"Trajtimi i pacientit tek ne, le per te deshiruar"
Pacientet shqiptare nuk trajtohen ashtu sic duhet, nderkohe qe nuk i njohin fare te drejtat e tyre, pavaresisht se i kane ato. Nga ana tjeter edhe personeli shendetesor nuk kushton ndonje vemendje te madhe ndaj pacienteve. Per kete arsye Qendra e Cilesise dhe Akreditimit te Institucioneve Shendetesore ka organizuar nje takim, ku te diskutohet mbi pacientin dhe te drejtat e tij. Ne nje interviste per "Koha Jone" mjeku i njohur dhe drejtori i kesaj qendre Prof. Dr. Isuf Kalo, tregon se cfare eshte duke u bere tani me karten e pacientit dhe cfare synohet nga takimi qe zhvillohet per ta.
Profesor, per here te pare zhvillohet nje takim ku ne qender eshte pacienti. Kush eshte e vecanta?
Sot, 18 prilli eshte Dita Evropiane Per Te Drejtat e Pacienteve. Ekziston nje karte evropiane per te drejtat e pacienteve. Ne kete kuader ne menduam te bejme nje tavoline te rrumbullaket, per te thirrur te gjithe aktoret kryesore te cilet kane ndikim te madh ne lidhje me sherbimin ndaj pacienteve. Ne tryeze per here te pare jane pacientet, Ministria e Shendetesise, Avokati i Popullit, Qendra Kombetare e Cilesise, ISKSH etj. Nje tjeter e re eshte qe ky takim nuk do te jete predikues, por per here te pare drejtuesit e ketyre institucioneve do te degjojne. Se pari do te degjojme zerin e pacienteve, te cilet do te tregojne se si ndihen brenda sistemit shendetesor dhe natyrisht, ky eshte nje moment ndergjegjesimi per te gjithe aktoret, qe bashkerisht te dalim ne nje platforme per te mbrojtur te drejtat e pacienteve.
Perse behet kjo levizje nga ana e institucioneve shendetesore?
Kjo levizje eshte nje iniciative Evropiane, sepse ne te gjitha sistemet shendetesore eshte aktivizimi i pacienteve ne sistem, jo thjesht si perdorues te sistemit, jo thjesht si pagues te tij por si aktore qe marrin pjese ne menaxhimin e tij, ne menaxhimin e vete shendetit te tyre dhe te familjes se tyre, por edhe ne politikeberjen shendetesore. Pra, ketu behet fjale qe pacientet jane "ne dhe ata", pacientet jemi ne te gjithe, familjaret tane. Problemi eshte qe ky kujdes ndaj pacienteve nuk duhet bere si deri me sot i bazuar ne humanizem, si bamiresi, por i bazuar ne disa te drejta te kodifikuara te cilat ua kemi borxh. Dhe keto te drejta jane informimi i pacienteve, te edukimit te tyre, te dine se cfare behet me ta, pse behet me ta, dhenies se mendimit te tyre, respektimit si njerez dhe si kliente ne drejtim te kohe pritjes. Te drejta te tjera jane zgjidhjet e problemeve, siguria nga demtimet e mundshme. Ne kete kuader kjo eshte njera ane e te drejtave te pacienteve, te cilat duhet te shkojne paralel me rolin e tyre, me obligimin e tyre. Ajo qe duhet te theksohet eshte se institucionet shendetesore jane ne sherbim te pacienteve, te qytetareve. Pra ne duam qe pacientet te kene rol, pjesemarrje aktive. Por, qe te mbajne kete rol aktiv do te duhet te organizohet qe, se pari vete pacientet duhet te kuptojne problemet e shendetit etj.
Profesor Kalo, ju drejtoni nje qender, ate te cilesise dhe arritjeve te institucioneve shendetesore. Nga pyetesoret e organizuar, si eshte sherbimi ndaj pacientit sot?
Nga qendra jone deri me sot jane bere shume aktivitete dhe nje nder to eshte nje sektor, i cili i eshte dedikuar totalisht te drejtave te pacientit dhe rolit te tij. Ajo qe ka rezultuar deri me tani eshte se trajtimi i pacientit ne institucionet shendetesore le per te deshiruar dhe kjo eshte arsyeja e organizimit te ketij takimi. Le per te deshiruar nga mungesa e bashkepunimit nga te dy palet. Kjo sepse pacientet besojne se doktori eshte Zoti dhe keta duhet te thone vetem faleminderit, dhe nuk kane asnje rol dhe personeli shendetesor qe behet "mburravec" ne kuptimin qe une te kam ty ne dore dhe cdo gje eshte ne doren time. E verteta eshte qe duke mos u njohur te drejtat nga te dy palet, duke mos u ligjeruar dhe mos pasur nje presion per respektimin e tyre ka abuzim nga te dy palet. Une them qe pergjegjesine me te madhe e kane bluzat e bardha ndaj edhe ne kemi marre keto iniciativa konkrete.
