Raporti: Standardi i dyfishtë i KQZ-së i dha fitoren PD-së

Partia Socialiste nuk i ka humbur zgjedhjet pasi mandatet e së majtës i kaluan PD-së për shkak të standardeve të dyfishta që ka përdorur Komisioni Qendror i Zgjedhjeve. Ky fakt përmendet në raportin e monitorimit që iu është dërguar ndërkombëtarëve, ku argumentohen vendimet kundërshtuese për rastet e Lezhës, Beratit, Fierit dhe Shkodrës. Po ashtu përmendet edhe shantazhi që iu bë dy anëtarëve të opozitës në KQZ, të cilëve iu bënë presione që të mos kërkonin hapjen e kutive të Beratit, Shkodrës dhe të disa KZAZ-ve në Tiranë. Sipas ekspertëve të PS-së, procesi i numërimit pati shkelje të rënda, të cilat sollën edhe rezultatin e deformuar në mandate. Në dosjen e “zezë” të zgjedhjeve jepen deri në detaje të gjitha kontestimet për procesin e numërimit, që nga ngritja e qendrave për të përmbyllur procesin dhe deri te bllokimet e njëpasnjëshme të punës për shkak të ndërhyrjeve politike.
Procesi i numërimit
Kushtet dhe vendndodhja e qendrave të numërimit, të propozuara nga prefektët dhe të miratuara nga KQZ-ja, nuk ishin të përshtatshme për të përmbushur misionin sipas standardeve. Raporti përmend rastet e Paskuqanit dhe Bushatit, ku u përdorën mjedise private, duke shkelur kështu hapur Kodin, i cili përcaktonte ndërtesat shtetërore si vende për ngritjen e komisioneve gjatë zgjedhjeve. Sipas monitorimit, KQZ-ja u detyrua që të pranojë zgjidhjet e ofruara nga strukturat e qeverisë nëpër qarqe. “Kushtet ishin të papërshtatshme për kryerjen e numërimit të fletëve të votimit, qoftë përsa i përket vendosjes së kamerave të vëzhgimit, apo krijimit të kushteve të përshtatshme për të monitoruar procesin për monitoruesit shqiptar apo të huaj”, - thonë hartuesit e dosjes. Një pikë tjetër e përmendur në raport ishte edhe niveli i përgatitjes së ekipeve të numërimit të PD-së. “Pjesa më e madhe e grupeve të numërimit të PD-së ishin aktivistë që vetëm ekzekutonin urdhrat e shefave të tyre dhe individë që shkaktonin probleme gjatë numërimit”, - thotë raporti. Sipas tij, pjesa më e madhe e tyre nuk ishin të trajnuar, gjë që solli dështimin e procesit. Raporti konstaton se “procesi i numërimit nisi me vonesë në disa prej qendrave për shkak të konflikteve mes përfaqësuesve të partive politike”.
Shpallja e rezultateve
PS-ja thotë se “ndërhyrjet politike bllokuan procesin e numërimit në disa qarqe si në Shkodër, Lezhë apo Fier. “Thuajse në të gjitha qarqet u raportuan probleme përgjatë procesit të numërimit me tabelat e rezultateve, duke reflektuar kundërshtim me ato të qendrave të votimeve, të cilat ishin ashtu siç duhet”, - thonë monitoruesit e PS-së. Sipas tyre, në rezultatin përfundimtar nuk janë llogaritur të gjitha rezultatet e qendrave të votimit. Rasti konkret është Korça, ku nuk u numëruan fletët e votimit të 6 qendrave, të cilat kishin një numër të konsiderueshëm.
