Sula: Tekat e Rames i ploteson Ruci
Deputeti i PD-se Dashnor Sula ne nje interviste me Koha Jone, e quan te pakuptimte reagimin e grupit te PS-se ne seancen e fundit parlamentare, per prishjen e marreveshjes me mazhorancen. Sipas tij, deputetet dhe grupet e punes po punonin shume mire per realizimin e ndryshimeve ne reformen zgjedhore dhe ne rregulloren e Kuvendit, por ne nje moment fare te qete, Rama vendos te prishe marreveshjen dhe kjo vjen thjeshte si nje teke e tij. Deputeti i PD-se sqaron se pretendimet e opozites te paraqitura ne seancen e fundit nuk qendrojne, sepse mazhoranca ka bere te gjitha ndryshimet qe ka kerkuar opozita dhe ne sallen e Kuvendit e ne komisionet parlamentare, koha ne dispozicion e deputeteve te opozites ka qene e njejte me ato te mazhorances. Sula tha, se Rama e bene gjithe kete, per te bllokuar statusin e vendit kandidat, sepse nuk mund te pranoje sukseset e kesaj mazhorance.
Opozita ka akuzuar mazhorancen se po prish marreveshjen per realizmin e disa ndryshimeve ne reformen zgjedhore. Dukej se deri me tani puna po shkonte mire. Pse ky stopim i pa pritur nga opozita i punes se komisionit per reformen zgjedhore?
Qendrimi i PS dhe i kryetarit te Grupit Parlamentare Gramoz Ruci, ne seancen e dites se enjte, per mua por edhe per te tjeret, ishte nje rrufe ne qiell te paster. Ishte nje rrufe ne qiell te paster, sepse ne kishim tre jave ne komisionin e ligjeve, qe po benim nje pune te shkelqyer persa i perket ndryshimeve ne Kodin Penal dhe ne Kodin Civil, kuptohet qe marredheniet midis opozites dhe mazhorances ishin te shkelqyera, relatoret, te cilet po punonin, perfaqesuesit e ministrise se drejtesise, shoqerise civile dhe keshilltaret e kuvendit, po kryenin nje pune voluminoze edhe jashte orarit te punes se komisionit dhe produkti, te cilin ata po sillnin ishte nje produkt i rendesishem. Kjo u reflektua dhe u materializuar ne ndryshimet qe u bene ne Kodin Penal, duke miratuar ndryshimet qe kerkoheshin nga konventat Evropiane dhe Konventat e OKB-se, persa i perket luftes ndaj terrorizmit dhe financimit te terrorizmit. Komisioni po punonte per te implementuar kushtet e vena nga BE per marrjen e statusit te vendit kandidat, duke lene menjane perpjekjen e gati dy viteve te opozites per te bllokuar realizmin e reformave me nje synim te vetem bllokimin e statusit te vendit kandidat per ne BE, e cila kulmoi me 21 janarin, qe u shkaktua vetem e vetem per te mbajtur gjalle frymen e konfliktit. Por pas gjithe ketyre bllokimeve dhe sulmeve nga ana e opozites, mazhoranca qendroi gjithmone ne bindjen e saj se bashkepunimi eshte ne te mire te zhvillimit te vendit dhe pas deshtimit te frymes se konfliktualitetit dhe bllokimit, opozita nje mengjes, ndryshoi qendrimin e saj, por jo Rama ata kerkuan bashkepunim me PD duke bere edhe nje marreveshje, e cila vazhdimisht eshte respektuar nga mazhoranca. Vlen per te theksuar se nuk kishte ndryshuar fryma politike, rrethanat dhe situata politike e mazhorances, por kishte ndryshuar thjeshte qendrimi i Rames, i cili pasi kishte deshtuar plotesisht, beri nje ndryshim kursi duke treguar se ai ishte bashkepunues. U ngrit puna e Komisionit te Reformes, po punonte mire dhe produkti qe erdhi ne Komisionin e Ligjeve persa i perket administrimit te zgjedhjeve ishte vertet per tu vleresuar ndaj dhe komisioni nisi punen per implementimin e tyre, duke quajtur si kundravajtje penale te gjithe ato qe deri para nje viti ishin quajtur si kundravajtje administrative. Kjo do te thote se ne Kodin Penal, tani do te kete disa vepra te reja penale, te cilat do te ndeshkohen per ata qe nuk i respektojne.
