Raporti i KE: Më 31 tetor shqiptarët pa viza në Shengen
Raporti për vizat, vlerësimi i KE-së për 4 blloqet e udhërrëfyesit
Nj vlersim i plot i Komisionit Evropian pr shkalln e plotsimit t detyrimeve t Shqipris n kuadr t udhrrfyesit pr liberalizimin e vizave i publikuar n katr blloqe t nj raporti. Burime nga Brukseli bjn t mundur dokumentin e plot me vlersimet e Komisionit Evropian pr shkalln e plotsimit t detyrimeve t Shqipris n kuadr t udhrrfyesit pr liberalizimin e vizave, bashk me detajet pr t katr blloqet. Nga ekspertt e Komisionit Evropian vrehet se ka pasur nj progres t konsiderueshm n kto blloqe t udhrrfyesit. Komisioni vlerson se jan plotsuar t gjitha kushtet lidhur me prodhimin e pasaportave biometrike (497 mij pasaporta t lshuara deri m 9 prill, sigurin n procesin e aplikimit, personalizimit gjat prodhimit dhe shprndarjes. Po ashtu bhen t qarta procedurat dhe afatet kohore lidhur me miratimin e propozimit pr heqjen e regjimit t vizave “Shengen”. Liberalizimi i vizave n vendet e Bashkimit Evropian pr shtetasit shqiptar q posedojn pasaporta biometrike do t shpallet zyrtarisht n shtator 2010 dhe n 31 tetor 2010 me botimin n Fletoren Zyrtare do t marr fuqi ekzekutuese, ka do t thot se kjo sht dhe data m e mundshme kur shqiptart do t dalin lirisht pr n vendet e BE-s. Gazeta disponon afatet e sakta kohore dhe procedurat lidhur me miratimin e propozimit pr heqjen e regjimit t vizave “Shengen” pr shtetasit shqiptar. Datat jan shpallur bazuar n axhendn e organizmave evropiane dhe jan marr pr baz afatet m t largta kohore t mundshme, pra deri n javt e fundit t vjeshts s ktij viti. Hapat e parashikuar/procedurat me afate kohore, nisin me prezantimin dhe diskutimi i raportit t vlersimit n formatet e Coweb (Kshilli) dhe LIBE (Parlamenti Evropian) n datat 26 dhe 27 prill, respektivisht; prgatitja e propozimit legjislativ nga Komisioni n koh pr t’u shpallur publikisht nga Samiti i Ministrave t Jashtm BE-Ballkani Perndimor q do t mbahet n Sarajev me 2 qershor 2010; me marrjen e drits jeshile nga Komisioni, Parlamenti Evropian mund t prgatis vendimin prpara pushimeve t gushtit, pr ta diskutuar n komisionet prkatse (Komisioni i Brendshm – LIBE dhe Komisioni i Jashtm – AFET) dhe pr ta miratuar n sesion plenar gjat muajit shtator 2010. M pas Kshilli i Ministrave t Brendshm dhe Drejtsis mund ta marr vendimin me shum gjas gjat takimit t dats 7-8 tetor 2010; kjo do t bj t mundur q regjimi i liberalizuar i vizave pr Shqiprin t bhet realitet pas botimit n Fletoren Zyrtare t BE-s, n fund t muajit tetor 2010. Prve ksaj procedure legjislative, gjat muajit qershor 2010, ministrat e Brendshm dhe ministrat e Jashtm mund t mbshtesin politikisht procesin gjat takimeve t parashikuara prkatsisht n 3/4 qershor (JHA Council) dhe 14 qershor 2010 (GAC).
Brukseli sot, propozimi pr liberalizimin e vizave
Komisioni Evropian pritet t zyrtarizoj sot propozimin pr hyrjen e Shqipris n “Shengen”, gjat shqyrtimit t raportit nga Komisioni pr t Drejtat Civile dhe shtjet e Brendshme n Parlamentin Evropian. N raportin prej 44 faqesh, n lidhje me liberalizimin e vizave, vlersohet prparimi i Shqipris n miratimin e disa ligjeve t rndsishme, por njherazi theksohet edhe domosdoshmria e vijimit t reformave nga institucionet shqiptare, deri n marrjen e vendimit prfundimtar. Shqipria ka shnuar progres n t 4 blloqet, duke miratuar plotsisht pjesn drrmuese t kuadrit ligjor. Po ashtu, kancelarit perndimore kan prpiluar edhe udhzimet prkatse pr planin e veprimit, pas propozimit t vizave, e cila pasohet me marrjen e vendimit m 2 qershor t ktij viti. N raport Komisioni Evropian thekson se nj nga ligjet, t cilat jan miratuar me vones, jan si ligji pr mbrojtjen ndaj diskriminimit, i cili u miratua n shkurt 2010, plani i aksionit ndaj korrupsionit, i cili u miratua n mars 2010, ligji antimafia., i cili u miratua n dhjetor 2009 dhe hyri n fuqi n janar 2010, plani i ri i aksionit kundr drogs u miratua n mars 2010, ligji i ri pr bashkpunimin gjyqsor me autoritetet e huaja pr shtje kriminale, i cili u miratua n dhjetor 2009 dhe hyri n fuqi n shkurt 2010 dhe n fushn e azilit, rregullat pr apel u qartsuan me udhzim ministror n mes t shkurtit 2010. Pra, sipas raportit t Komisionit Evropian, jan nj shumsi ligjesh t rndsishme, q tashm kan hyr n fuqi. Komisioni Evropian thekson gjithashtu se mosprania e opozits n salln e Kuvendit ka prcjell nj mesazh jo fort t kndshm pr Brukselin, pasi apeli i institucioneve ndrkombtare ka qen pr nj bashkpunim t thell mes forcave politike.