Akuzat më të ashpra PS-ja ia adreson Komisionit Qendror të Zgjedhjeve, duke u shprehur se “ka dështuar në zbatimin rigoroz të Kodit Zgjedhor. Sipas saj, “vendimet e KQZ-së kishin motive politike dhe ishin në shkelje flagrante me ligjin, gjë që solli edhe degjenerimin e procesit të numërimit”. Rasti konkret është Zona Nr. 39, ku Komisioni Zonal i Administrimit Zgjedhor në qarkun e Lezhës nuk i shpalli rezultatet dhe vetëm pas këmbënguljes së PS-së u bë numërimi i kutive në Tiranë, ku PD-ja nuk mori mandatin që pretendonte. Por, një procedurë e tillë nuk u ndoq për zonat e tjera të kontestuara nga PS-ja, gjë që u bë shkak për humbjen e mandateve dhe, për pasojë, të humbjes së zgjedhjeve. Ekspertët thonë se “rasti i Fierit është një tjetër shkelje e madhe. KQZ-ja urdhëroi KZAZ-në që të përfundonin shpalljen e rezultateve dhe transportoi materialet në KQZ, kur ajo e dinte shumë mirë që nuk kishte përfunduar i gjithë procesi i numërimit”. Në këtë vazhdë shkeljesh ishte edhe deklarata e zëdhënësit të KQZ-së kur njoftonte rezultatet paraprake të qarkut të Fierit ende pa përfunduar procesi. “Të tilla veprime të KQZ-së janë dukshëm të varura plotësisht nga politika, që tregojnë mungesë profesionalizimi dhe dhunim të Kodit”, - thotë raporti. Një tjetër pikë kontestuese që është përfshirë në dokumentin ankimues është edhe rrëzimi i kërkesës së PS-së për rinumërimin e votave në Berat, Shkodër dhe në disa KZAZ të Qarkut të Tiranës. “Një kërkesë e tillë u rrëzua nga KQZ-ja, ku sipas PS-së, ky vendim është marrë në mënyrë arbitrare, nën presionin e PD-së, e cila ishte kategorikisht kundër hapjes së kutive të votimit”, - thotë raporti. “Në të vërtetë përfaqësuesit e PD-së në KQZ, në mënyrë të hapur, kërcënuan anëtarët e Komisionit që përfaqësonin opozitën, duke u thënë se do të kërkojnë largimin e tyre nëse e bënin një kërkesë të tillë. Sipas raportit, ky komision ka përdorur standarde të dyfishta në procedurat që ka marrë në shqyrtim. Vendimmarrja e KQZ-së ka qenë në kundërshtim me Kodin dhe plotësisht e ndikuar në favor të PD-së.
Deklarata paraprake
Raporti ka dalë pa u mbyllur procesi i apelimeve në Kolegjin Zgjedhor dhe pa u dekretuar rezultatet zyrtare nga KQZ-ja. Ai u është dërguar ndërkombëtarëve ende pa dalë raporti përfundimtar i zgjedhjeve nga OSBE/ODIHR-i, që pritet të publikohet në shtator. Ndërkaq, këto të dhëna ofrohen në prag të përpilimit edhe të dy raporteve të tjera nga Asambleja Parlamentare e Këshillit të Europës dhe ajo e NATO-s, që do të mbahen gjatë vjeshtës. Misioni ndërkombëtar i vëzhgimit të zgjedhjeve, në deklaratën paraprake, pohoi se procesi u zhvillua sipas angazhimeve që vendi ka marrë në kuadër të OSBE-së, por lëshoi kritika të ashpra përsa i përket rolit të qeverisë në menaxhimin e procesit, duke u ndalur veçanërisht te fushata elektorale. Gjatë konferencës së zhvilluar më 29 qershor ata pohuan se “standardet e zgjedhjeve do të varen nga procesi i numërimit. Po ashtu, në të njëjtën linjë me PS-në kanë qenë ndërkombëtarët kur kanë akuzuar qeverinë për presione ndaj administratës dhe përdorimin e infrastrukturës së shtetit në fushatë.