Do te kete denime me burg, per shkelesit, nuk ju duken keto sanksione te renda?
Po, ne baze te ndryshimeve te fundit ne Kodin Penal do te ndeshkohen penalisht persona qe nuk respektojne ligjin. Ata qe hartojne listat zgjedhore dhe nese keta persona me dashje nuk perfshijne qofte edhe nje votues ne listat zgjedhore, kjo perben veper penale dhe ndaj tij do te nise procedimi penal, sanksionet jane nga 2 vjet deri ne 5 vjet burg, po keshtu edhe per ceshtje te tjera qe i takojne administrimit te zgjedhjeve jane te denueshme nga kodi penal me gjoba. Pavaresisht se une si jurist shpreh rezerven time per keto shkelje dhe per vepren penale, sepse jane sanksione te renda duke pasur parasysh me figura te tjera te vepres penale te parashikuara me kodin penal, te cilat per nga rrezikshmeria e tyre shoqerore nuk mund te jene te barabarta.
Kush i ka propozuar keto ndryshime?
Sic thash edhe me lart, jam kunder ketyre masave ndeshkuese, por duke pasur parasysh faktin se ato jane propozuar nga opozita dhe PS e cila kerkon te ashpersoje denimet penale per te gjithe ata qe shkelin dhe abuzojme me proceset zgjedhore, duke futur ketu edhe premtimet e pa mbajtura apo manipulimet e votes qe mund te beje nje kandidat dhe numerimit te votave qe tani jane te parashikuara si figura te vepres penale, i kam pranuar si une ashtu edhe mazhoranca. Kjo do te thote se vullneti i mazhorances eshte i palekundur, nje vullnet i cili do te vazhdoje persa i perket te gjitha ndryshimeve ne kodin zgjedhor. Une po ju them se z. Berisha e ka ngritur ne grupin parlamentare dhe iu ka kerkuar deputeteve qe perfaqesojne mazhorancen ne reformen zgjedhore qe te vazhdojne te bashkepunojne dhe te shprehin vullnet pozitiv persa i perket reformes zgjedhore ne komision. Me sinqeritet ju them se, si anetaret e opozites dhe te mazhorances pergjate ketyre dy muajve kane punuar per te sjelle kete produkt, i cili eshte metarializuar ne komisionin e ligjeve. Mund te them se anetaret e komisionit punen e kane bere perpara dhe nuk pati bllokim, i vetmi bllokim eshte i levizjes politike qe ben Rama krejt pa pritur e kujtuar dhe vetem e vetem per te krijuar idene se Berisha dhe mazhoranca po hedhin ne ere marreveshjen ne nje kohe kur ky pretendim i tij nuk qendron. Po te kthehemi pak ne kohe ne duke kujtuar ndryshimet kushtetuese te 2008, dhe po te kemi parasysh deklaratat e Berishes si per kodin zgjedhor dhe per ndryshimet kushtetuese ai ka kerkuar qe violina e pare te jete PS. Ishte PS ajo qe percaktoi sistemin zgjedhor qe kemi sot, proporcional rajonal. Ishte PS ajo diktoi ndryshimet kushtetuese, qe i materializuan ne Kuvend me 21 prill 2008. Ishte PS ajo qe edhe hartimin e kodin zgjedhor dhe te gjitha ndryshimet e kerkuara ne reformen zgjedhore, ne cdo nen pike e presje ishin propozime te PS-se, te cilat PD i ka votuar se i ka gjetur konfirmon me kushtetuten dhe ligjet e vendit. Ka qene Rama ai qe ka deklaruar se eshte bere pishman per ndryshimet kushtetuese, dhe kjo deklarate e tij eshte bere vetem nga presioni i aleateve te tij, sepse gjendja brenda opozites nuk eshte ashtu sic duhet dhe aleatet e kane vene Ramen me shpatulla pas murit. Kjo ka ardhur pasi aleatet e PS e kane te qarte se te gjitha ndryshimet ne kodin zgjedhor ne 2008 jane bere me kerkese te z. Rama. Po te kthehemi tek reforma zgjedhore, aty ndryshojne disa amendamente dhe ato me propozim te PS. Ne jemi mese te sigurte qe mazhoranca nuk eshte bllokuese, pasi ne do te pranojme te miratojme te gjitha ato ndryshime qe jane ne perputhje me kushtetuten e vendit.
