TIA: Partite fshehin financuesit
Rozeta Rapushi
TIRANE - Partite politike jane prekur nga korrupsioni. Raporti i Transparency International Albania, perfaqesuese e koalicionit mbare boteror te luftes kunder korrupsionit, ka arritur ne perfundimin se ne nje pjese te konsiderueshme te vendeve mes tyre dhe Shqiperia, partite politike jane mjaft te prekura nga korrupsioni, nuk kane financa te qendrueshme dhe aspak transparente. Konstatimi u be pas marrjes se rezultateve qe u mblodhen nga sondazhet e bera. Rezultatet nxoren ne pah faktin se menyra e financimit te partive politike ne Shqiperi, kryesisht gjate fushatave elektorale eshte problem, pasi nuk behen publike si duhet se nga vijne parate. "Transparency Interantional ne Shqiperi konstaton me keqardhje, se ende ka nje sere problemesh madhore ne financat e partive politike dhe kjo situate ka mbetur teresisht e pandryshuar prej vitesh", thuhet ne raport. Sipas tij, partite politike ne vend, vazhdojne te cenojne nje nga detyrimet e tyre kryesore kushtetuese, berjen publike te cdo lloj burimi financiar dhe vazhdojne te fshehin ne menyre te vazhdueshme, deklarimin e burimeve te tyre private. Shqetesues vleresohet fakti se kjo situate vjen pasi ne Shqiperi, mungojne ligjet per te detyruar partite te bejne publike se nga i gjejne parate. "Mungesa e vullnetit politik imponon mungesen e mekanizmave, kapaciteteve, instrumenteve dhe institucioneve, te cilat duhet te garantonin transparencen e procesit te financimeve te partive politike", theksohet ne raport. Sipas rezultateve te nxjerra, financimet nga subjektet private, donacionet, dhuratat, apo ndihmat qe japin shoqerite tregtare, ne favor te partive politike, mbeten ende nje privilegj jashte cdo kontrolli fiskal dhe ligjor. Dhe jane pikerisht partite politike,te cilat nuk kane bere ende asnje perpjekje, per te ngritur kapacitete dhe per te shmangur vakuumin ne struktura me qellim auditimin e brendshem te financave dhe kjo gje, vihet re pothuaj ne te gjitha partite politike ne vend. Transparency International Albania, vazhdon te konsideroje mungesen e transparences ne raportimin e aktivitetit ekonomik te partive politike, si nje veprimtari informale dhe nje nga komponentet e nje procesi te deshtuar politik per te formalizuar ekonomine ne vend" permendet ne raportin e bere publik dje nga kryetarja e saj, Marjana Papa. Sipas tij, shoqerite tregtare te cilat jane financueset me te medha, nuk jane te interesuara te formalizojne keto marredhenie dhe donacionet e tyre pasi ne thelb kane interesa te ngushta per te perfituar ne proceset e prokurimeve, privatizimeve, sipermarrjeve publike etj. Me keto menyra, ata kthehen keshtu jo vetem ne partnere ne abuzimin me pushtetin por edhe influencues ne vendimmarrje te rendesishme politike, ekonomike dhe institucionale. Pergjegjesia e vetme sipas, Transparency Interantional bie mbi vete partite qe nuk perpiqen ne hartimin e nje kuadri ligjor per te ndryshuar kete situate dhe eleminuar korrupsionin. Per kete arsye, informaliteti, mungesa e transparences dhe kuadrit ligjor, mungesa e kapaciteteve dhe mekanizmave te kontrollit ne financimet kryesisht nga bizneset dhe subjektet private ne favor te partive politike ka krijuar nje terren te pershtatshem per nje nivel te larte te korrupsionit politik. "TI Albania vlereson cdo perpjekje per te permiresuar kete situate nga Kuvendi i Shqiperise, por i quan te pamjaftueshme vetem disa dispozita te cilat mund te perfshihen ne legjislacionin elektoral, pasi transparenca e financimeve te partive nuk eshte vetem nje ceshtje e izoluar ne periudha zgjedhjesh", thuhet ne raport.
