Skema e financimit te studimeve te larta
18/09/2010Kategorite qe do te perfitojne
Ndarja e kredive dhe bursave te plota te studimeve
Studentet me te mire qe vijne nga matura shteterore studentet ne dege te strategjise kombetare si dhe studentet e ekselences ne nivelin e dyte dhe te trete te studimeve do te perfitojne bursa te plota studimi. Diferencen mes tarifes se shkollimit te shpallur nga universitetet publike dhe private me financimin qe perfiton cdo student do te paguhet nga vete studentet. Kjo diference do te jete tarifa reale e shkollimit te tyre pagesa e se ciles do te mundesohet nepermjet nje sistemi kredishenieje te bute studentore. Cdo student i regjistruar ne universitetet publike apo private do kete te drejten te marre nje kredi te tille me vlere maksimale te percaktuar. Interesat e kesaj kredie do te subvencionohen nga qeveria shqiptare nderkohe te rinjte qe vijne nga familjet ne nevoje do te jene me te favorizuarit ne skemen e kredidhenies. Kredia studentore fillon te shlyhet 2 vjet pas perfundimit te studimeve dhe punesimit. Kredidhenia studentore eshte nje forme e partneritetit publik-privat qe do te rrise ndjeshem financimin ne arsimin e larte. Ky instrument ndihmes ne sistem siguron familjet shqiptare se asnje nga femijet e tyre qe ka deshire dhe aftesi te studioje nuk do te ngelet pa shkollim per arsye te kufizimeve ekonomike familjare.
Modeli i financimit
Parimi baze i reformes financiare ne arsimin e larte eshte i perkufizuar thjesht si me poshte Fondet publike ndjekin studentin ne shkollat e larta qe ofrojne arsimim mbi nje nivel cilesor te pranuar per Shqiperine. Nje parim i tille do te thote se mekanizmi i alokimit te fondeve publike tek universitet do te jete studenti i cili ne varesi te fushes se studimit qe do te ndjeke si dhe te universitetit qe do te perzgjedhe do te perfitoje financim publik. Kete financim ai e mbart me vete dhe ia kalon universitetit pas regjistrimit. Keshtu teresia e fondeve publike qe perfiton universiteti eshte shuma e financimit qe mbart cdo student. Ky financim mund te jete ne formen e nje burse te plote studimi ne formen e pageses per student apo ne formen e tarifes se shkollimit.
Modeli i ri i financimit te universiteteve si do te ndahen kredite dhe bursat e plota per studentet
Kredia studentore fillon te shlyhet 2 vjet pas perfundimit te studimeve dhe punesimit
Rezultatet e matures do te percaktojne edhe kategorite qe do te perfitojne bursa te plota studimi kredidhenie apo forma te tjera te mbeshtetjes financiare gjate periudhes qe do te ndjekin studimet e larta. Modeli i ri i financimit te universiteteve nga shteti qe eshte hedhur tashme per debat publik percakton se financimi i studimeve per cdo individ qe do te vazhdoje shkollen e larte do te jepet ne tri forma si nje burse e plote studimi ne formen e pageses per student si dhe ne formen e tarifes se shkollimit. Rezultatet individuale te matures kriteret ekonomike dhe cilesia do te kushtezojne ndarjen e financimeve per studimet e larta. Universitetet qe do te perfitojne nga keto fonde do te jene ato publike si dhe universitetet private qe jane te regjistruara si aktivitete jofitimprurese. Sipas specialisteve te arsimit aplikimi i modelit te ri synon qe fondet publike ndjekin studentin ne shkollat e larta qe ofrojne arsimim mbi nje nivel cilesor te pranuar per Shqiperine.
