eshtje kohe - Eurobondet do te vijne
Ne Eurozone ka shume probleme. Jo vetem normat e interesit per obligacionet shteterore italiane dhe greke jane rritur serish ne nivel te rrezikshem por edhe Franca Holanda Finlanda dhe Austria - vende te cilat ashtu si Gjermania gezojne noten me te larte te bonitetit - duhet te pranojne norma me te larta interesi per titujt e tyre shteterore te borxhit. Te merkuren 23.11.2011 edhe Gjermania e cila konsiderohet si ishulli i fundit i shpetimit nuk arriti te gjente bleres te mjaftueshem per obligacionet e saj dhjetevjecare.
Tre variante
Kur vende te vecanta te nje unioni monetar nuk arrijne te rifinancohen ne tregun financiar ose iu duhet te pranojne interesa shume te larte eshte logjike te mendohet per obligacione te perbashketa. Nga Komisioni i BE-se prezantohet tre variante te eurobondeve. Se pari ne vend te obligacioneve kombetare te emetohen vetem obligacione te perbashketa. Keshtu te gjithe pergjigjen bashkarisht per te gjitha borxhet. Ne variantin e dyte borxhet e nje vendi mbeshteten deri ne masen 60 per qind te produktit te brendshem bruto nga vendet e tjera. Pjesa e mbetur e deficiteve duhet financuar nga vete vendet perkatese. Ekziston edhe varianti i trete i bute i eurobondeve sipas tij cdo vend pergjigjet me nje perqindje te caktuar per euro-obligacionet.
Kancelarja Merkel vazhdon ti refuzoje eurobondet
Nga te gjitha variantet do te perfitonin vendet me borxhe te larta te cilat me siguri do te paguanin interesa me te uleta per rifinancimin. Ndersa per vende si Gjermania pesha e interesave do te rritej. Pra nuk eshte habi qe kundershtaret e kesaj ideje i gjen kryesisht ne Gjermani. Eksperti per financat Max Otte argumentonBildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift Skeptik ndaj eurobondeve - eksperti i financave Max Otte
Behet fjale per konflikt sistemi mes vendeve ne veri dhe atyre ne jug te Evropes mes atyre qe kursejne dhe atyre qe hyjne ne borxhe. Dhe nese do te fusnim tani ne qarkullim eurobonde nen kete trysni kam frike se vendeve ne borxhe do tiu behet shume e lehte.
Pikerisht per kete arsye kancelarja Merkel nuk heq dore nga qendrimi i saj refuzues ndaj eurobondeve. Ajo u shpreh e zemeruar ne parlamentin federal gjerman Bundestag ndaj planeve te Komisionit te BE-se
Efekti komunikativ do te jete qe permes ndarjes se peshes se borxheve ne me shume supe mund te shpetojme nga mangesite strukturore te unionit monetar evropian. Por pikerisht kjo nuk do te jete e mundur.
Fillimisht ndryshim i marreveshjeve pastaj eurobondet
Ketu mangesi strukturore kerkon te luftoje tani kancelarja. Se bashku me aleatin e saj me te rendesishem presidentin francez Nicolas Sarkozy Merkel do te beje propozime per ndryshime te marreveshjeve te BE-se perpara samitit te BE-se ne 9 dhjetor. Ne thelb fjala eshte per te drejta nderhyrjeje ne planfikimet e buxheteve kombetare. Kjo do te thote qe cdo vend i Eurozones duhet tia paraqese projekt-buxhetet fillimisht Komisionit te BE-se Parlamentit Evropian apo nje instance te re te krijuar enkas perpara se te miratohen nga parlamentet kombetare. Kjo duhet ti jape fund krijimit te borxheve pa kufi dhe te pengoje kriza te ketyre permasave ne te ardhmen.
Keshtu ndermerren hapat e pare drejt nje unioni fiskal. Nese administruesja e krizes Merkel e arrin kete Udo Steffen nga School of Finance ne Frankfurt mendon se kancelarja nuk do ti refuzoje me gjate eurobondetBildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift Emetimi i eurobondeve vetem ceshtje kohe mendon prof. Udo Steffens
Nuk eshte fjala vetem per nje po ose jo per eurobondet. Behet fjale per gjetjen e momentit te pershtashem. Gjermania dhe vecanerisht kancelarja druhen se nese leshojne nga duart kete gur te fundit do te bjere trysnia ndaj vendeve evropiano-jugore per te ndermarre reformat e nevojshme.
Strategji me rreziqe
Pare keshtu eurobondet jane nje mjet per ti bindur vendet e tjera te dorezojne ca me shume sovranitet tek BE-ja. Por edhe kjo strategji mbart jo pak rreziqe. Se pari sa i takon kohes ekziston gjithnje rreziku per te humbur momentin optimal. Ne kete rast pacienti euro mund te vdiste para se mjeket te binin dakord per ilacin e duhur.
Se dyti Gjykata Kushtetuese gjermane mund ti anulonte planet e kancelares edhe nese bien dakord vendet e tjera. Pasi gjykatesit kushtetues shohin me shume kujdes se sa shume kompetenca mund te kalojne nga Berlini ne Bruksel.
Zhang Danhong / E. Xhani