Borxhi i brendshem, 3 here me shume se i jashtmi
Borxhi qe qeveria i ka bankave vendase nepermjet shitjes se letrave me vlere (bono thesarit dhe obligacione) rezulton 3.1 miliarde euro ne fund te periudhes nentemujore. Me se shumti, detyrimet vendase jane te emetuara ne borxh afatshkurter bono thesari ne me shume se 70 per qind te totalit. Kosto e borxhit te brendshem per koke arrin ne 860 euro per person. Ne funksion te permiresimit te menaxhimit te borxhit publik, Ministria e Financave po synon te zbatoje politika, te cilat synojne zhvillimin e tregut primar te letrave me vlere te Qeverise, nepermjet zgjerimit te bazes se investitoreve dhe shtimit te llojit te instrumenteve. Keshtu, ne ankandet e bonove te thesarit ka ardhur duke u rritur pjesemarrja e individeve, sektorit jobankar, si dhe bankave te nivelit te dyte. Pjesemarrja e tyre ka qene e larte dhe ne ankandet e obligacioneve. Kjo ka sjelle ndryshim ne strukturen e stokut te borxhit te brendshem, sipas mbajtesve. Nje hap pozitiv ne kete drejtim ka qene nenshkrimi ne muajin shtator te 2007 i marreveshjes se re me Banken e Shqiperise per emetimin e obligacioneve afatgjata ne forme regjistrimi, me ane te se ciles percaktohen procedurat per pjesemarrjen ne ankand te personave juridike dhe fizike, vendas e te huaj. Me nenshkrimin e kesaj marreveshjeje, Ministria e Financave synon qe te zgjeroje bazen e investitoreve ne tregun primar te obligacioneve, ndermjet individeve, shoqerive te sigurimit dhe institucioneve te tjera financiare.
"Marreveshja e re per emetimin e obligacioneve, e firmosur midis Ministrise se Financave dhe Bankes se Shqiperise, krijon kuadrin e nevojshem rregullator per t'i dhene fund monopolit, qe sistemi bankar ka zoteruar ne investimin e tregut primar te obligacioneve, duke i lene hapesire edhe personave juridike e fizike, vendas dhe te huaj", jane shprehur zyrtaret e Ministrise se Financave. Liberalizimi i tregut te letrave me vlere te qeverise ne aspektin e pjesemarrjes se shume aktoreve ne tregun primar, do te lehtesonte edhe qeverine nga pagesat e interesave te borxhit te brendshem Me kete mase pritet te ulet norma e interesit te bonove te thesarit, qe do te ndikoje ne uljen e interesit te kredive ne leke. Bankat e nivelit te dyte i japin kredite ne monedhen vendase, duke marre per baze interesin e bonove te thesarit, plus nje perqindje qe banka i ve nga llogaritjet e veta. Keshtu qe, sa me i larte te jete interesi i bonove te thesarit, aq me i larte eshte interesi i kredive me leke.
Mbajtesit e borxhit te brendshem te qeverise
Banka e Shqiperise 18.11%
Raiffeisen Bank 34.78%
Banka te tjera 33.36%
Institucione jo banka 2.04%
Fond i pensioneve 7.39%
Rezerve valutore 4.32%