Kriteret
Ky bllok financimi per universitet do te jete baza kryesore e burimeve financiare publike per universitete dhe do te kete tri elemente baze financim per student tarifen e studimit kredidhenien dhe bursa te plota studimi. Kriteri i dyte qe duhet te plotesojne universitetet qofshin keto publike apo private do te jete ai i cilesise. Studentet qe perfitojne financimin publik do te kuotohen dhe do te perzgjidhen ne baze te rezultateve te matures shteterore dhe kapaciteteve te pranimit ne universitete. Financimi publik per student do te jete vetem per studentet e ciklit te pare te studimeve bachelor si dhe per ata qe ndjekin studime te larta postsekondare profesionale. Vlera e financimit qe perfiton cdo student do te percaktohet nga kostoja e vleresuar e studimeve te tij fusha e studimeve qe ai ndjek rajoni ne te cilin ai ndjek studimet si dhe nga politikat per zhvillimin e arsimit te larte.
Diferencimi i financimit
Sipas specialisteve vlera e financimit qe do te perfitoje studenti do te jete e perafruar me koston e vleresuar te studimeve te tij por do te kete diferencime ne shkallen e mbulimit te kostos per fusha studimi te caktuara per te balancuar ndonje efekt negativ qe ky lloj financimi mund te kete per nje dege studimi me natyre te vecante p.sh. veterinaria. Kjo dege nuk eshte nje nga me te preferuarat per studentet eshte e shtrenjte dhe tregu i punes eshte i varfer. Gjithsesi ngelet nje dege per te cilen ekonomia kombetare apo ajo e rajoneve te caktuara ka nevoje dhe si rezultat financimi per student mund te jete i diferencuar. Diferencimi ne financim mund te jete rezultat edhe i politikave afatshkurtra ose afatmesme ne arsimin e larte tregun e punes dhe akumulimit te burimeve njerezore ne shkalle kombetare. Nese ne nivel kombetar apo edhe rajonal do te ishte me interes trajnimi i me shume specialisteve ne fushat inxhinierike studentet do te inkurajohen nepermjet shkalles me te larte te financimit te zgjedhin kete fushe studimi. Diferencimi i nivelit te financimit ne baze rajoni behet per vete diferencen ne kostot e ofrimit te sherbimit midis rajoneve - pohohet nga specialistet e Ministrise se Arsimit.
Ndarja e kredive dhe bursave te plota te studimeve
Studentet me te mire qe vijne nga matura shteterore studentet ne dege te strategjise kombetare si dhe studentet e ekselences ne nivelin e dyte dhe te trete te studimeve do te perfitojne bursa te plota studimi. Diferencen mes tarifes se shkollimit te shpallur nga universitetet publike dhe private me financimin qe perfiton cdo student do te paguhet nga vete studentet. Kjo diference do te jete tarifa reale e shkollimit te tyre pagesa e se ciles do te mundesohet nepermjet nje sistemi kredishenieje te bute studentore. Cdo student i regjistruar ne universitetet publike apo private do kete te drejten te marre nje kredi te tille me vlere maksimale te percaktuar. Interesat e kesaj kredie do te subvencionohen nga qeveria shqiptare nderkohe te rinjte qe vijne nga familjet ne nevoje do te jene me te favorizuarit ne skemen e kredidhenies. Kredia studentore fillon te shlyhet 2 vjet pas perfundimit te studimeve dhe punesimit. Kredidhenia studentore eshte nje forme e partneritetit publik-privat qe do te rrise ndjeshem financimin ne arsimin e larte. Ky instrument ndihmes ne sistem siguron familjet shqiptare se asnje nga femijet e tyre qe ka deshire dhe aftesi te studioje nuk do te ngelet pa shkollim per arsye te kufizimeve ekonomike familjare.
Modeli i financimit
Parimi baze i reformes financiare ne arsimin e larte eshte i perkufizuar thjesht si me poshte Fondet publike ndjekin studentin ne shkollat e larta qe ofrojne arsimim mbi nje nivel cilesor te pranuar per Shqiperine. Nje parim i tille do te thote se mekanizmi i alokimit te fondeve publike tek universitet do te jete studenti i cili ne varesi te fushes se studimit qe do te ndjeke si dhe te universitetit qe do te perzgjedhe do te perfitoje financim publik. Kete financim ai e mbart me vete dhe ia kalon universitetit pas regjistrimit. Keshtu teresia e fondeve publike qe perfiton universiteti eshte shuma e financimit qe mbart cdo student. Ky financim mund te jete ne formen e nje burse te plote studimi ne formen e pageses per student apo ne formen e tarifes se shkollimit.