Konstatimet TIA
1. Partite politike ne vend, vazhdojne te cenojne nje nga detyrimet e tyre kryesore kushtetuese, berjen publike te cdo lloj burimi financiar. Ato vazhdojne te fshehin ne menyre te vazhdueshme deklarimin e burimeve te tyre private.
2. Ne Shqiperi vazhdon te mungoje, nje kuader i vecante ligjor per kete ceshtje. Cdo iniciative per te perfshire disa elemente ne Kodin Zgjedhor, jo vetem qe eshte e vonuar, por edhe nuk garanton zbatimin e plote te detyrimeve kushtetuese.
3. Mungesa e vullnetit politik imponon mungesen e mekanizmave, kapaciteteve, instrumenteve dhe institucioneve, te cilat duhet te garantonin transparencen e procesit te financimeve te partive politike.
4. Financimet nga subjektet private, donacionet, dhuratat, apo ndihmat qe japin shoqerite tregtare, ne favor te partive politike, mbeten ende nje privilegj jashte cdo kontrolli fiskal dhe ligjor.
5. Vete partite politike nuk kane bere ende asnje perpjekje, per te ngritur kapacitete dhe per te shmangur vakuumin ne struktura me qellim auditimin e brendshem te financave dhe kjo gje vihet re pothuaj ne te gjitha partite politike ne vend.
6. TI ALBANIA vazhdon te konsideroje mungesen e transparences ne raportimin e aktivitetit ekonomik te partive politike, si nje veprimtari informale dhe nje nga komponentet e nje procesi te deshtuar politik per te formalizuar ekonomine ne vend.
7. Shoqerite tregtare te cilat jane financueset me te medha nuk jane te interesuara te formalizojne keto marredhenie dhe donacionet e tyre, pasi ne thelb kane interesa te ngushta per te perfituar ne proceset e prokurimeve, privatizimeve, sipermarrjeve publike.
TIRANE - Partite politike jane prekur nga korrupsioni. Raporti i Transparency International Albania, perfaqesuese e koalicionit mbare boteror te luftes kunder korrupsionit, ka arritur ne perfundimin se ne nje pjese te konsiderueshme te vendeve mes tyre dhe Shqiperia, partite politike jane mjaft te prekura nga korrupsioni, nuk kane financa te qendrueshme dhe aspak transparente. Konstatimi u be pas marrjes se rezultateve qe u mblodhen nga sondazhet e bera. Rezultatet nxoren ne pah faktin se menyra e financimit te partive politike ne Shqiperi, kryesisht gjate fushatave elektorale eshte problem, pasi nuk behen publike si duhet se nga vijne parate. "Transparency Interantional ne Shqiperi konstaton me keqardhje, se ende ka nje sere problemesh madhore ne financat e partive politike dhe kjo situate ka mbetur teresisht e pandryshuar prej vitesh", thuhet ne raport. Sipas tij, partite politike ne vend, vazhdojne te cenojne nje nga detyrimet e tyre kryesore kushtetuese, berjen publike te cdo lloj burimi financiar dhe vazhdojne te fshehin ne menyre te vazhdueshme, deklarimin e burimeve te tyre private. Shqetesues vleresohet fakti se kjo situate vjen pasi ne Shqiperi, mungojne ligjet per te detyruar partite te bejne publike se nga i gjejne parate. "Mungesa e vullnetit politik imponon mungesen e mekanizmave, kapaciteteve, instrumenteve dhe institucioneve, te cilat duhet te garantonin transparencen e procesit te financimeve te partive politike", theksohet ne raport. Sipas rezultateve te nxjerra, financimet nga subjektet private, donacionet, dhuratat, apo ndihmat qe japin shoqerite tregtare, ne favor te partive politike, mbeten ende nje privilegj jashte cdo kontrolli fiskal dhe ligjor. Dhe jane pikerisht partite politike,te cilat nuk kane bere ende asnje perpjekje, per