Rruga mbi varre me pagoi OMONIA

Ndonese pak dite me pare pas komunikimit te akuzes 44-vjecari Alqi Koroveshi deklaroi se nuk kishte dijeni se kush e porositi per te punuar ne Boboshtice dje ai ka folur me konkretisht.
Para grupit hetimor te ngritur te henen per te zbardhur ceshtjen e varreve te fshatit Boboshtice dhe ndertimin pa leje te memorialit punetori ka pohuar se kishte marre porosi nga dega e OMONIA-s per te kryer ndertime ne kete zone. Hetimet ndaj Koroveshit filluan sepse ka qene ai qe ka kryer veprimet rreth 1 muaj me pare ne fshat. Vetem dje nepermjet deshmise se tij grupi hetimor ka nxjerre te dhenat se parate per punimet prej betoni jane dhene nga OMONIA. Jam paguar nga OMONIA. Ata me kerkuan te beja punimet ka pohuar dje Alqi Koroveshi. Ai nuk ka bere te ditur vleren sesa eshte paguar si punetor por as edhe financimin qe eshte kryer per hedhjen e betonit ne varreza. Ne hetimet e saj per kete ceshtje prokuroria e rrethit te Korces ka zgjeruar grupin hetimor dhe pritet te merren ne pyetje dhe te perfshihen nen hetim edhe perfaqesues te OMONIA-s. Per arsye hetimi nga ana e organit te akuzes nuk jane bere te ditur emra te personave qe jane thirrur te deshmojne por konfirmohet se hetimi nuk do te perjashtoje as organizaten OMONIA. Nderkaq punetori qe ka kryer punimet ka thene per grupin hetimor se nuk ka pare eshtra ne siperfaqe ne kohen qe ka punuar. Ashtu si dhe pak dite me pare ne nje prononcim per gazeten Koroveshi deklaroi se per shkak dhe te fese se krishtere ai nuk do te shkelte apo te punonte mbi varre. Ndaj tij rendon pikerisht akuza e dhunimit te varreve ne fshatin Boboshtice pasi pak dite pas perfundimit te punimeve disa eshtra dolen ne siperfaqe te tokes. Burime prane policise thane se kane tentuar te kontaktojne edhe me kryeplakun e fshatit Boboshtice qe ka mbeshtetur OMONIA-n per kryerjen e ketyre punimeve dhe me perfaqesues te kishes te cilet jane vene ne dijeni te ketyre punimeve qe nje muaj me pare duke i lejuar OMONIA-s te nderhyje ne varreza. Deri tani ceshtja e varreve te Boboshtices ka vetem emrin e punetorit qe hodhi betonin. Hetimet per te u nisen kryesisht nga Prokuroria e Korces pas denoncimeve ne media te banoreve te vjeter te fshatit Boboshtice. Sipas tyre ne vendin ku u ndertua memoriali kane qene varret 200-vjecare te paraardhesve te tyre. Banoret pohuan se nje ushtar helen ka mbetur i vrare gjate Luftes se Dyte Boterore por dhe ai ishte varrosur shume larg vendin ku behen nderimet.