Meta, sot n Bruksel: Plotsuam krkesat e udhrrfyesit
Pak aste para nisjes drejt Brukselit ku do t zhvilloj takime me Kshillin, Parlamentin dhe Komisionin Evropian pr vizat, ministri i Jashtm, Ilir Meta, u shpreh i bindur se vendi yn i ka realizuar te gjitha krkesat teknike t udhrrfyesit pr liberalizimin e lvizjes s shqiptarve. “Ne bazohemi tek parimi i gjith ktij procesi, i cili sht qartsisht nj proces teknik. N jemi t bindur n progresin e jashtzakonshm q sht
pr t plotsuar t gjitha detyrimet”, - tha Meta. N kt mnyr, z. Meta iu prgjigj njkohsisht edhe disa shkrimeve n mediat shqiptare t cilat citojn raportin e Komisionit Evropian ku sipas tyre rezulton se vendi yn ka plotsuar vetm nj nga katr kushtet e udhrrfyesit pr heqjen e vizave. Por sipas shefit t diplomacis shqiptare, raporti q nuk sht
ende publik, thot krejt t kundrtn.
“do raport do t bhet publik n kohn e duhur. N do rast, vlersimi pr Shqiprin do t jet nj vlersim shum pozitiv pr shkak t progresit t padiskutueshm q Shqipria ka
pr plotsimin e detyrimeve. M vjen keq kur shoh se dhe nj pjes e medias pr t ciln kam respekt, bhet viktim e titujve t porositur me keqdashje n dm t ktij procesi dhe t imazhit t Shqipris”, - tha Meta. Meta prjashtoi mundsin se zhvillimi i zgjedhjeve t pritshme n Bosnje-Hercegovin mund t ndikoj n vonimin e dhnies s opinionit pr liberalizimin e vizave pr Shqiprin. “Ne bazohemi tek parimi i gjith ktij procesi, i cili sht qartsisht nj proces teknik. Ne jemi t bindur n progresin e jashtzakonshm q sht
pr t gjitha detyrimet. Natyrisht, edhe pas heqjes s vizave pr aspekte t caktuara, sikurse jan ato q kan t bjn me luftn kundr krimit t organizuar, apo korrupsionit ne do t vazhdojm t ecim n drejtim t thellimit t ksaj lufte, sepse kjo do t jet pjes e vazhdimit t procesit t integrimit evropian t vendit”, - theksoi z. Meta.
Vlersimi i Komisionit Evropian pr shkalln e plotsimit t detyrimeve t Shqipris n kuadr t Udhrrfyesit pr liberalizimin e vizave v n pah se ka pasur nj progres t konsiderueshm n t katr blloqet. Konkretisht:
Blloku 1 – Siguria e dokumenteve. Komisioni vlerson se jan plotsuar t gjitha kushtet lidhur me prodhimin e pasaportave biometrike (497 mij pasaporta t lshuara deri m 9 prill, sigurin n procesin e aplikimit, personalizimit gjat prodhimit dhe shprndarjes. Personeli q merret me procesin e personalizimit sht i trajnuar n mnyrn e duhur dhe sht minimalizuar rreziku i korrupsionit apo mashtrimit n kt proces. Lidhur me certifikatat, Regjistri Elektronik i Gjendjes Civile sht burimi i vetm i t dhnave t gjendjes civile dhe do qytetar ka nj numr unik t prhershm t identitetit
Blloku 2 – Migracioni ilegal, prfshir ripranimin. Vlersimi i Komisionit sht se Shqipria ka
nj progres domethns n drejtim t siguris s kufijve, sistemit t azilit dhe migracionit. N kuadr t menaxhimit t integruar t kufijve i gjith legjislacioni i duhur sht n fuqi dhe po zbatohet me korrektsi, si Ligji i Kontrollit dhe Mbikqyrjes s Kufijve, Strategjia dhe Plani i Veprimit t Menaxhimit t Integruar t Kufijve. sht forcuar bashkpunimi mes agjencive q veprojn n kufi, ndrsa n janar ka filluar nga puna Qendra Ndrinstitucionale Operacionale Detare. Ka vijuar prmirsimi i infrastrukturs n pikat e kalimit kufitar dhe pajisje t tjera moderne jan parashikuar t instalohen gjat vitit 2010. Burimet njerzore jan forcuar dhe trajnimi i tyre bhen n baz t kurrikulale t hartuara n bashkpunim me FRONTEX (Agjencia Evropiane e Siguris s Kufijve). N fushn e Azilit, Komisioni vlerson se Shqipria ka nj sistem funksional dhe kuadri ligjor n kt drejtim sht forcuar n prputhje me standardet e BE-s. Pr sa i prket migracionit, ka nj zbatim t plot t Ligjit t t Huajve (hyr n fuqi n 2009). Regjistri i t huajve sht
funksional n shkurt 2010 dhe ka prfunduar Qendra e t huajve me qndrim t parregullt.
