Merkozy pa ide te reja
Ne deklaraten e saj para Bundestagut kancelarja mbeti e paqarte. Nje goditje te prere per zgjidhjen e krizes se borxheve ne zonen e euros nuk do te kete por nje diskutim te gjate per ndryshimin e traktateve evropiane beri te ditur Angela Merkel. Ky nuk eshte sinjali te cilin presin tregjet financiare. Edhe partneri i saj ne shpetimin e euros Nicolas Sarkozy mbeti relativisht i paqarte me fjalimin e tij ne Toulon. Nevojitet nje union stabiliteti me rregulla te forta kjo eshte kredoja e dy politikaneve qe ne shtypin francez shkrihen ne Merkozy. Bashkimi fiskal me nje kontroll te buxheteve kombetare eshte sigurisht menyra e drejte per te luftuar shkaqet e krizes shtimin e borxhit te shteteve. Por ndryshimet e marreveshjeve nuk ndihmojne shume ne krizen aktuale e cila fsheh nje rrezik per implosion e bashkimit monetar.
Po behet e qarte se qeveria gjermane eshte e gatshme qe te toleroje blerje te tjera masive te obligacioneve qeveritare nga Banka Qendrore Evropiane BQE. Banka Qendrore Evropiane eshte ne moment i vetmi institucion qe eshte ne gjendje te ule normat e interesit te shteteve ne borxhe. Qe prej kesaj jave ajo blen obligacionet por me zgjerimin e sasise se parave. Ajo krijon sasi parash per te blere obligacione italiane dhe spanjolle. Kjo do te coje ne fund te fundit ne inflacion ne zhvleresim te monedhes.
Kancelarja dhe presidenti francez nuk jane aq te sinqerte sa cishin ministrat e tyre te financave ne fillim te kesaj jave. Ata pranuan se fondi financiar evropian i shpetimit EFSF eshte shume i vogel me mariftetet teknike per te rivendosur besimin te obligacionet qeveritare evropiane. Fondi Monetar Nderkombetar duhet perfshire sepse nuk ka ende nje Fond Monetar Evropian. Unionin i Stabilitetit qe propozojne tani Merkel dhe Sarkozi ata mund ta kishin patur qe para nje viti. Komisioni Evropian pati propozuar te njejten gje qe Merkel dhe Sarkozy e refuzuan.
Nese vendet e tjera eurozones per te mos folur per te gjitha 27 vendet anetare te BE mund te binden per planin e fundit eshte me shume se e diskutueshme. Ne te njejten kohe kriza ne sektorin bankar dhe ngurrimi i bankave per dhenien e kredive po merr permasa gjithnje e me kercenuese. Asnje fjale per kete nga Merkel dhe Sarkozy. Gjithsesi kancelarja dhe presidenti francez jane te gatshem per te marre drejtimin dhe per ta provuar nga fillimi. Vetem se ato qe ato duan te sugjerojne jane te pamjaftueshme. Vendimet e samitit te fundit ne fund te tetorit kane mbetur pak a shume pa efekt apo akoma nuk jane vene ne jete. Per shkurtimin e borxhit per Greqine vazhdon te negociohet ende me bankat. Rikapitalizimi i instituteve financiare do te zgjase deri ne vere. Zgjerimi i EFSF fondit te shpetimit nuk ka pasur sukses. I ashtuquajturi mur mbrojtes kunder infektimit te vendeve te tjera te eurozones nuk ekziton ende.
Merkel dhe Sarkozi shfrytezojne ende kohen. Vetem kur menaxhimi financiar te jete perqendruar ne nje institucion qendror te BE ose qeveri te biznesit ata do te miratojne kolektivizimin e borxhit. Kjo mund te zgjase shume muaj. Deri atehere Banka Qendrore Evropiane do te duhet te vazhdoje te marre bligacione qeveritare te papershtatshme per shitje ne tregun e lire. Ky veprim mund te quhet edhe kolektivizim i borxhit pasi per Banken Qendrore Evropiane jane bashkarisht pergjegjese te gjitha vendet e eurozones. Vetem qe ta pranoje kete kancelarja nuk do sepse atehere ata do te duhej te hiqte dore nga nje qendrese gje qe nuk ka dashur ta beje kurre.
Fjalimet e dy politikaneve me te rendesishem ne eurozone sollen pak gjera te reja. Tani mbetet vetem te shpresohet ne takimin e tyre te krizes te henen 05.12. 2011 ne Paris. Nese aty nuk paraqiten zgjidhje te reja BE dhe nderkombetarisht humbet kredibilitetin sepse e konsiderojne te paafte per te vepruar perballe nje kercenimi ekzistencial. shte koha qe vendet e euros te deklarojne se ata duan te mbrojne me te gjitha mjetet monedhen e tyre ose do te heqin dore nga eksperimenti bashkimi monetar. shte koha per nje deklarate te sinqerte per qytetaret e BE-se qe ato te gjithe do te duhet te paguajne per borxhin qe pasurite e tyre gradualisht do te zhvleresohen dhe shpenzimet do te rriten.
Autor Bernd Riegert
Redaktoi Angelina Verbica