PS ka futur ne nje ngerc Kuvendin edhe persa i perket ndryshimeve ne rregulloren e Parlamentit, nuk eshte dakord per ndryshimet ne rregullore megjithese vete insistoi per ngritjen e ketij komisioni?
Ne duhet te jemi te qarte dhe duhet te shpjegojme sesi ka qene respektimi i te drejtave te opozites ne komisionet parlamentare, te cilat per mendimin tim jane shume here me te rendesishme sesa ne nje seance plenare qe zhvillohet nje here ne parlament. Une jam ne vitin e 7 ne parlament dhe po ju them se hapesirat ne komisionet parlamentare e opozites per gjithcka ka dashur te diskutoje ka qene e njejte me mazhorancen. Kane shprehur mendimet e tyre per cdo projektligj, per cdo nen, kana paraqitur amendamentet e tyre dhe te gjitha jane diskutuar me seriozitet. Ne cdo komision opozita ka pasur hapesiren e duhur dhe kohen e barabarte me mazhorancen. Te kalojme tek seanca plenare. Po keshtu koha e opozites ka qene e njejte me ate te mazhorances. Opozites nuk i eshte kufizuar asnjehere fjala ne parlament dhe per diskutimin e projektligjeve te rendesishme sic eshte buxheti, nderkohe qe tek 60 minuteshi, 30 minuta i ka PD dhe 30 i ka PS. Une nuk e di se cfare mund te kerkoje me shume opozita dhe nuk e di se ku i eshte hequr fjala opozites. Persa i perket votimit ne Kuvend, mund te them se do te ishte anakronike, alogjike, e vjetruar qe ne te votonim me copa letre ne kutite e votimit. Pse duhet te kemi frike nga vota e hapur dhe pse duhet te kemi frike nga vota e fshehte aty ku eshte e percaktuar ligjerisht per te votuar. Kushtetuta dhe rregullorja e percakton se ne rastet kur votohet per personat dhe mund te kemi me shume se nje kandidat, per hir te transparence kerkohet nje votim i fshehte per te ruajtur sekretin, per tu dhene te drejten deputeteve per te mos u influencuar nga asnje lloj presioni te asnje personi qe paraqet kandidaturen. Ndersa persa i perket dekreteve te presidentit ai eshte dekret dhe kemi te bejme me nje emer te vetem dhe nuk ka pse dekretet te votohen ne menyre te fshehte. Ka nje qendrim politik per nje dekret. Eshte vete opozita, e cila ka treguar qe nje anetar i grupit te PS kur ka dale jashte votimit politik te nje dekreti apo projektligji kerkoi perjashtim nga grupi i PS, eshte rasti i deputetit Islami dhe ky ishte shkaku kryesor i largimit se nese do te ishte nje votim i fshehte a do ta kuptonte PS se per ke votoi Islami. Ne menyre absolute jo.
Ndodhemi ne nje moment te rendesishem sic eshte aplikimi per statusin. Mendoni se PS gjithe kete po e ben per te krijuar nje tymnaje dhe per te treguar se ketu ka nje debat politik dhe gjerat nuk shkojne as mire, me qellim per te bllokuar statusin?
Absolutisht e vetmja arsye eshte vetem e vetem bllokimi i statusit te vendit kandidat. Nuk mund te paranoje Rama se Shqiperi mund te marre statusin kur ai eshte ne opozite. Ai e kupton tani se Shqiperi eshte ne rrugen e duhur dhe Rama e ka te qarte se, kjo mazhorance po arrin ato objektiva qe pati ne programin e 2009. Po shfrytezon votat te cilat ka persa i perket shumicen te cilesuar duke bere bllokim dhe ketu kemi nje sjellje jo korrekte. Sjellja e PS eshte jo korrekte, persa i perket politikes qe ajo duhet te zhvilloje, ne programin e saj ajo nuk ka realizuar asgje. Po te shikosh sjelljen e PS dy muajt e fundit ane filluar te merren me gjera qe nuk kane ndonje rendesi te madhe, duke krijuar opinion se ne jemi ata qe do te shpetojme vendin. PS po bllokon statusin e vendit kandidat por nuk kupton se nuk po bllokon qeverine dhe PS por gjithe shqiptaret. PD eshte shprehur vazhdimisht per bashkepunimin, por Rama sheh endrra ne darke dhe ne mengjes thote se nuk do te vazhdoje bashkepunimin, dhe PD i nenshtrohet bllokimit te ligjeve me 3/5 per shkak te votave te PS. Por kjo nuk eshte politike normale dhe e zgjuar e Rames, sepse kjo eshte nje politik bllokuese dhe shkon ne dem te shqiptareve.