Blloku 3 – Rendi publik dhe siguria. Komisioni vlerson se Shqipria ka
progres thelbsor n prmbushjen e detyrimeve lidhur me luftn kundr krimit t organizuar, korrupsionit, pastrimit t parave si dhe n drejtim t bashkpunimit ndrkombtar n luftn kundr ktyre fenomeneve. Strategjit prkatse dhe Planet e Veprimit po zbatohen n t gjitha fushat e Bllokut 3. sht evidentuar progres n njehsimin e kuadrit t brendshm ligjor me standardet evropiane dhe ndrkombtare.
Ka prpjekje t vazhdueshme n luftn kundr trafikimit t drogs dhe t qenieve njerzore. Ka progres n fuqizimin e kapaciteteve t zbatimit t ligjit n luftn kundr pastrimit t parave. Ka nj numr n rritje t rasteve t hetuara dhe n ndjekje t krimit t organizuar.
Shkmbimi i informacionit ndrmjet agjencive t forcimit t ligjit ka prparuar n mnyre domethnse nprmjet shtrirjes s sistemit MEMEX n t gjitha drejtorit e policis rajonale dhe drejtorit e policis kufitare. Bashkpunimi n luftn kundr krimit financiar dhe korrupsionit sht rritur ndjeshm me punn e kryer nga Njsit e Prbashkta t Hetimit n gjasht rrethet e vendit.
Bashkpunim efektiv sht regjistruar me autoritetet kombtare dhe ndrkombtare n fushat e bashkpunimit juridik n shtjet penale dhe ka pasur investigime t suksesshme me agjencit e huaja t forcimit t ligjit.
Blloku 4 – Marrdhniet me Jasht dhe t drejtat themelore. N raportin e vlersimit t Komisionit arrihet n prfundimin se Shqipria ka
progres shum t mir dhe i ka prmbushur detyrimet n fushn e t drejtave themelore. Kshtu, n shkurt 2010 sht miratuar Ligji pr Antidiskriminimin, ligj i cili parashikon krijimin e institucionit t Komisionarit pr Mbrojtjen nga Diskriminimi. Komisioneri ka kompetenca t gjera, me an t t cilave sigurohet asistenca pr viktimat nga diskriminimi si dhe gjobat n rastet e shkeljes s ligjit. Lidhur me Romt, Komisioni vlerson se sht shnuar progres n drejtim t zbatimit t Strategjis Kombtare pr prmirsimin e kushteve t jetess s komunitetit Rom dhe Planit t Veprimit t Dekads s Romve, n fushn e arsimit, kulturs dhe punsimit. Jan krijuar kushte lehtsimi pr regjistrimin n gjendjen civile t komunitetit Rom.
Procedurat dhe afatet kohore lidhur me miratimin e propozimit pr heqjen e regjimit t vizave “Shengen”
N vijim t prgatitjes nga Komisioni t raportit t vlersimit pr prmbushjen e kushteve t udhrrfyesit pr liberalizimin e vizave nga Shqipria, hapat e parashikuar/procedurat me afate kohore, jan si vijon:
- Fillon prezantimi dhe diskutimi i raportit t vlersimit n formatet e Coweb (Kshilli) dhe LIBE (Parlamenti Evropian) n datat 26 dhe 27 prill respektivisht;
- Prgatitja e propozimit legjislativ nga Komisioni n koh pr t’u shpallur publikisht nga Samiti i Ministrave t Jashtm BE-Ballkani Perndimor q do t mbahet n Sarajev me 2 qershor 2010;
- Me marrjen e drits jeshile nga Komisioni, Parlamenti Evropian mund t prgatis vendimin prpara pushimeve t gushtit, pr ta diskutuar n komisionet prkatse (Komisioni i Brendshm – LIBE dhe Komisioni i Jashtm – AFET) dhe miratuar n sesion plenar gjat muajit shtator 2010;
- Kshilli i Ministrave t Brendshm dhe Drejtsis mund ta marr vendimin me shum gjas gjat takimit t dats 7/8 tetor 2010;
- Kjo do t bj t mundur q regjimi i liberalizuar i vizave pr Shqiprin t bhet realitet pas botimit n Fletoren Zyrtare t BE-s, n fund t muajit tetor 2010.
Prve ksaj procedure legjislative, gjat muajit qershor 2010, ministrat e Brendshm dhe ministrat e Jashtm mund t mbshtesin politikisht procesin gjat takimeve t parashikuara prkatsisht n 3/4 qershor (JHA Council) dhe 14 qershor 2010 (GAC).