Retro/Histori: 25 dhjetor 1977 Vdes aktori i madh Çarli Çaplin

Regjisori dhe aktori anglez Çarli Çaplin, u lind më 16 prill të vitit 1889. Ishte një talent i jashtëzakonshëm, i cili shpenzoi jetën për t’i bërë njerëzit të qeshin dhe të mendojnë. Në moshën 20-vjeçare Çaplin inkuadrohet në ansamblin e Karnos, ansambël ky që kultivonte traditën angleze të pantomimës. Aty, Çaplini mësoi të bënte akrobacione, të vallëzojë dhe tërë atë që i nevojitej për artin e tij pa zë. Ëndërronte të luante Romeon, mirëpo në fillim të karrierës së tij, “Keystone” e angazhoi që të bëhej shakaxhi, me një kontratë për 150 dollarë në javë. Filmi i tij i parë xhirohet më 1914, me titullin “Gjallnia“. Kur bota vuante pasojat e Luftës së Parë Botërore, shumë njerëz gjetën shpresë në filmat e tij, edhe pse pas komikes së tyre fshihej një jetë e trishtuar. Në një sondazh mbarëbotëror të drejtuar nga kritikë të filmit, Çaplini votohet si aktori më i madh i historisë së kinemasë. Ai i dha komedisë një frymë të re, në një kohë kur paniku i pasluftës, fashizmi dhe depresioni ishin pjesë e jetës në Europë dhe Amerikë. Me kompaninë “Mutual“, ai xhiroi mes të tjerash këta tituj: “Çarli në shtëpinë e mallrave“, “Zjarrfikësi“, “Aventuristi“, “Emigranti“, “Rruga e qetë”. Aftësia e Çaplinit për të trajtuar probleme madhore duket qartë në filmin “The Great Dictator” (Diktatori i madh, 1940) dhe “Monsieur Verdoux” (Zoti Verdu, 1947). Tek i pari ai luan njëherësh një berber të pafajshëm hebre dhe Hitlerin. E çuditshme të përfytyrosh se Çaplini, ndër njerëzit më të dashur të botës, dhe Adolf Hitler, vrasësi i njerëzve në masë, të kenë diçka të përbashkët. Të dy kanë lindur në prill 1889 dhe mbajnë të njëjtat mustaqe. Madje disa thonë së Hitleri i kopjoi artistit mustaqet për t’iu kundërvënë popullaritetit të tij. Në fund vendoset në Zvicër, ku xhiron dy filma dhe shkruan autobiografinë. Vdiq më 25 dhjetor 1977