E Shtunë, 31 Tetor 2026

Pse duhet një ministër, edhe biolog!

Vendin e Valton Beqirit e zë Lutfi Haziri, përballja me komunitetin artistik në Kosovë si biolog dhe politikan

I dashuri ministr i Kulturs n Kosov, Lutfi Haziri,

Teksa po lexoja npr web faqet e gazetave dhe n disa gazeta ditore, akuzat e ashpra nga disa aktor, regjisor, dramaturg, t cilat ju dedikohen juve, na duken tejet t pabaza, pa shije dhe pa fije arsye. Disa prej tyre e ngrejn zrin duke thn se Haziri nuk ka prvoj n aspektin e kulturs dhe kulturs i nevojitet nj person i cili ka shkelur npr fushat e saj, shtrohet pyetja npr cilat fusha zhytet Haziri?

Me profesion sht biolog, kurse n politik ka nj prvoj t madhe. Dihet q poett, shkrimtart, filozoft, inspirimin kryesor e thithnin nga natyra, nga zogjt, lulet, qielli, natyra, ajri dhe t gjitha kto n form metaforike, ata i shkrinin n letr, plhur, skulptur ose film dhe njohurin e inspirimit t artistve, ministri Haziri e elaboron n laboratorin e tij profesional t biologjis. Artisti Leonardo da Vini prve se ishte piktor i mir, ai ka qen shkenctar, gjeolog, madje edhe biolog, andaj krenari sht dhe prparsi q ministri yn sht biolog.

Gjja m e mir, n fakt duhet shtuar edhe si thelbsore, sht kur njeriu ka aftsi ta njoh inspirimin, t ket njohuri nga motivi, t dij ta dalloj t mirn nga e keqja, gjithher duke u bazuar nga frymzimi artistik dhe t ket forc ta shtyj n breg sikur gurin e Sizifit. Dhe kt gur mendojm se ministri do ta trheq sipas nj forc t brendshme artistike duke e puqur me at politike,- duke i dhn nj pesh filozofike, shpresuar me sukses pr ta ngjitur n maj.

Sipas filozofit gjerman Friedrih Nietzche, t kritikosh sht m leht, kritik mund t bj gjithkush, por krijues jo. Andaj, kritikat q jan
ministrit Haziri n aspektin e kulturs jan t pa baza, sepse ai ende nuk ka prodhuar dika t dshtuar kulturore, nuk ka ndar buxhet t majm pr ndonj film t gjat, i cili dshmohet i pa vlefshm, ndoshta ministri nuk ka ndonj njohuri t madhe pr realizmin e nj filmi, por edhe nuk duhet ta ket, sepse kshilltart rreth tij duhet t jen t fushave t ndryshme t kulturs, dhe n mnyr t shndosht ta menaxhojn timonin e kulturs kosovare, gjithher duke bashkpunuar me at t Shqipris.

E meq jemi n kt pik pr nj bashkpunim m t madh me vllezrit t ndar nga dogana e duhet thn se ata shpesh zhgnjehen nga ne, dhe ne nga ata - duhet pohuar nj gj q nuk sht thn deri tani. sht mbajtur pak fshehtas, pr shkak se ministri nuk u gjend n detyr.

Mungon nj vizion i prbashkt midis nesh. Nuk e kalojm dot gardhin, edhe pse Kosova sht 2 vje e pak muaj e Shqipria pak m e vjetr ende nuk i ka mbushur 20 vje nga lirimi prej diktaturs- sikur t ishte me fjal t dy vendet kan nis kulturn n nj start.

Artistt e dy vendeve po krkojn vemas artistin e kohs. N Kosov kan nisur m hert ta krkojn e n Shqipri akoma nuk u ka shkuar n mendje se kan humbur pr parantez, se vrtet sht shembur diktatura, por jo mendsia komuniste n kokat e tyre. Ende kan frik, rrojn me pushtet mbi krye.

E kur artisti q e ka shpirtin m t lir e mendjen me avangard, e rebel ndaj pushtetit e politiks ende nuk drejton dot veten, e nuk e gjen thelbin; po nj ministr!? Edhe n Shqipri mediat e diskutojn ministrin n nj nivel ironik, nse duhet apo jo!? Shoqata pa fund, prej “artistsh” pa fund e kan kthyer ministrin n nj ark t madhe a fondacion ku nuk menaxhohet, nuk kuptohet roli financues mes krijuesit dhe produktit kulturor. Prandaj t dy vendet jan gjendur jo rrall her n kurthin e leksioneve perndimore kur kinemaja na dshton se nuk po kapim dot skenarin e mir, at t jets dhe historis son.

Jo nj ministr q t dshiroj dshtimin e nj festival-teatri. Kshtu ka ndodhur n Shqipri, me festivalin ndrkombtar t teatrove n Butrint e kshtu ndodhi kt vit n Suharek. Pr her t par nj grup biznesmensh dhan para q teatrot mbarshqiptar t mblidheshin n Therand pr t pritur festn e pavarsis. Ministria e Kosovs i dha duart. Ndrsa n fund t festivalit i krkonte “dorn”, duke shkaktuar nj ngjarje sa t turpshme, aq dhe skandaloze prej t dy palve, organizatorve t festivalit ashtu dhe Ministris s Kulturs, ku ministri nuk u pa asnj dit atje - edhe pse mori vesh q aty ishin mbledhur ajka e aktorve nga Kosova dhe Shqipria.

Nj ministr, pra e donte famn pr vete n kt dshtim, ta mbante vetm n Prishtin. Mbi 10 artist u pritn me lodr e tamtame n aeroportin e Prishtins dhe u hodhn si qen n dogan. Askush nuk krkoi ndjes prej organizatorve t festivalit t Suhareks, as prej ministrit t Kosovs. T gjith krkonin me gzim q ai festival t dshtonte n Suharek, edhe vet artisti. Ministri nuk dshiron q njerz t lir, si bizneset, t jen prkrahs t kulturs, por krkon q artistt t'i lpihen atij ministrit q edhe ai t bhet se s’bn artist, pa qen. Dhe kshtu t’i msojn hilet si ndahen parat, pra t mos prfundoj dhe ky ministr n zanatin e artistit.

Pra, sht vshtir t gjesh sot artistin e kohs e pr me tepr nj ministr.

Andaj, i dashuri ministr, deri m sot ende nuk sht realizuar ndonj film pr luftn e vitit 1999, sepse mungonte buxheti, bashkpunimi dhe nj ide reale pr luftn e fundit, andaj dshira ime sht q t realizohet nj film i metrazhit t gjat, duke u bazuar n ngjarjet e vrteta dhe duke u grshetuar me estetik artistike t mirfillt, t’i tregojm edhe ne Evrops q ekzistojm dhe jemi t pranishm n kt koh moderne.

Më shumë nga Kultura

Të gjitha ›