Shfaqja e bombes berthamore te Izraelit
Per dekada me radhe Izraeli ka mbajtur nje qendrim te turbullt as pohues dhe as mohues lidhur me zoterimin e armeve berthamore. Tashme ka ardhur koha qe Izraeli te marre ne konsiderate politiken qe do te ndjeke lidhur me kete ceshtje duke ditur se duhet vepruar pa vene ne rrezik sigurine kombetare
Nen hijen e Holokaustit Izraeli ka bere perpjekje per te siguruar armet berthamore. Megjithate frika e genocidit eshte celesi per te kuptuar vendimin e marre nga Izraeli. Frika po ashtu ka nxitur edhe vetepermbajtjen.
Mbi te gjitha nese armiqte e Izraelit do te vazhdojne te jene ne kerkim te bombes shteti hebre ka per tu perballur me shkaterrimin qe mund te shkaktoje nje densitet popullsie shume me te vogel.
Ky kombinim i vendimit dhe vetepermbajtjes coi ne kerkimin e nje kodi qe eshte e ndryshme krahasuar me te gjitha shtetet qe zoterojne arme berthamore.
Izraeli as konfirmon as mohon qe zoteron arme berthamore ne te vertete qeveria kundershton te thote dicka faktike lidhur me aktivitetet berthamore ne Izrael. Qytetaret izraelite jane nxitur nga ligji qe ta ndjekin procesin.
Keshtu kane vepruar si fillim nepermjet censurimit te qeverise dhe vetecensurimit nga media. Ky qendrim eshte i njohur si turbullire berthamore ose ne gjuhen hebreje amimut.
Politika dhe praktika e turbullires berthamore u kodifikua me 1969 ne nje pakt teper sekret midis kryeministrit te Izraelit Golda Meir dhe presidentit amerikan Richrad Nixon. Edhe pse kjo marreveshje nuk eshte njohur apo dokumentuar ekzistenca e tij u zbulua me 1991 nga gazetari izraelit Aluf Benn dhe me shume informacion doli ne drite nga disa memo te paklasifikuara lidhur me takimin e Nixon me 1969 bashke me Meir shkruar prej keshilltarit te sigurise te Nixon Henry Kissinger.
Sipas paktit Nixon-Meir per aq kohe sa Izraeli nuk e beri te ditur publikisht zoterimin e armeve berthamore Shtetet e Bashkuara te Amerikes do ta toleronin dhe do ta ruanin programin berthamor te Izraelit.
Duke qene se te gjithe presidentet amerikane dhe kryeministrat e Izraelit kane rikonfirmuar politikat e tyre edhe Barack Obama ne nje takim me kryeministrin izraelit Netanjahu ne korrik te ketij viti eshte shprehur se Ne besojme shume se duke dhuruar formatin kulturen Izraeli ka nevoja unike sigurie. i duhet te perballet me kercenimet hellip Dhe Shtetet e Bashkuara te Amerikes nuk kane per ti kerkuar kurre Izraelit qe te ndermarre ndonje hap qe mund te minoje interesat e sigurise se vet.
Pergatiti Rudina Dahri