Shqiperia, e favorizuar per turizem
Avantazhet ne raport me vendet fqinje dhe ato te rajonit. "Origjinaliteti, pika ku duhet te fokusoheni"
Fasadat prej mermeri dhe druri te gdhendur, nuk jane pikat me te forta qe nxisin turizmin ne Shqiperi. Te pakten i ketij mendimi eshte edhe rektori i Universitetit Evropian te Turizmit ne Tirane, Salvatore Messina, sipas se cilit, turizmi ne vendin tone do te ece ne kahun e duhur, vetem kur te gjeje origjinalitetin e duhur. Rektori qe duket se ka marre persiper sfiden e krijimit te nje rrjeti per nxitjen e turizmit ne zonat mesdhetare, flet ne nje interviste per "Koha Jone" ne lidhje me hapat qe duhet te zbatoje qeveria, pushteti lokal, biznesi dhe fermeret, ne menyre qe pas 10-15 vjetesh, statistikat te flasin per nje shtim prej te pakten 20 per qind, te turisteve ne Shqiperi.
Sipas jush, cilet jane ata faktore qe nuk ndihmojne zhvillimin e turizmit ne Shqiperi?
Marrim si shembull Durresin. Me ate qe po shohim aty, eshte vertet per te ardhur keq. Jam i bindur se asnje turist qe do vinte ne Shqiperi, nuk do te zgjidhte te bente pushimet ne nje vend, ku ndertimet buze detit nuk kane te sosur. Vertet keta njerez mendojne se pushues me inteligjence mesatare, do te zgjidhnin te kalonin ditet dhe te shpenzonin parate e tyre ne nje vend te tille?! Duhet te themi "mjaft" dhe te mos lejojme qe kjo masaker te vazhdoje.
Ju vete jeni nga Italia, c'pershtypje kane qytetaret e vendit tuaj kur vizitojne Shqiperine?
Sipas nje raporti te Eurispes, 30 per qind e italianeve nuk do te donin te vizitonin kete vend, pasi i konsiderojne shqiptaret te rrezikshem. Mendoni vetem qe miqte e mi ne Sicili, qe duhet thene se eshte nje vend ku ka lindur dhe ka lulezuar mafia, me pyesin nese une leviz lart e poshte neper qytet me arme ne xhep. Eshte e rende, por kjo eshte ajo qe mendojne ata njerez, per shkak te nje mentaliteti qe eshte krijuar nga krimet e qytetareve tuaj, ne Itali. Kjo do kohe qe te ndryshohet dhe duhet investuar me hapa te sigurt per kete, sidomos ne fushen e turizmit.
Cfare i takon qeverise qe te beje ne kete rast?
Ligje duhet thene se ka, por problemi eshte se nevojitet nje bashkepunim me i mire me biznesmenet, perfaqesues te shoqerise lokale dhe edhe me vete fermeret, te cilet nuk duhet te qendrojne jashte strategjise se turizmit. Sigurisht qe ne cdo vend, ekziston boshlleku qe krijohet mes teorise se ligjeve dhe venies ne praktike te tyre, ky nuk eshte nje fenomen qe ndodh vetem ne Shqiperi, per fat te keq. Per mendimin tim, edhe sensibilizimi duhet te jete pak me i forte. Ne, te Universitetit Evropian te Turizmit jemi te hapur dhe te gatshem per t'u ulur ne tryeze me grupet e interesit, jemi ne dispozicion te ideve dhe projekteve ambicioze, si dhe te veme ne jete eksperiencat tona evropiane.
Po persa i perket biznesit, cila do te ishte keshilla juaj?
Shumica e investitoreve perpiqen te krijojne ambiente luksoze, shpeshhere duke u fokusuar vetem te ambienti i tyre, s'ka rendesi se c'ndodh jashte prones se tyre, nese nuk ka rruge, drita apo uje. Nese une do te mjaftohem me hotelin tim, qofte ai edhe perfekt, gjerat nuk do te vijne duke u permiresuar, kjo eshte e sigurt. Ata nuk kuptojne kerkesat e klientit, turistit, qe ne fakt jane shume me te thjeshta nga ato qe mendojne ata. Duhet theksuar se turistet nuk vijne ne Shqiperi per te gjetur nje ambient luksoz, perkundrazi, ata vijne per te shijuar bukurite e natyres, te nderthurura me pasurite arkeologjike, agroturizmin, per te zbuluar nje atraksion qe nuk e kane pare ne vendin e tyre. Po jap nje shembull; ka pasur tejet sukses rajoni ne jug te Spanjes qe eksperimentoi me nje lloj karroce me kale, e cila ka ne brendesi te saj ndenjese, dy krevate dhe nje dush, teper e pershtatshme per nje cift. Ne kete menyre, turistet mund te levizin per te vizituar vendin qe kane zgjedhur per te kaluar pushimet dhe kali nuk ka nevoje as per nafte e as per benzine. Kjo eshte nje zgjidhje ideale per mendimin tim.
