Gjermanët, notën nëntë për Barack Obamën

Me premtimin "Yes we can" Barack Obama hyri në fushatën zgjedhore dhe pastaj në janar 2008 në Shtëpinë e Bardhë. Një vit më vonë është e qartë se edhe një burim shprese si Obama nuk mund t'i zgjidhë të gjitha problemet.

Krahasimet janë legjendare. Shumë më parë se të fitonte zgjedhjet presidenciale, Barack Obama u krahasua me një frymë me John F. Kennedy-n, Martin Luther King-un apo me Abraham Lincoln-in. Në Berlin atë e brohoritën dhjetëra mijëra gjermanë dhe autobiografia e tij u bë bestseller në mbarë botën.

Por sa më të mëdha janë shpresat, aq më shumë ngrihet për Presidentin e ri Barack Obama, lartësia prej nga mund të bjerë. Shpresa e botës ishte që Obama ta zhbënte sa më parë të ishte e mundur politikën e jashtme agresive të George W. Bushit. Amerikanët nga ana e tyre shpresonin që Presidenti, në vend të konflikteve globale, në mesin e krizës ekonomike, të merrej më në fund me politikën e brendshme.

T'i plotësojë këto shpresa relativisht kontradiktore, është e vështirë edhe për një politikan me dhunti elokuence, si Barack Obama. Dhe me të vërtetë konstaton Reinhard Rode, ekspert për politikën amerikane në Universitetin e Halles, shkëlqimi i kandidatit Obama pas një viti në post është zbehur disi. "Në Evropë dhe te një pjesë e zgjedhësve ai është vlerësuar kaq lart si rezultat i zhgënjimit nga paraardhësi. Ai u shpall gati politikan i shenjtë. Dhe dikur pastaj vjen zgjimi e realiteti dhe ai tani ka ardhur".

Në SHBA përqindja për aprovimin ndaj qeverisjes së Obamës fillimisht mbi 70 për qind ka rënë tashmë në afro 50 për qind. Edhe në Evropë Obama nuk vlerësohet më vetëm pozitivisht, sepse shpresat e shumë evropianëve, se Presidenti i ri i SHBA-së mund të zgjidhte si të thuash i vetëm problemet ndërkombëtare, janë zhgënjyer gjatë vitit të tij të parë në post, shpjegon Michael Zürn, ekspert për Amerikën në qendrën shkencore në Berlin. "Shumë prej shpresave të mëdha nuk janë arritur, kjo nuk diskutohet. Ne nuk kemi asgjë në dorë për rregullimin e tregjeve financiare dhe as në politikën ndaj klimës, as në çështje të ndryshme të Lindjes së Mesme nuk kemi bërë shumë përparime". Pa diskutim, që shumë shpresa nuk janë plotësuar.

Në fakt, Obama nuk mund të dëshmojë akoma asnjë sukses në politikën e jashtme, por ama ai jo vetëm që i ka dhënë fund stilit të Bushit, por në shumë sfera edhe politikës së tij të jashtme. Kështu, Obama e shpalli të përfunduar erën e unilateralizmit, jo vetëm me retorikë. Në praktikë, p.sh. i ka bërë thirrje Iranit për bisedime; ka lehtësuar embargon tregtare kundër Kubës; ka iniciuar tërheqjen nga Iraku dhe ka ndaluar sistemin e mbrojtjes nga raketat në Evropën Lindore. Që reagimi ndaj këtyre masave nuk qe gjithnjë ai që shpresohej, bën të qartë vetëm që në botën e globalizuar një president i SHBA-së nuk mund t'i zgjidhë më i vetëm konfliktet. Kjo vlen të thuhet edhe për problemin më të vështirë, Afganistanin, ku Obama, pas një hezitimi të gjatë, ka vendosur për një shtim të ndjeshëm të trupave.

Masat më të rëndësishme të Obamës në politikën e jashtme nuk mund t’i quash as gjeografike dhe kontraktuale, është më shumë hapja e Amerikës ndaj botës. Nën drejtimin e Obamës në politikën ndërkombëtare ka hyrë një ton i ri dhe qeveria amerikane nuk vepron më sipas motos "Me ne ose kundër nesh", shpjegon Michael Zürn : "Koncepti multilateralizëm është përsëri një koncept për të cilin mund të flasësh. Edhe normat ndërkombëtare njihen si të tilla dhe për këtë është arritur diçka".

Ndërsa në politikën e brendshme Obama ka mundur të fitojë pikë me një temë, ku Presidenti i fundit demokrat, Bill Clinton, e ka pasur shumë të vështirë: reforma shëndetësore. Natyrisht, projekti që të gjithë amerikanët të hyjnë në sigurimin shëndetësor nuk është realizuar akoma, por shanset janë të mira që projekti prestigjioz i Obamës të miratohet para votimit të në Kongres në nëntor.

Për shkak të situatës së vështirë që gjeti dhe shpresave të mëdha që vareshin tek ai, Barack Obama e ka kryer mirë punën në vitin e parë të presidencës, mendon edhe Reinhard Rode: "Unë do t'i jepja një nëntë në politikën e brendshme dhe atë të jashtme. Me siguri jo njësh, po ky nuk ishte vit ku mund të merrje dhjeta".