Opozita ka akuzuar mazhorancen se po prish marreveshjen per realizmin e disa ndryshimeve ne reformen zgjedhore. Dukej se deri me tani puna po shkonte mire. Pse ky stopim i pa pritur nga opozita i punes se komisionit per reformen zgjedhore?
Qendrimi i PS dhe i kryetarit te Grupit Parlamentare Gramoz Ruci, ne seancen e dites se enjte, per mua por edhe per te tjeret, ishte nje rrufe ne qiell te paster. Ishte nje rrufe ne qiell te paster, sepse ne kishim tre jave ne komisionin e ligjeve, qe po benim nje pune te shkelqyer persa i perket ndryshimeve ne Kodin Penal dhe ne Kodin Civil, kuptohet qe marredheniet midis opozites dhe mazhorances ishin te shkelqyera, relatoret, te cilet po punonin, perfaqesuesit e ministrise se drejtesise, shoqerise civile dhe keshilltaret e kuvendit, po kryenin nje pune voluminoze edhe jashte orarit te punes se komisionit dhe produkti, te cilin ata po sillnin ishte nje produkt i rendesishem. Kjo u reflektua dhe u materializuar ne ndryshimet qe u bene ne Kodin Penal, duke miratuar ndryshimet qe kerkoheshin nga konventat Evropiane dhe Konventat e OKB-se, persa i perket luftes ndaj terrorizmit dhe financimit te terrorizmit. Komisioni po punonte per te implementuar kushtet e vena nga BE per marrjen e statusit te vendit kandidat, duke lene menjane perpjekjen e gati dy viteve te opozites per te bllokuar realizmin e reformave me nje synim te vetem bllokimin e statusit te vendit kandidat per ne BE, e cila kulmoi me 21 janarin, qe u shkaktua vetem e vetem per te mbajtur gjalle frymen e konfliktit. Por pas gjithe ketyre bllokimeve dhe sulmeve nga ana e opozites, mazhoranca qendroi gjithmone ne bindjen e saj se bashkepunimi eshte ne te mire te zhvillimit te vendit dhe pas deshtimit te frymes se konfliktualitetit dhe bllokimit, opozita nje mengjes, ndryshoi qendrimin e saj, por jo Rama ata kerkuan bashkepunim me PD duke bere edhe nje marreveshje, e cila vazhdimisht eshte respektuar nga mazhoranca. Vlen per te theksuar se nuk kishte ndryshuar fryma politike, rrethanat dhe situata politike e mazhorances, por kishte ndryshuar thjeshte qendrimi i Rames, i cili pasi kishte deshtuar plotesisht, beri nje ndryshim kursi duke treguar se ai ishte bashkepunues. U ngrit puna e Komisionit te Reformes, po punonte mire dhe produkti qe erdhi ne Komisionin e Ligjeve persa i perket administrimit te zgjedhjeve ishte vertet per tu vleresuar ndaj dhe komisioni nisi punen per implementimin e tyre, duke quajtur si kundravajtje penale te gjithe ato qe deri para nje viti ishin quajtur si kundravajtje administrative. Kjo do te thote se ne Kodin Penal, tani do te kete disa vepra te reja penale, te cilat do te ndeshkohen per ata qe nuk i respektojne.
Do te kete denime me burg, per shkelesit, nuk ju duken keto sanksione te renda?