LISTA
Shkarkohen mbi 70 zyrtarë, mbështetës të PS-së

Mbi 70 persona janë pushuar apo transferuar nga puna për shkak se mbështetën Partinë Socialiste gjatë fushatës, apo kur u konstatua se votuan për të majtën. Shifra ka dalë nga raporti i përgatitur nga grupi i PS-së. Numrin më të madh të ndëshkimeve e ka Gjirokastra, ku jepen emrat e 39 personave që menjëherë pas zgjedhjeve u hoqën nga puna për motive politike. Disa prej tyre raportohet se janë transferuar nga një rreth në një tjetër vetëm për shkak se ofruan mbështetje për PS-në. Grupi hartues i raportit ka sjellë edhe emra të tjerë personash që u përjashtuan nga administrata shtetërore, ku 9 raportohen në Fier, apo 8 në Elbasan dhe kështu me radhë. Mes të pushuarve nga puna për pikëpamje politike është edhe shtetasi Fahri Manja, vëllai i Ulsi Manjës, kandidatit për deputet të PS-së në qarkun e Dibrës. Ai ishte me profesion elektricist dhe thuhet se u shkarkua nga puna për motive politike. Hartuesit e raportit thonë se numri i të shkarkuarve është me qindra apo me mijëra, por këto të dhëna janë vetëm për periudhën e qershorit deri në mesin e muajit korrik. (Për më shumë, shih listën e plotë të personave që u hoqën padrejtësisht nga puna, sipas hartuesve të raportit).

STANDARDET
Tri raportet që pritet të dalin gjatë vjeshtës

Raporti përfundimtar i OSB/ODIHR-it do të certifikojë zgjedhjet e 28 qershorit. Brenda pak ditësh ky institucion pritet të nxjerrë dokumentin që përcakton standardet. Ende nuk dihet data e saktë, apo përmbajtja e raportit të ambasadores Glover, por para pak ditësh vizitoi Tiranën, zoti Volfgang Grosruk, zëvendëskryetari i Asamblesë Parlamentare të OSBE-së dhe njëherësh shefi i misionit vëzhgues afatshkurtër të zgjedhjeve. Gjatë takimeve me krerët e institucioneve dhe partive politike në Tiranë ai ka pohuar se zgjedhjet e fundit kanë qenë më të mirat që janë zhvilluar ndonjëherë dhe se ishin më të mira se sa pritshmëritë e ndërkombëtarëve. Por, përtej këtyre deklaratave që dalin ende pa u shpallur raporti, nuk duhet se si do të vlerësohet procesi nga misioni afatgjatë i OSBE/ODIHR-it.
Raporti i dytë po përgatitet nga Këshilli i Europës dhe do të bëhet publik më 28 shtator. Në sesionin e vjeshtës, Byroja e Asamblesë dhe Komiteti Ad Hoc i ngritur për monitorimin e zgjedhjeve në Shqipëri, që kryesohet nga zonja Jonker, do të raportojnë para deputetëve të vendeve anëtare të Këshillit të Europës për cilësinë dhe standardet e procesit të 28 qershorit. Kjo asamble ka miratuar një rezolutë në vitin 2007 për angazhimet e Shqipërisë si vend anëtar i KE-së, përsa i përket realizimit të zgjedhjeve të lira dhe të ndershme. Po ashtu, vendi ynë është në monitorimin e rreptë të kësaj organizate për të realizuar të gjitha angazhimet që kërkon të qenit anëtar i saj.
Dhe raporti më i fundit do të paraqitet në muajin nëntor, në sesionin e vjeshtës së Asamblesë Parlamentare të NATO-s. Raportues do të jetë zoti Brus Xhorxh, një nga kritikët më të mëdhenj të procesit të zgjedhjeve pas datës 28 qershor. Ai ka pohuar se të gjitha pikat e kritikueshme që u vunë re gjatë procesit të fushatës dhe ditës së votimeve do t’i paraqiten Asamblesë dhe pritet që të dalin një numër rekomandimesh për anëtarin më të ri të NATO-s. Para largimit nga Shqipëria, në fillimin e korrikut të këtij viti, zoti Xhorxh bëri një takim me ambasadorët e vendeve anëtare të NATO-s në Tiranë dhe kërkoi prej tyre që t’u ushtrohet presion qeverisë dhe strukturave të sigurisë në vend që të garantojnë rend dhe qetësi pas përfundimit të procesit zgjedhor.

29 Gusht 2009