Si mund tё rrëzohet regjimi i Ahmadinexhad?

Pas një jave pothuajse konstante përfolje për luftën me Iranin, ja një  mundësi kundër-intuitave: Administrata e Obamës, në etjen e saj për të penguar një sulm izraelit, është angazhuar në një fushatë presioni që, nëse ndiqet energjikisht, përfundimisht mund të çojë në ndryshimin e regjimit në Iran. Iniciativa e presidentit Obama pёr një përshkallëzim ekonomik, politik dhe presioneve të tjera për Iranin shkon e prek zinxhirin e dobët të atij regjimi. Por për vulnerabilitetin e madh të mullahëve është struktura e tyre politike, e cila është e ndarë dhe e papëlqyeshme, në vend se programi i tyre bërthamor, i cili duket të ketë mbështetje mjaft të gjerë në familje. Dhe ky bazament politik mund të jetë e tronditur nga fushata që po bëhet.
Regjimi klerikal nuk është një objektiv i qartë për Shtetet e Bashkuara, por është në rrezik në rritje për shkak të forcave në lëvizje. Muaj pas muajsh, sanksionet dhe aktivitete të tjera do të minojnë bazën politike dhe financiare të regjimit - duke shtrydhur udhëheqjen iraniane dhe duke e joshur atë që të ndërmarrë veprime të nxituara që do të shkaktojnë një përgjigje shkatërrimtare. Situata i ngjan një kurthi  gjuetie ku preja përpiqet me vështirësi për të shpëtuar. Sekretari i Mbrojtjes, Leon Panetta e bëri të qartë kur tha të enjten se Shtetet e Bashkuara ishin duke përgatitur opsionet ushtarake që mund të jenë jo-ushtarake.
Ironikisht, opsioni më i keq në drejtim të ndryshimit të regjimit ndoshta do të jetë një goditje e njëanshme ushtarake izraelite. Duke pasur parasysh aftësitë e Izraelit, një sulm do të bëjë dëme të mjaftueshme që të mbledhur prapa një mbështetjeje politike të udhëheqjes iraniane (dhe duke shmangur Pranverën arabe), por jo të mjaftueshme për tё gjymtuar përpjekjen bërthamore. Një udhëheqës i opozitës iraniane tha javën e kaluar se një sulm i tillë do të ishte "një dhuratë nga Perëndia për mullahët," për rritjen e pozicionit të tyre politik, se sa ta dobësojë atë. Ajo që ka dalë nga diskutimet amerikano-izraelite tё javës së kaluar është një lloj ekipi i pёrbashkёt: Perëndimi është duke ecur në drejtim të asaj që përshkruhet si sanksione paralizuese, ndërsa Izraeli pret i shqetësuar jashtë rrethit, me sa duket e etur për tu hedhur në sulm me një goditje ushtarake. Ky presion i kombinuar ka sjellë tashmë Iranin përsëri në tryezën e bisedimeve, i cili është i mirëpritur, por vështirë të gjejmë një arsye pse perëndimi duhet të pranojë. Ndërsa sanksionet kafshojnë thellë eksportet e naftës së Iranit dhe të ardhurat e saj, më tej dobësojnë regjimin, Teherani mund të duhet të mendojë llojin e zgjidhjes së negociuar se Ajatollah Khomeini që dikur e shikonte si njё pirje tё njё "filxhani me helm". Ose, regjimi mund të valëvisë me veprimet e veta ushtarake – një kurs të rrezikshëm, duke marrë parasysh fuqinë e madhe e Amerikës, dhe shpagimin dhe aftësinë e Izraelit dhe Arabisë Saudite për të absorbuar një grusht fillestar të Iranit. Për Ali Khamenei, Udhëheqësi suprem i Iranit, ka një çark të dyfishtë: nëse ai ofron në programin bërthamor një marrëveshje që do të jetë e pranueshme në Perëndim, ai rrezikon të minojë atë që ai e sheh si legjitimitet tё regjimit. Por, në qoftë se ai nuk ofron një marrëveshje, shtrydhja e qëndrueshme do të vazhdojë. Përfundimisht, diçka ai duhet tё japё nё kёmbim.
Karim Sadjadpour, një ekspert i Iranit në fondacionit “Carnegie Endoument për Paqen Ndërkombëtare”, pikëpamjet e të cilit janë studiuar nga afër në Shtëpinë e Bardhë, argumenton se regjimi iranian është duke humbur  “gjak” për hir të programit të tij bërthamor. Ai e krahason procesin me rrëzimin e Bashkimit Sovjetik, i cili falimentoi veten në një garë të armëve me Shtetet e Bashkuara. Sadjadpour pëlqen të kërkojë një thënie të vjetër në lidhje me diktaturat: “Ndërsa ata sundojnë, rënia e tyre duket e pakonceptueshme. Pasi ata kanë rënë, kolapsi i tyre dukej i pashmangshëm”. Irani, argumenton ai, është “në udhëkryqin e atij parimi”. Tani që shtrydhja në Iran ka nisur, ka një rrezik potencial nëse nuk ndalet shumë shpejt, duke lënë një Iran të dëmtuar, por ende tё fuqishëm për hakmarrje.  Kjo ndërprerje para kohe mund të ndodhë përmes një armëpushimi të shpejtë të OKB pas një sulmi të njëanshёm të Izraelit ose për shkak se Perëndim e quan jashtë sanksioneve para kohe, duke lënë material bërthamor të Iranit ende të paprekura.
Perëndimi ka një kapacitet shtesë të fshehur në këtë krizë, mes sanksioneve dhe konfliktit të hapur ushtarak. Kjo është një mënyrë për të rritur koston e veprimeve të shkurtra të luftës së Iranit. Zyrtarët zakonisht nuk flasin për këtë terren të "veprimit të fshehtë", për arsye të dukshme, por është e lehtë të imagjinohet se çfarë mund të jetë e mundur: Mbrojtje të lidhura me objektet e hulumtimit mund të jenë ndërprerë, të dhënat financiare dhe të dhëna të  tjera komerciale mund të ziejnë. Këto mund të tingëllojnë si opsione ekstreme, por ata janë vetëm jo-vdekjeprurëse. "Ju mund të shkaktoni një të keqe të shumtë brenda Iranit", thotë një zyrtar i huaj. Presioni i fushatës është një  në mënyrë që të mos të detyrojë lidershipin aktual të Iranit që të bëjë një marrëveshje, të notave zyrtare, por kjo rrit mundësinë që regjimi të fundoset si pasojë e sjelljes së vet sfiduese.