Po, ne baze te ndryshimeve te fundit ne Kodin Penal do te ndeshkohen penalisht persona qe nuk respektojne ligjin. Ata qe hartojne listat zgjedhore dhe nese keta persona me dashje nuk perfshijne qofte edhe nje votues ne listat zgjedhore, kjo perben veper penale dhe ndaj tij do te nise procedimi penal, sanksionet jane nga 2 vjet deri ne 5 vjet burg, po keshtu edhe per ceshtje te tjera qe i takojne administrimit te zgjedhjeve jane te denueshme nga kodi penal me gjoba. Pavaresisht se une si jurist shpreh rezerven time per keto shkelje dhe per vepren penale, sepse jane sanksione te renda duke pasur parasysh me figura te tjera te vepres penale te parashikuara me kodin penal, te cilat per nga rrezikshmeria e tyre shoqerore nuk mund te jene te barabarta.
Kush i ka propozuar keto ndryshime?
Sic thash edhe me lart, jam kunder ketyre masave ndeshkuese, por duke pasur parasysh faktin se ato jane propozuar nga opozita dhe PS e cila kerkon te ashpersoje denimet penale per te gjithe ata qe shkelin dhe abuzojme me proceset zgjedhore, duke futur ketu edhe premtimet e pa mbajtura apo manipulimet e votes qe mund te beje nje kandidat dhe numerimit te votave qe tani jane te parashikuara si figura te vepres penale, i kam pranuar si une ashtu edhe mazhoranca. Kjo do te thote se vullneti i mazhorances eshte i palekundur, nje vullnet i cili do te vazhdoje persa i perket te gjitha ndryshimeve ne kodin zgjedhor. Une po ju them se z. Berisha e ka ngritur ne grupin parlamentare dhe iu ka kerkuar deputeteve qe perfaqesojne mazhorancen ne reformen zgjedhore qe te vazhdojne te bashkepunojne dhe te shprehin vullnet pozitiv persa i perket reformes zgjedhore ne komision. Me sinqeritet ju them se, si anetaret e opozites dhe te mazhorances pergjate ketyre dy muajve kane punuar per te sjelle kete produkt, i cili eshte metarializuar ne komisionin e ligjeve. Mund te them se anetaret e komisionit punen e kane bere perpara dhe nuk pati bllokim, i vetmi bllokim eshte i levizjes politike qe ben Rama krejt pa pritur e kujtuar dhe vetem e vetem per te krijuar idene se Berisha dhe mazhoranca po hedhin ne ere marreveshjen ne nje kohe kur ky pretendim i tij nuk qendron. Po te kthehemi pak ne kohe ne duke kujtuar ndryshimet kushtetuese te 2008, dhe po te kemi parasysh deklaratat e Berishes si per kodin zgjedhor dhe per ndryshimet kushtetuese ai ka kerkuar qe violina e pare te jete PS. Ishte PS ajo qe percaktoi sistemin zgjedhor qe kemi sot, proporcional rajonal. Ishte PS ajo diktoi ndryshimet kushtetuese, qe i materializuan ne Kuvend me 21 prill 2008. Ishte PS ajo qe edhe hartimin e kodin zgjedhor dhe te gjitha ndryshimet e kerkuara ne reformen zgjedhore, ne cdo nen pike e presje ishin propozime te PS-se, te cilat PD i ka votuar se i ka gjetur konfirmon me kushtetuten dhe ligjet e vendit. Ka qene Rama ai qe ka deklaruar se eshte bere pishman per ndryshimet kushtetuese, dhe kjo deklarate e tij eshte bere vetem nga presioni i aleateve te tij, sepse gjendja brenda opozites nuk eshte ashtu sic duhet dhe aleatet e kane vene Ramen me shpatulla pas murit. Kjo ka ardhur pasi aleatet e PS e kane te qarte se te gjitha ndryshimet ne kodin zgjedhor ne 2008 jane bere me kerkese te z. Rama. Po te kthehemi tek reforma zgjedhore, aty ndryshojne disa amendamente dhe ato me propozim te PS. Ne jemi mese te sigurte qe mazhoranca nuk eshte bllokuese, pasi ne do te pranojme te miratojme te gjitha ato ndryshime qe jane ne perputhje me kushtetuten e vendit.
PS ka futur ne nje ngerc Kuvendin edhe persa i perket ndryshimeve ne rregulloren e Parlamentit, nuk eshte dakord per ndryshimet ne rregullore megjithese vete insistoi per ngritjen e ketij komisioni?