Ju permendet ne fjalen tuaj edhe turizmin "bed and breakfast", qe ne shqip do te thote, turiste te akomoduar ne ambiente familjare. Sa fitimprurese do te ishte kjo?
Une jam i mendimit se nese turistet do te donin te vizitonin pika turistike ne vende strategjike, si neper alpe apo ne zona muzeale, per ta do te ishte me mire te qendronin me mire ne ambiente familjare, qe te njihnin keshtu edhe traditat apo gastronomine e ketij vendi. Pike se pari, nevojitet nje bashkepunim edhe me fermeret, per t'u realizuar kjo.
Cfare avantazhesh gezon Shqiperia ne raport me vendet fqinje dhe ato te rajonit, gjithmone sa i perket turizmit?
Ju keni pika mjaft te forta, keni nje brez te ri te mrekullueshem, te rinj te arsimuar dhe qe flasin shume mire gjuhe te huaj. Se dyti, keni nje pasuri natyrore te pashoqe, se bashku me zonat arkeologjike. Duhen afruar te rinjte me kulturen e pse jo, te vihen ne jete edhe idete e tyre. Turizmi mbetet faktori kryesor per zhvillimin lokal, por problem mbetet sensibilizimi. Nuk duhet te presim edhe 20 vjet te tjera tranzicion, qe gjerat te ndryshojne, koha eshte tani.
Po ne lidhje me gastronomine, ju vete e preferoni ushqimin tradicional shqiptar?
Po, me pelqejne shume disa lloje gjellesh karakteristike dhe sallatash. Po keshtu, ju keni edhe nje pije karakteristike, rakine, qe ia vlen te reklamohet. Shikoni, turistet nuk vijne ketu per te ngrene spageti dhe pica, qe i gjen ne cdo restorant shqiptar. Lerini spagetit dhe picat per Italine dhe me mire jepuni prioritet gjerave tuaja origjinale, pasi te jeni te sigurt se ato do te pelqehen me shume.Intervistoi: Fjoralba Shahaj
Fasadat prej mermeri dhe druri te gdhendur, nuk jane pikat me te forta qe nxisin turizmin ne Shqiperi. Te pakten i ketij mendimi eshte edhe rektori i Universitetit Evropian te Turizmit ne Tirane, Salvatore Messina, sipas se cilit, turizmi ne vendin tone do te ece ne kahun e duhur, vetem kur te gjeje origjinalitetin e duhur. Rektori qe duket se ka marre persiper sfiden e krijimit te nje rrjeti per nxitjen e turizmit ne zonat mesdhetare, flet ne nje interviste per "Koha Jone" ne lidhje me hapat qe duhet te zbatoje qeveria, pushteti lokal, biznesi dhe fermeret, ne menyre qe pas 10-15 vjetesh, statistikat te flasin per nje shtim prej te pakten 20 per qind, te turisteve ne Shqiperi.
Sipas jush, cilet jane ata faktore qe nuk ndihmojne zhvillimin e turizmit ne Shqiperi?
Marrim si shembull Durresin. Me ate qe po shohim aty, eshte vertet per te ardhur keq. Jam i bindur se asnje turist qe do vinte ne Shqiperi, nuk do te zgjidhte te bente pushimet ne nje vend, ku ndertimet buze detit nuk kane te sosur. Vertet keta njerez mendojne se pushues me inteligjence mesatare, do te zgjidhnin te kalonin ditet dhe te shpenzonin parate e tyre ne nje vend te tille?! Duhet te themi "mjaft" dhe te mos lejojme qe kjo masaker te vazhdoje.
Ju vete jeni nga Italia, c'pershtypje kane qytetaret e vendit tuaj kur vizitojne Shqiperine?
Sipas nje raporti te Eurispes, 30 per qind e italianeve nuk do te donin te vizitonin kete vend, pasi i konsiderojne shqiptaret te rrezikshem. Mendoni vetem qe miqte e mi ne Sicili, qe duhet thene se eshte nje vend ku ka lindur dhe ka lulezuar mafia, me pyesin nese une leviz lart e poshte neper qytet me arme ne xhep. Eshte e rende, por kjo eshte ajo qe mendojne ata njerez, per shkak te nje mentaliteti qe eshte krijuar nga krimet e qytetareve tuaj, ne Itali. Kjo do kohe qe te ndryshohet dhe duhet investuar me hapa te sigurt per kete, sidomos ne fushen e turizmit.
