Do të ishte mirë të mendonim për Tibetin e pas Dalai Lamës

Në shtypin e djeshëm, gjithmonë i kujdesshëm korrespondenti nga SHBA-të, Maurizio Molinari vuri në dukje se këtë herë, ndryshe nga takimi i parë në shkurt 2010, presidenti Obama nuk e ka trajtuar Dalai Laman “me kujdes” duke e detyruar që të dalë nga porta dalëse nga frika e reagimit nga Pekini. Kësaj here, thotë Molinari, Tenzin Gyatso u prit me nder në Sallën e Hartës së Shtëpisë së Bardhë dhe u bë gjithashtu një foto që i tregon të dy në takim duke biseduar me një filxhan çaj. U fol për të drejtat e njeriut dhe Obama u ka kërkuar kinezëve që të krijojnë një dialog me autoritetet tibetiane në mërgim, duke pasur parasysh se administrata amerikane e konsideron Tibetin pjesë integrale e Republikës Popullore. Një qëndrim pajtues ka siguruar reagimin e Pekinit gjatë fundjavës që foli për një “goditje të rëndë” të marrëdhënieve sino-amerikane. Dje, në lidhje me vizitën e ardhshme të Ministrit të Jashtëm Franko Fratini në Kinë, mbi çështjen është kthyer edhe deputetja e PD në Parlamentin Europian, Deborah Serracchiani, duke i kërkuar ministrit që të mos “harrojmë kurrë” çështjen e të drejtave të njeriut në Tibet: “Askush nuk është aq naiv që të mos kuptojë rëndësinë e partneritetit strategjik me Kinën”, tha Serracchiani, “për shkak se ky vend mund të kontribuojë në mënyrë thelbësore në stabilitetin e tregjeve dhe marrëveshjeve sovrane të  borxhit që Italia ka shumë nevojë në këtë kohë. Megjithatë, ngjarjet e fundit në Vendet e Mesdheut na kanë mësuar se nuk është gjë e mençur  të mbahet loja e interesave ekonomike e lojës e ndarë  nga të drejtat e njeriut”.
Që zemrat ngrohen për Dalai Laman njihet shumë mirë dhe nëse Serracchiani kërkon një model, të patejkalueshëm, që të luftojë betejën e drejtave të njeriut në Tibet, ne ju sugjerojmë të shikojmë paraardhësit të Obamës, George W. Bush, i cili në vitin 2007 i dha (me naivitet?) Gyatso nderimin më të lartë, Medaljen e Artë të Kongresit të Shteteve të Bashkuara, pa e vrarë mendjen për reagimin e Pekinit. Por duke thënë këtë, ndoshta tani është kohë për të bërë një reflektim të shkurtër reflektimi dhe kontingjent siç mund të jetë një artikull gazete për Dalai Lamën dhe atë çfarë ai ka arrirë përmes dekadave dhe përpjekjeve për lirinë e vendit të tij.
Gjykimi nuk është plotësisht pozitive çfarëdo që mund të thonë. Gyatso sigurisht arriti ta kalojë çështjen e Tibetit në faqet e para të të gjitha gazetave, duke martuar "shkakun" e pavarësisë së  Tibetit nga Sporti Hollywoodian, për ti dhënë një vlerë universale, duke e lidhur atë me betejat (shenjta) për lirinë fetare dhe lirinë individuale, për jo dhunën dhe dhembshurinë për të tjerët. Dalai Lama ka qenë një mësues politik dhe shpirtëror për njerëzit e tij dhe gjithashtu njihet se ka bërë një hap prapa marsin e shkuar (ndoshta ai priti shumë gjatë). Ai mori Çmimin Nobel të Paqes dhe shumë çmime të tjera të mëdha dhe tani duket i gatshëm për të bekuar një klasë të re politike që do të hedhë detyrat e mbledhjes së fryteve të trashëgimisë së tij.   
Duke e menduar mirë, ndërmjetësimi mediatik i çështjes së Tibetit nuk ka bërë hapa të mëdha për popullin tibetian, i cili vazhdon të rebelohet kundër autoriteteve kineze (nga 1959 deri në 2008) pa arritur të krijojë negociata serioze me Pekinin. Pas pushtimit, Gyatso u përpoq të bënte marrëveshje me Maon (ai ishte i deleguar në seancën e parë të Kongresit Kombëtar të popullit dhe do të kishte më në fund një formalisht një detyrë në komision deri në fillim të viteve 60). Më pas iku në Indi falë CIA-s, në “Lhasën e vogël” që u bë në pak vite një magnet për disidentët tibetianë, por situata nuk ndryshoi shumë edhe pas vëmendjes që i kushtoi media dhe qeveritë perëndimore. Prandaj le të themi, në mënyrë provokuese, Frattini duhet t’i shprehë partnerëve tanë kinezë çështjen e të drejtave të njeriut, por edhe duhet të fillojë vlerësimin se kush do jetë, ose kush do të  jenë në të ardhmen pasardhësit e Dalai Lamës, një ushtrim që ndoshta do të jetë i dobishëm dhe për administratën Obama. Një herë, një zyrtar nga Afrika e Jugut tha se të flasësh keq për Gyatson do të dukesh si “ai që vret Bambin”. Konsensusi jo kritik ndaj Dalai Lamës nga ana e komunitetit ndërkombëtar me kalimin e kohës rrezikoi të shtypë çdo alternativë duke kristalizuar situatën. Mos harroni se edhe Gyatso ka skeletët e tij në dollap (financimet e marra nga kulti Aum Shinrikyo, kanë ngritur aktorin amerikan, Steven Seagal në mishërimin e Lamës së budizmit tibetian, persekutimet kundër “heretikëve” të Dorje Shugden si edhe testi i miratimit termo-bërthamor i Indisë) mund të duket e pakëndshme, por duhet për të inkuadruar në mënyrë historike personazhin, në të mirë e në të keq. Karizmatik, i aftë të eksportojë budizmin në botën e një koktejli të reformizmit, dëshmi personale, filma të famshëm si Kundun dhe Shtatë vjet në Tibet, Dalai Lama ishte dhe një njeri i mbërthyer në të shkuarën mijëra vjeçare të vendit të tij, jo asaj idilike, por konkrete, një botë e vjetër feudale dhe e dominuar nga një kastë fetare. Ne nuk duam të sjellim një tablo negative, por një nxitje për të menduar Tibetin e ardhshëm. Këtë vit, Gyatso dha dorëheqjen nga qeveria në mërgim. Në raste të tjera ka thënë se në të ardhmen detyra e Dalai Lamës mund të shfuqizohet dhe pasardhësi i tij do të jetë një grua (dhe nuk ndodhet në Tibet). Kushdo qoftë, duhet të mendojë shkakun e vetëvendosjes me instrumente të reja që nuk janë ekskluzivisht ato të komunikacionit, megjithatë, duke shfrytëzuar shikueshmërinë që 14 Dalai Lama 14 vjeç, i dha çështjes së fundit të viteve 80 deri sot.“Mendoj se do të kem shumë dyshime nëse Kina do të adaptojë nga një ditë në tjetrën sistemin demokratik, nëse autoriteti qendror bie, mund të gjendemi në një situatë kaotike dhe kjo nuk është në interesin e askujt”. Kjo frazë nuk u shqiptua nga një mandarin komunist,veçanërisht i shqetësuar nga presionet e vazhdueshme mbi të drejtat njerëzore më prejardhje nga Perëndimi, por nga Tenzin Gyatso.
Marrë nga sajti “loccidentale.it”