te ngritur kapacitete dhe per te shmangur vakuumin ne struktura me qellim auditimin e brendshem te financave dhe kjo gje, vihet re pothuaj ne te gjitha partite politike ne vend. Transparency International Albania, vazhdon te konsideroje mungesen e transparences ne raportimin e aktivitetit ekonomik te partive politike, si nje veprimtari informale dhe nje nga komponentet e nje procesi te deshtuar politik per te formalizuar ekonomine ne vend" permendet ne raportin e bere publik dje nga kryetarja e saj, Marjana Papa. Sipas tij, shoqerite tregtare te cilat jane financueset me te medha, nuk jane te interesuara te formalizojne keto marredhenie dhe donacionet e tyre pasi ne thelb kane interesa te ngushta per te perfituar ne proceset e prokurimeve, privatizimeve, sipermarrjeve publike etj. Me keto menyra, ata kthehen keshtu jo vetem ne partnere ne abuzimin me pushtetin por edhe influencues ne vendimmarrje te rendesishme politike, ekonomike dhe institucionale. Pergjegjesia e vetme sipas, Transparency Interantional bie mbi vete partite qe nuk perpiqen ne hartimin e nje kuadri ligjor per te ndryshuar kete situate dhe eleminuar korrupsionin. Per kete arsye, informaliteti, mungesa e transparences dhe kuadrit ligjor, mungesa e kapaciteteve dhe mekanizmave te kontrollit ne financimet kryesisht nga bizneset dhe subjektet private ne favor te partive politike ka krijuar nje terren te pershtatshem per nje nivel te larte te korrupsionit politik. "TI Albania vlereson cdo perpjekje per te permiresuar kete situate nga Kuvendi i Shqiperise, por i quan te pamjaftueshme vetem disa dispozita te cilat mund te perfshihen ne legjislacionin elektoral, pasi transparenca e financimeve te partive nuk eshte vetem nje ceshtje e izoluar ne periudha zgjedhjesh", thuhet ne raport.
Konstatimet TIA
1. Partite politike ne vend, vazhdojne te cenojne nje nga detyrimet e tyre kryesore kushtetuese, berjen publike te cdo lloj burimi financiar. Ato vazhdojne te fshehin ne menyre te vazhdueshme deklarimin e burimeve te tyre private.
2. Ne Shqiperi vazhdon te mungoje, nje kuader i vecante ligjor per kete ceshtje. Cdo iniciative per te perfshire disa elemente ne Kodin Zgjedhor, jo vetem qe eshte e vonuar, por edhe nuk garanton zbatimin e plote te detyrimeve kushtetuese.
3. Mungesa e vullnetit politik imponon mungesen e mekanizmave, kapaciteteve, instrumenteve dhe institucioneve, te cilat duhet te garantonin transparencen e procesit te financimeve te partive politike.
4. Financimet nga subjektet private, donacionet, dhuratat, apo ndihmat qe japin shoqerite tregtare, ne favor te partive politike, mbeten ende nje privilegj jashte cdo kontrolli fiskal dhe ligjor.
5. Vete partite politike nuk kane bere ende asnje perpjekje, per te ngritur kapacitete dhe per te shmangur vakuumin ne struktura me qellim auditimin e brendshem te financave dhe kjo gje vihet re pothuaj ne te gjitha partite politike ne vend.
6. TI ALBANIA vazhdon te konsideroje mungesen e transparences ne raportimin e aktivitetit ekonomik te partive politike, si nje veprimtari informale dhe nje nga komponentet e nje procesi te deshtuar politik per te formalizuar ekonomine ne vend.
7. Shoqerite tregtare te cilat jane financueset me te medha nuk jane te interesuara te formalizojne keto marredhenie dhe donacionet e tyre, pasi ne thelb kane interesa te ngushta per te perfituar ne proceset e prokurimeve, privatizimeve, sipermarrjeve publike.