Cfare i takon qeverise qe te beje ne kete rast?
Ligje duhet thene se ka, por problemi eshte se nevojitet nje bashkepunim me i mire me biznesmenet, perfaqesues te shoqerise lokale dhe edhe me vete fermeret, te cilet nuk duhet te qendrojne jashte strategjise se turizmit. Sigurisht qe ne cdo vend, ekziston boshlleku qe krijohet mes teorise se ligjeve dhe venies ne praktike te tyre, ky nuk eshte nje fenomen qe ndodh vetem ne Shqiperi, per fat te keq. Per mendimin tim, edhe sensibilizimi duhet te jete pak me i forte. Ne, te Universitetit Evropian te Turizmit jemi te hapur dhe te gatshem per t'u ulur ne tryeze me grupet e interesit, jemi ne dispozicion te ideve dhe projekteve ambicioze, si dhe te veme ne jete eksperiencat tona evropiane.
Po persa i perket biznesit, cila do te ishte keshilla juaj?
Shumica e investitoreve perpiqen te krijojne ambiente luksoze, shpeshhere duke u fokusuar vetem te ambienti i tyre, s'ka rendesi se c'ndodh jashte prones se tyre, nese nuk ka rruge, drita apo uje. Nese une do te mjaftohem me hotelin tim, qofte ai edhe perfekt, gjerat nuk do te vijne duke u permiresuar, kjo eshte e sigurt. Ata nuk kuptojne kerkesat e klientit, turistit, qe ne fakt jane shume me te thjeshta nga ato qe mendojne ata. Duhet theksuar se turistet nuk vijne ne Shqiperi per te gjetur nje ambient luksoz, perkundrazi, ata vijne per te shijuar bukurite e natyres, te nderthurura me pasurite arkeologjike, agroturizmin, per te zbuluar nje atraksion qe nuk e kane pare ne vendin e tyre. Po jap nje shembull; ka pasur tejet sukses rajoni ne jug te Spanjes qe eksperimentoi me nje lloj karroce me kale, e cila ka ne brendesi te saj ndenjese, dy krevate dhe nje dush, teper e pershtatshme per nje cift. Ne kete menyre, turistet mund te levizin per te vizituar vendin qe kane zgjedhur per te kaluar pushimet dhe kali nuk ka nevoje as per nafte e as per benzine. Kjo eshte nje zgjidhje ideale per mendimin tim.
Ju permendet ne fjalen tuaj edhe turizmin "bed and breakfast", qe ne shqip do te thote, turiste te akomoduar ne ambiente familjare. Sa fitimprurese do te ishte kjo?
Une jam i mendimit se nese turistet do te donin te vizitonin pika turistike ne vende strategjike, si neper alpe apo ne zona muzeale, per ta do te ishte me mire te qendronin me mire ne ambiente familjare, qe te njihnin keshtu edhe traditat apo gastronomine e ketij vendi. Pike se pari, nevojitet nje bashkepunim edhe me fermeret, per t'u realizuar kjo.
Cfare avantazhesh gezon Shqiperia ne raport me vendet fqinje dhe ato te rajonit, gjithmone sa i perket turizmit?
Ju keni pika mjaft te forta, keni nje brez te ri te mrekullueshem, te rinj te arsimuar dhe qe flasin shume mire gjuhe te huaj. Se dyti, keni nje pasuri natyrore te pashoqe, se bashku me zonat arkeologjike. Duhen afruar te rinjte me kulturen e pse jo, te vihen ne jete edhe idete e tyre. Turizmi mbetet faktori kryesor per zhvillimin lokal, por problem mbetet sensibilizimi. Nuk duhet te presim edhe 20 vjet te tjera tranzicion, qe gjerat te ndryshojne, koha eshte tani.
Po ne lidhje me gastronomine, ju vete e preferoni ushqimin tradicional shqiptar?
Po, me pelqejne shume disa lloje gjellesh karakteristike dhe sallatash. Po keshtu, ju keni edhe nje pije karakteristike, rakine, qe ia vlen te reklamohet. Shikoni, turistet nuk vijne ketu per te ngrene spageti dhe pica, qe i gjen ne cdo restorant shqiptar. Lerini spagetit dhe picat per Italine dhe me mire jepuni prioritet gjerave tuaja origjinale, pasi te jeni te sigurt se ato do te pelqehen me shume.Intervistoi: Fjoralba Shahaj