Modeli i ri i financimit te universiteteve si do te ndahen kredite dhe bursat e plota per studentet
Kredia studentore fillon te shlyhet 2 vjet pas perfundimit te studimeve dhe punesimit
Rezultatet e matures do te percaktojne edhe kategorite qe do te perfitojne bursa te plota studimi kredidhenie apo forma te tjera te mbeshtetjes financiare gjate periudhes qe do te ndjekin studimet e larta. Modeli i ri i financimit te universiteteve nga shteti qe eshte hedhur tashme per debat publik percakton se financimi i studimeve per cdo individ qe do te vazhdoje shkollen e larte do te jepet ne tri forma si nje burse e plote studimi ne formen e pageses per student si dhe ne formen e tarifes se shkollimit. Rezultatet individuale te matures kriteret ekonomike dhe cilesia do te kushtezojne ndarjen e financimeve per studimet e larta. Universitetet qe do te perfitojne nga keto fonde do te jene ato publike si dhe universitetet private qe jane te regjistruara si aktivitete jofitimprurese. Sipas specialisteve te arsimit aplikimi i modelit te ri synon qe fondet publike ndjekin studentin ne shkollat e larta qe ofrojne arsimim mbi nje nivel cilesor te pranuar per Shqiperine.
Kriteret
Ky bllok financimi per universitet do te jete baza kryesore e burimeve financiare publike per universitete dhe do te kete tri elemente baze financim per student tarifen e studimit kredidhenien dhe bursa te plota studimi. Kriteri i dyte qe duhet te plotesojne universitetet qofshin keto publike apo private do te jete ai i cilesise. Studentet qe perfitojne financimin publik do te kuotohen dhe do te perzgjidhen ne baze te rezultateve te matures shteterore dhe kapaciteteve te pranimit ne universitete. Financimi publik per student do te jete vetem per studentet e ciklit te pare te studimeve bachelor si dhe per ata qe ndjekin studime te larta postsekondare profesionale. Vlera e financimit qe perfiton cdo student do te percaktohet nga kostoja e vleresuar e studimeve te tij fusha e studimeve qe ai ndjek rajoni ne te cilin ai ndjek studimet si dhe nga politikat per zhvillimin e arsimit te larte.
Diferencimi i financimit
Sipas specialisteve vlera e financimit qe do te perfitoje studenti do te jete e perafruar me koston e vleresuar te studimeve te tij por do te kete diferencime ne shkallen e mbulimit te kostos per fusha studimi te caktuara per te balancuar ndonje efekt negativ qe ky lloj financimi mund te kete per nje dege studimi me natyre te vecante p.sh. veterinaria. Kjo dege nuk eshte nje nga me te preferuarat per studentet eshte e shtrenjte dhe tregu i punes eshte i varfer. Gjithsesi ngelet nje dege per te cilen ekonomia kombetare apo ajo e rajoneve te caktuara ka nevoje dhe si rezultat financimi per student mund te jete i diferencuar. Diferencimi ne financim mund te jete rezultat edhe i politikave afatshkurtra ose afatmesme ne arsimin e larte tregun e punes dhe akumulimit te burimeve njerezore ne shkalle kombetare. Nese ne nivel kombetar apo edhe rajonal do te ishte me interes trajnimi i me shume specialisteve ne fushat inxhinierike studentet do te inkurajohen nepermjet shkalles me te larte te financimit te zgjedhin kete fushe studimi. Diferencimi i nivelit te financimit ne baze rajoni behet per vete diferencen ne kostot e ofrimit te sherbimit midis rajoneve - pohohet nga specialistet e Ministrise se Arsimit.