo atij industrial. Por, per te permiresuar sadopak kete panorame, drejtues te hekurudhes thane se aktualisht po punohet per ndarjen e sherbimeve hekurudhore nga strukturat, duke i pershtatur sipas praktikave te BE-se, pasi hekurudha jone trashegonte nje sistem te vjetruar administrimi, shume te kushtueshem dhe pak eficent. Hekurudha shqiptare, i vetmi sherbim transporti publik, edhe pas nderhyrjeve nga ana e Drejtorise se Pergjithshme, mbetet ende ne nje gjendje te mjerueshme. Per te dale nga kjo gjendje, drejtuesit e hekurudhes shohin si zgjidhje te vetme dhenien me koncesion te ketij sektori. "Ministria e Puneve Publike, Transportit e Telekomunikacionit, ne bashkepunim me Drejtorine e Pergjithshme te Hekurudhes, kane ngritur nje komision, per te shqyrtuar ofertat e dy kompanive te huaja, te cilat kane shprehur interes per marrjen me koncesion te sistemit hekurudhor shqiptar", shpjegon Garuli per "KJ". Dhe duket se kjo eshte zgjidhja e vetme, pasi po punohet per te kaluar kete transport publik, ne duart e privatit.
Enkelejda Arapi
Situata
Per te pare nga afer kushtet e trenave dhe te transportit publik hekurudhor ne vend, vendosem te bejme nje vezhgim. Mjafton te kalosh ne zonen ku vendosen trenat ne qytetin e Durresit dhe lehtesisht konstatohen, dritare te thyera, kabina te rrenuara, dyer qe nuk arrin te mbyllen ne nivelin e sigurise gjate udhetimit, sedilje te prishura. E si mos te mjaftonte kjo, ne jo pak raste, treni eshte bere edhe subjekt i sulmeve me gure nga banoret e zones qe shpesh, rrezikojne udhetaret. Por, jo vetem aq pasi edhe kushtet higjienike ne tren jane pertej cdo kufiri normal. Per te sjelle sa me afer kete realitet, folem edhe me disa nga udhetaret qe e frekuentojne kete sherbim ne menyre te rregullt, sepse kjo zgjidhje, i lehtesonte ekonomikisht. Ndersa biseduam, ata u ankuan per kushtet e trenit, te padenja per sherbim te transportit publik. Njeri prej udhetareve, pikerisht Sadik Kurti, i cili frekuenton rregullisht linjen Durres-Vlore dhe anasjelltas, prej shume vitesh, thote se kushtet qe te ofrojne trenat jane tejet te amortizuara, jashte cdo sherbimi normal. Sipas tij, prej vitesh asgje nuk eshte restauruar, kushtet vazhdojne te jene mjaft te keqija, dritare te thyera, dyer te shkaterruara si dhe ndotja qe le shume per te deshiruar. Ne te njejtin mendim me Sadikun, eshte edhe nje tjeter udhetare e rregullt e sherbimit publik, Shpresa, nje grua rreth te 50-ve. Teksa e pyesim per kushtet qe te ofrojne trenat, ajo pergjigjet me nje fjale; "skandaloze!". Sipas saj, "trenat, sa vjen dhe po shkojne drejt degradimit, pasi deri me sot eshte bere fare pak per mirembajtjen e tyre, per te mos thene fare". Nder te tjera Shpresa shpjegon se te udhetosh me nje tren sot, eshte teper e rrezikshme, pasi jane mjaft te vjeter dhe te stresojne.
Zgjidhja
Drejtori Ekonomik prane Drejtorise se Pergjithshme te Hekurudhes, Leonard Garuli, shpjegon se hekurudha shqiptare prej vitesh vazhdon te mbetet nje sherbim me humbje, per arsye te gjendjes ku ndodhet, dhe se deri me tani nuk ka dhene rezultate pozitive per sa i perket transportit te udhetareve apo atij industrial. Por, per te permiresuar sadopak kete panorame, drejtues te hekurudhes thane se aktualisht po punohet per ndarjen e sherbimeve hekurudhore nga strukturat, duke i pershtatur sipas praktikave te BE-se, pasi hekurudha jone trashegonte nje sistem te vjetruar administrimi, shume te kushtueshem dhe pak eficent. Hekurudha shqiptare, i vetmi sherbim transporti publik, edhe pas nderhyrjeve nga ana e Drejtorise se Pergjithshme, mbetet ende ne nje gjendje te mjerueshme. Per te dale nga kjo gjendje, drejtuesit e hekurudhes shohin si zgjidhje te vetme dhenien me koncesion te ketij sektori. "Ministria e Puneve Publike, Transportit e Telekomunikacionit, ne bashkepunim me Drejtorine e Pergjithshme te Hekurudhes, kane ngritur nje komision, per te shqyrtuar ofertat e dy kompanive te huaja, te cilat kane shprehur interes per marrjen me koncesion te sistemit hekurudhor shqiptar", shpjegon Garuli per "KJ". Dhe duket se kjo eshte zgjidhja e vetme, pasi po punohet per te kaluar kete transport publik, ne duart e privatit.
Enkelejda Arapi