Varrezat perplasja mes komunitetit grek dhe arumun ne vitin 1906

Konflikti mes komu-nitetesh te ndryshme fetare apo etnike per shkak te varrezave nuk qenka nje fenomen i ri. Qysh ne fillim te shek. XX flitet per cenime trojesh dhe pengesa nga me te ndryshmet qe dilnin per hapjen e nje varreze probleme keto qe shpesh perfundonin neper gjykata. Autori Valentin Mustaka ne librin Latinet e harruar per prejardhjen e arumuneve te Shqiperise botim i shtepise botuese Naimi na ofron nje dokument qe deshmon pikerisht kete konflikt te hershem. Dhe behet fjale pikerisht per zonen e Korces por kesaj here per nje perplasje mes komunitetit arumun dhe atij ortodoks grek. Letra qe daton vitin 1912 dhe eshte firmosur nga Papa Llambro Ballamaci nje personalitet i komu-nitetit arumun flet ne fakt per nje problem me te hershem nga cdaton. Komuniteti yne nuk disponon nje vend ambient tonin per varreza. Nevoja per varreza ishte nje domosdoshmeri per komu-nitetin arumun ne vitin 1906. Meqenese dhespoti grek ndaloi atehere varrimin e arumuneve tane ne varrezat e perbashketa e te gjithe te krishtereve ortodokse nga qyteti i Korces ku varroseshin atehere te gjithe ortodokset e krishtere. Morem lejen me mirekuptim qe te disponoje nje cope truall toke qe ishte e komunitetit evangjelist per te varrosur te vdekurit deri sa edhe komuniteti yne te disponoje nje te tyren per varreza. Ky cope trualli gjendet ne rreze te kodres te profetit Ilia. Komuniteti Evangjelik prej dhjetera vjetesh kishte blere ate truall me dokumente zyrtare nga perfaqesuesi i vakefeve otomane i cili perfaqesues pretendon se e gjithe kodra e Shen Ilias u perket vakefeve otomane. Gjithashtu komuniteti grek pretendon se i perket kishes Shen Ilia vendosur ne maje te kodres. Muarem lejen si nga komuniteti Evangjelik me aprovimin e autoriteteve lokale ne 27 korrik 1906 kur deshem te varrosnim te ndjerin Ilian Gacej protestuan greket kundra nesh dhe me force deshen te na ndalonin por mundem ta varrosnim me nderhyrjen e policise dhe te xhandarmerise. Keshtu shkru-het ne letren e nxjerre nga arkivi i familjes Ballamaci drejtshkrimin e se ciles po e ruajme si ne origjinal. Po duket se problemi i varrezave nuk u mbyll me nje nderhyrje xhandarmerie per arumunet. Protestat vijuan dhe ceshtja perfundoi ne gjyq.
Me qene se toka eshte shkembor dhe me shume zor rremohet vume punetore qe te rremojne token ne thellesi prej 1.50 m. Pasi kaluan nja tre muaj protestuan greket dhe me hodhen ne gjyq sepse po punoja ne pronen e tyre. Hyra ne gjyq ne te cilin moren pjese dhe komuniteti Evangjelik si pronar i trualli dhe epitropi i pronave te vakefeve muslimane nga i cili u ble toka nga ana e komunitetit Evangjelist. Gjyqi perfundoi ne favorin tone dhe keshtu qe nuk u shqetesuam me nga ana e grekeve. Pas nje viti reklamuan Evangjelistet qe ta boshatisnim token sepse kishin nevoje per te. Ndonese une u pergjigja atyre se sic kishim rene dakord ne marreveshje qe ne fillim duhej te kene durim deri sa dhe shpenzuam me shume se 600 lei te reja te gjejme nje vend tjeter. Me gjithe kete u interesova qe te blinim token qe nen varrezat tona ne nje shtrirje prej 4.000 m2 duke patur fasaden ne rrugen kryesore Korce-Manastir per te cilen dhashe 200 lira flori turke por nuk pata sukses sepse kerkonin me shume prej 500 lira vazhdon letra duke vijuar me tej me rezistencen qe u behej per te siguruar nje cope toke. Perballe kesaj situate komuniteti arumun e coi ceshtjen tek autoritetet lokale te cilat i dhane nje zgjidhje ketij problemi. E pamundur te gjenim ne tjeter care vend me qene se te gjithe pronaret e tokave jane grekomane dhe asnjeri nuk do te na shese me asnje cmim. Deshironim dhe ne nga zemra qe te mos i sillnim telashe dhe pengesa K. Evangjelist u jemi drejtuar me peticion autoriteteve lokale qe te na japin nje pjese nga trualli i kodres se Profetit Ilia toke jo produktive e pa rrethuar dhe e derguam lutjen tone me lart. Ardhi pergjigje e favorshme pozitive qe te na japin nje pjese rreth 10.000 m2 prane varrezave aktuale duke paguar per cdo vit nje shume te vogel parash qeverise dhe ne te njejten kohe te shlyejme epitropin e vakefeve me nje shume te papercaktuar me qene se ai eshte pronar ne te drejte te ta shperblejme me te ardhurat e ketyre tokave. Me tej letra vijon me procedurat e tjera burokratike qe iu desh te kalonin perfaqesuesit e komunitetit arumun per te pasur me ne fund token e kerkuar ku te preheshin te vdekurit e tyre.

Perplasja e banoreve

Edhe vete banoret ne fshatin Boboshtice u perplasen mes tyre per ceshtjen e varreve te vjetra ne kete fshat. Nje pjese iu bashkuan shtetasve greke qe te dielen e kaluar mberriten ne kete fshat per te nderuar sipas tyre ushtaret greke te rene ne kete zone. Ndersa te tjere me te pakte kundershtuan se ka varre ushtaresh helene vec eshtrave te te pareve te banoreve te Boboshtices. Megjithe incidentin e krijuar ne momentet para ceremonise se fundit ne fshatin Boboshtice ajo u zhvillua normalisht. Pas mbylljes se saj u shkaktua djegia e kurorave me lule nen kryqin ku ishin ndezur dhe qirinj. Per kete ngjarje policia nuk eshte shprehur ende zyrtarisht ndonese paraprakisht eshte dyshuar se pikerisht flaka e qirinjve shkaktoi dhe djegien.

Skandali u denoncua nga banoret

Me 26 tetor te ketij viti banore te vjeter te fshatit Boboshtice denoncuan publikisht per ndertimin e kryer ne zonen kodrinore. Sipas tyre vite me pare ishte ndertuar nje kryq per interesa ekonomike te disa banoreve por ai prej disa javesh ishte betonuar dhe shnderruar ne nje memorial madheshtor. Ata denoncuan dhe hedhjen e betonit ne mes te varrezes 2 shekullore te zones duke u mbuluar ne kete menyre varret e te pareve. Pak dite me pas reshjet e shiut nxorren ne siperfaqe disa eshtra te cilat u zhduken papritur te dielen kur u zhvillua ceremonia ne prani te dhjetera shtetasve greke perfaqesues te Konsullates greke dhe OMONIA-s.

Boboshtica Braho Te shkarkohet prefekti

Levizja Socialiste per Integrim i beri thirrje autoriteteve te marrin masa ndaj prefektit te Korces dhe shkarkimin e tij per ngjarjen e ndodhur ne fshatin Boboshtice. Ne nje konference per shtyp anetari i kryesise se LSI-se Spartak Braho i cilesoi te shemtuara ngjarjet e fundit ne Boboshtice. LSI i denon keto veprime duke e cilesuar nje veprim kriminal dhe te atyre qarqeve qe e nxiten dhe e realizuan dhunimin e varrezave por edhe te pasivitetit te organeve te pushtetit vendor ne Korce theksoi Braho. Perfaqesuesi i LSI-se shtoi se loja me varret e disa qarqeve shteterore apo kishtare greke si dhe tendenca per te mbivendosur varre mbi varre duke shkelur dhe anashkaluar rregullat kanunore apo ligjet shqiptare jane te denueshme. Ai kerkoi dhe shkarkimin e kryekomunarit te Drenoves i cili ka lejuar qe ne komunen e tij te kryhen veprime te cilat kane shkelur rregullat jo vetem te bashkejeteses normale atje por edhe te trajtimit normal te atij territori ku ai drejton.

KORE/ GEZIM ASHIMI