Profesor, per here te pare zhvillohet nje takim ku ne qender eshte pacienti. Kush eshte e vecanta?
Sot, 18 prilli eshte Dita Evropiane Per Te Drejtat e Pacienteve. Ekziston nje karte evropiane per te drejtat e pacienteve. Ne kete kuader ne menduam te bejme nje tavoline te rrumbullaket, per te thirrur te gjithe aktoret kryesore te cilet kane ndikim te madh ne lidhje me sherbimin ndaj pacienteve. Ne tryeze per here te pare jane pacientet, Ministria e Shendetesise, Avokati i Popullit, Qendra Kombetare e Cilesise, ISKSH etj. Nje tjeter e re eshte qe ky takim nuk do te jete predikues, por per here te pare drejtuesit e ketyre institucioneve do te degjojne. Se pari do te degjojme zerin e pacienteve, te cilet do te tregojne se si ndihen brenda sistemit shendetesor dhe natyrisht, ky eshte nje moment ndergjegjesimi per te gjithe aktoret, qe bashkerisht te dalim ne nje platforme per te mbrojtur te drejtat e pacienteve.
Perse behet kjo levizje nga ana e institucioneve shendetesore?
Kjo levizje eshte nje iniciative Evropiane, sepse ne te gjitha sistemet shendetesore eshte aktivizimi i pacienteve ne sistem, jo thjesht si perdorues te sistemit, jo thjesht si pagues te tij por si aktore qe marrin pjese ne menaxhimin e tij, ne menaxhimin e vete shendetit te tyre dhe te familjes se tyre, por edhe ne politikeberjen shendetesore. Pra, ketu behet fjale qe pacientet jane "ne dhe ata", pacientet jemi ne te gjithe, familjaret tane. Problemi eshte qe ky kujdes ndaj pacienteve nuk duhet bere si deri me sot i bazuar ne humanizem, si bamiresi, por i bazuar ne disa te drejta te kodifikuara te cilat ua kemi borxh. Dhe keto te drejta jane informimi i pacienteve, te edukimit te tyre, te dine se cfare behet me ta, pse behet me ta, dhenies se mendimit te tyre, respektimit si njerez dhe si kliente ne drejtim te kohe pritjes. Te drejta te tjera jane zgjidhjet e problemeve, siguria nga demtimet e mundshme. Ne kete kuader kjo eshte njera ane e te drejtave te pacienteve, te cilat duhet te shkojne paralel me rolin e tyre, me obligimin e tyre. Ajo qe duhet te theksohet eshte se institucionet shendetesore jane ne sherbim te pacienteve, te qytetareve. Pra ne duam qe pacientet te kene rol, pjesemarrje aktive. Por, qe te mbajne kete rol aktiv do te duhet te organizohet qe, se pari vete pacientet duhet te kuptojne problemet e shendetit etj.
Profesor Kalo, ju drejtoni nje qender, ate te cilesise dhe arritjeve te institucioneve shendetesore. Nga pyetesoret e organizuar, si eshte sherbimi ndaj pacientit sot?
Nga qendra jone deri me sot jane bere shume aktivitete dhe nje nder to eshte nje sektor, i cili i eshte dedikuar totalisht te drejtave te pacientit dhe rolit te tij. Ajo qe ka rezultuar deri me tani eshte se trajtimi i pacientit ne institucionet shendetesore le per te deshiruar dhe kjo eshte arsyeja e organizimit te ketij takimi. Le per te deshiruar nga mungesa e bashkepunimit nga te dy palet. Kjo sepse pacientet besojne se doktori eshte Zoti dhe keta duhet te thone vetem faleminderit, dhe nuk kane asnje rol dhe personeli shendetesor qe behet "mburravec" ne kuptimin qe une te kam ty ne dore dhe cdo gje eshte ne doren time. E verteta eshte qe duke mos u njohur te drejtat nga te dy palet, duke mos u ligjeruar dhe mos pasur nje presion per respektimin e tyre ka abuzim nga te dy palet. Une them qe pergjegjesine me te madhe e kane bluzat e bardha ndaj edhe ne kemi marre keto iniciativa konkrete.