Bum ekonomik ne Bosfor - Kush perfiton nga rritja ekonomike e Turqise
Si gjigante ne mantel prej xhami ngrihen gratacielat ne qiell mbi Maslak-un dhe Leventin lagjet e financave te metropolit 15 milionesh Stamboll. Tabela te medha me reklama perpara kantiereve te ndertimit te tregojne ketu po ngrihen qendra te reja firmash zyra banka. Me 89 perqind u rrit ekonomia turke sipas institutit te statistikes TurkStat vitin e kaluar. Ne Evrope turqit ne kete menyre kane qene kryesues midis shteteve te G-20-es. Vetem Kina arriti te shenoje kuota me te larta rritjeje.
Bildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift Treg ne Stamboll. Nxitja e konsumit te brendshem i dha krahe rritjes ekonomike
Vende ne ekspansion ekonomik si Turqia rriten ekonomikisht cdo vit shume me teper se vendet e industrializuara. Por eshte e habitshme se sa shpejt u rimekemb ekonomia turke nga recesioni i vitit 2009 shprehet Zuumlmruumlt Imamoglu nga Instituti i Kerkimeve Ekonomike Betam ne Universitetin e Stambollit Bahcesehir
bdquoQeveria u ka dhene konsumatoreve lehtesi ne tatime per shume mallra konsumi vecanerisht per automjete dhe aparatura elektronike si frigorifere soba ose kompjutera. Gjate ketyre muajve konsumi u rrit dhe kjo e ndihmoi ekonomine.
Qe ne vitin 2001 Turqise iu desh te kapercente krizen vetjake ekonomike. Qeveria e re nen Tayyip Erdoganin dhe Partine e tij Drejtesi dhe Zhvillim AKP e riorganizoi pas kesaj nga themeli ekonomine pakesoi borxhet shteterore e drejtoi ekonomine me shume drejt eksportit.
bdquoPikerisht ky modernizim kjo rritje e aftesise per konkurence e ekonomise turke ne dege te cilat nuk jane me vetem tekstile dhe veshje dhe fruta ekzotike si me pare por edhe industri automobilistike kimi ndertim makinash hekur dhe celik- pra nje sfere shume e gjere ndash kjo sigurisht krijoi nje baze mbi te cilen mund te mbeshteteshe pas renies ekonomike te viteve 2008/2009
- thote Markus Knupp perfaqesues per Turqine ne Germany Trade and Invest GTAI ne shoqerine shteterore per nxitjen e tregtise me jashte. Por rritja ekonomike nxitet edhe nga popullata e re dhe e gatshme per konsum thote Knupp.
Popullsi e re dhe e gatshme per konsum
Rreth 75 milione vete jetojne ne Turqi gjysma e tyre jane me te rinj se 30 vjec. Dhe ata kane me shume para ne xhepa te ardhurat per fryme sot sipas statistikave jane kater here me te larta se tete vjet me pare.
Nje treg i forte i brendshem dhe stabiliteti politik terheqin me teper kapital te huaj ne Bosfor. Eksperti i investimeve Marcus Knupp shpjegon
bdquoPo te hedhesh veshtrimin perreth ketu do te te zere syri gjithnje e me shume marka produktesh qe i njohim ne Gjermani por edhe keshilltare zyra avokatesh etj. Dhe pastaj vazhdon nje grup i madh sipermarrjesh te vogla e te mesme te cilat guxojne te hedhin hapin ne Turqi.
Rreth 4300 sipermarrje gjermane qene regjistruar ne fund te vitit 2010 tek zyra turke e thesarit tendenca eshte ne rritje.
Bildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift Bursa e Stambollit. Interes ne rritje i investuesve te huaj
bdquoKostot e pagave ne Turqi jane natyrisht me te uleta se sa ne Gjermani por ky vend nuk hyn me ne zonat ekonomike te lira sepse nderkohe eshte zhvilluar ne ate mase sa ketu mund te realizosh edhe produkte me kerkesa me te larta.
Nje shembull eshte prodhuesi gjerman i kamioneve dhe autobuseve MAN. Ne kryeqytetin turk Ankara kjo sipermarrje gjermane nderton autobuse udhetimi per brenda dhe jashte vendit dhe i eksporton ato qe atje ne me shume se 40 vende.
Edhe sipermarrjet turke e kane zbuluar interesin e tyre ne Gjermani. Keshtu ne vitin 2007 koncerni i perzier Koc bleu prodhuesin gjerman te televizoreve Grundig.
Por ka edhe zera paralajmerues. Disa vezhgues druhen se si pasoje e rritjes shume te shpejte ekonomike cmimet dhe shkalla e inflacionit do te dalin jashte kontrollit. Edhe krizat ne vendet fqinje luajne rolin e tyre.
Autor Julia Hahn / Auron Dodi
Redaktoi E. Xhani