Ne duhet te jemi te qarte dhe duhet te shpjegojme sesi ka qene respektimi i te drejtave te opozites ne komisionet parlamentare, te cilat per mendimin tim jane shume here me te rendesishme sesa ne nje seance plenare qe zhvillohet nje here ne parlament. Une jam ne vitin e 7 ne parlament dhe po ju them se hapesirat ne komisionet parlamentare e opozites per gjithcka ka dashur te diskutoje ka qene e njejte me mazhorancen. Kane shprehur mendimet e tyre per cdo projektligj, per cdo nen, kana paraqitur amendamentet e tyre dhe te gjitha jane diskutuar me seriozitet. Ne cdo komision opozita ka pasur hapesiren e duhur dhe kohen e barabarte me mazhorancen. Te kalojme tek seanca plenare. Po keshtu koha e opozites ka qene e njejte me ate te mazhorances. Opozites nuk i eshte kufizuar asnjehere fjala ne parlament dhe per diskutimin e projektligjeve te rendesishme sic eshte buxheti, nderkohe qe tek 60 minuteshi, 30 minuta i ka PD dhe 30 i ka PS. Une nuk e di se cfare mund te kerkoje me shume opozita dhe nuk e di se ku i eshte hequr fjala opozites. Persa i perket votimit ne Kuvend, mund te them se do te ishte anakronike, alogjike, e vjetruar qe ne te votonim me copa letre ne kutite e votimit. Pse duhet te kemi frike nga vota e hapur dhe pse duhet te kemi frike nga vota e fshehte aty ku eshte e percaktuar ligjerisht per te votuar. Kushtetuta dhe rregullorja e percakton se ne rastet kur votohet per personat dhe mund te kemi me shume se nje kandidat, per hir te transparence kerkohet nje votim i fshehte per te ruajtur sekretin, per tu dhene te drejten deputeteve per te mos u influencuar nga asnje lloj presioni te asnje personi qe paraqet kandidaturen. Ndersa persa i perket dekreteve te presidentit ai eshte dekret dhe kemi te bejme me nje emer te vetem dhe nuk ka pse dekretet te votohen ne menyre te fshehte. Ka nje qendrim politik per nje dekret. Eshte vete opozita, e cila ka treguar qe nje anetar i grupit te PS kur ka dale jashte votimit politik te nje dekreti apo projektligji kerkoi perjashtim nga grupi i PS, eshte rasti i deputetit Islami dhe ky ishte shkaku kryesor i largimit se nese do te ishte nje votim i fshehte a do ta kuptonte PS se per ke votoi Islami. Ne menyre absolute jo.
Ndodhemi ne nje moment te rendesishem sic eshte aplikimi per statusin. Mendoni se PS gjithe kete po e ben per te krijuar nje tymnaje dhe per te treguar se ketu ka nje debat politik dhe gjerat nuk shkojne as mire, me qellim per te bllokuar statusin?
Absolutisht e vetmja arsye eshte vetem e vetem bllokimi i statusit te vendit kandidat. Nuk mund te paranoje Rama se Shqiperi mund te marre statusin kur ai eshte ne opozite. Ai e kupton tani se Shqiperi eshte ne rrugen e duhur dhe Rama e ka te qarte se, kjo mazhorance po arrin ato objektiva qe pati ne programin e 2009. Po shfrytezon votat te cilat ka persa i perket shumicen te cilesuar duke bere bllokim dhe ketu kemi nje sjellje jo korrekte. Sjellja e PS eshte jo korrekte, persa i perket politikes qe ajo duhet te zhvilloje, ne programin e saj ajo nuk ka realizuar asgje. Po te shikosh sjelljen e PS dy muajt e fundit ane filluar te merren me gjera qe nuk kane ndonje rendesi te madhe, duke krijuar opinion se ne jemi ata qe do te shpetojme vendin. PS po bllokon statusin e vendit kandidat por nuk kupton se nuk po bllokon qeverine dhe PS por gjithe shqiptaret. PD eshte shprehur vazhdimisht per bashkepunimin, por Rama sheh endrra ne darke dhe ne mengjes thote se nuk do te vazhdoje bashkepunimin, dhe PD i nenshtrohet bllokimit te ligjeve me 3/5 per shkak te votave te PS. Por kjo nuk eshte politike normale dhe e zgjuar e Rames, sepse kjo eshte nje politik bllokuese dhe shkon ne dem te shqiptareve.